ฎีกาที่ คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 3139/2524

ประเด็นกฎหมาย

เงินทุนเลี้ยงชีพประเภทสองที่จำเลยจ่ายให้โจทก์เมื่อเกษียณอายุเป็นค่าชดเชยตามกฎหมายคุ้มครองแรงงานหรือไม่

หลักกฎหมาย

เงินทุนเลี้ยงชีพประเภทสองที่จ่ายเพื่อสงเคราะห์และตอบแทนความชอบเมื่อออกจากงานหรือตายโดยไม่มีความผิด มีวัตถุประสงค์ ลักษณะ หลักเกณฑ์ และเงื่อนไขแตกต่างจากค่าชดเชยตามประกาศกระทรวงมหาดไทย เรื่อง การคุ้มครองแรงงาน จึงเป็นเงินประเภทอื่นที่นายจ้างตกลงจ่ายให้แก่ลูกจ้าง ไม่ใช่ค่าชดเชย

คำวินิจฉัย

เงินทุนเลี้ยงชีพประเภทสองตามข้อบังคับของจำเลยไม่ใช่ค่าชดเชย จำเลยต้องจ่ายค่าชดเชยแก่โจทก์

ข้อเท็จจริงสำคัญ

โจทก์ออกจากงานเพราะเกษียณอายุ จำเลยจ่ายเงินทุนเลี้ยงชีพประเภทหนึ่ง (เงินที่หักจากเงินเดือนรวมดอกเบี้ย) และเงินทุนเลี้ยงชีพประเภทสอง (เงินที่จำเลยสมทบ) ตามข้อบังคับของธนาคาร เงินทุนเลี้ยงชีพประเภทสองจ่ายให้แก่ผู้ปฏิบัติงานที่จำเลยเลิกจ้าง ลาออกครบห้าปี หรือทายาทเมื่อตาย แต่ไม่จ่ายให้ผู้ถูกลงโทษไล่ออก

กฎหมายที่เกี่ยวข้อง

  • มาตรา 18(8) แห่งพระราชบัญญัติธนาคารเพื่อการเกษตรและสหกรณ์การเกษตร

เนื้อหาคำพิพากษา (บางส่วน)

ฎีกาตัดสินเกี่ยวกับปัญหาข้อกฎหมายคำพิพากษาศาลฎีกาที่ 3139/2524นายศุภชัย อินทะแสนโจทก์ธนาคารเพื่อการเกษตรและสหกรณ์การเกษตรจำเลย ประกาศกระทรวงมหาดไทย เรื่อง การคุ้มครองแรงงาน เงินทุนเลี้ยงชีพประเภทสอง ตามข้อบังคับของธนาคารเพื่อการเกษตรและสหกรณ์การเกษตร จำเลย เป็นการจ่ายโดยมีวัตถุประสงค์ยิ่งกว่าเป็นเงินที่นายจ้างจ่ายให้แก่ลูกจ้างเมื่อเลิกจ้าง ทั้งมีลักษณะหลักเกณฑ์และเงื่อนไขในการจ่ายแตกต่างกับค่าชดเชย จึงเป็นเงินประเภทอื่นซึ่งนายจ้างตกลงจ่ายให้แก่ลูกจ้าง จำเลยต้องจ่ายค่าชดเชยแก่โจทก์ด้วยศาลแรงงานกลางพิพากษาให้จำเลยจ่ายค่าชดเชยให้โจทก์ 20,880บาท จำเลยอุทธรณ์ต่อศาลฎีกาศาลฎีกาแผนกคดีแรงงานวินิจฉัยข้อกฎหมายว่า "มีปัญหาว่าเงินทุนเลี้ยงชีพประเภทสองที่โจทก์ได้รับเป็นค่าชดเชยหรือไม่ ได้ความว่าเมื่อโจทก์ออกจากงานเพราะเกษียณอายุ จำเลยได้จ่ายเงินทุนเลี้ยงชีพประเภทหนึ่งจำนวน 54,372 บาท 04 สตางค์ และเงินทุนเลี้ยงชีพประเภทสองจำนวน36,764 บาท 18 สตางค์ ให้โจทก์ตามข้อบังคับธนาคารเพื่อการเกษตรและสหกรณ์การเกษตร ฉบับที่ 10 ว่าด้วยเงินทุนเลี้ยงชีพ และฉบับที่แก้ไขครั้งที่ 1และที่ 2 เงินทุนเลี้ยงชีพประเภทหนึ่งได้แก่เงินที่จำเลยหักไว้จากเงินเดือนของโจทก์รวมทั้งดอกเบี้ย เงินทุนเลี้ยงชีพประเภทสองได้แก่เงินที่จำเลยจัดสรรสมทบ พิเคราะห์แล้ว ปรากฏตามข้อบังคับธนาคารเพื่อการเกษตรและสหกรณ์การเกษตร ฉบับที่ 10 ว่าด้วยเงินทุนเลี้ยงชีพ และฉบับที่แก้ไขครั้งที่ 1 และที่ 2 ว่า เงินทุนเลี้ยงชีพประเภทสองตามข้อบังคับนี้จำเลยได้จ่ายให้จำกัดเฉพาะแก่ผู้ปฏิบัติงานที่จำเลยเลิกจ้างเท่านั้นไม่ ผู้ปฏิบัติงานที่ลาออกหากมีระยะเวลาทำงานครบห้าปี หรือทายาทของผู้ปฏิบัติงานที่ถึงแก่ความตายก็มีสิทธิได้รับ ผู้ปฏิบัติงานจะไม่มีสิทธิไ