ฎีกาที่ คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 898/2520

ประเด็นกฎหมาย

การขัดคำสั่งของลูกจ้างและการตกลงไม่จ่ายค่าล่วงเวลาในวันหยุดว่าขัดต่อความสงบเรียบร้อยหรือศีลธรรมอันดีของประชาชนหรือไม่

หลักกฎหมาย

ข้อกำหนดเรื่องค่าล่วงเวลาในวันหยุดตามประกาศกระทรวงมหาดไทยเป็นบทบังคับเด็ดขาดเกี่ยวกับความสงบเรียบร้อยหรือศีลธรรมอันดีของประชาชน การตกลงเป็นอย่างอื่นตกเป็นโมฆะตาม ป.พ.พ. มาตรา 113

คำวินิจฉัย

ศาลฎีกาพิพากษายืนตามคำพิพากษาศาลอุทธรณ์ที่ให้ยกฟ้องโจทก์ โดยถือว่าลูกจ้างไม่ขัดคำสั่ง และข้อตกลงไม่คิดค่าล่วงเวลาเป็นโมฆะ นายจ้างต้องจ่ายค่าชดเชยและค่าล่วงเวลา

ข้อเท็จจริงสำคัญ

นายจ้างสั่งให้ลูกจ้างไปซ่อมรถบดถนนที่เสีย ลูกจ้างเดินทางไปทันที แต่รถยนต์ที่ใช้เดินทางเสียระหว่างทาง ลูกจ้างช่วยแก้ไขจนถึงเวลา 16 น.เศษ จึงใช้การได้ แต่ไม่เดินทางต่อไปเพราะเห็นว่าจวนจะหมดเวลาทำงานปกติ (17 น.) และนายจ้างกับลูกจ้างตกลงกันไม่คิดค่าล่วงเวลาในวันหยุดเพื่อชดใช้วันทำงานปกติที่ขาดงาน

กฎหมายที่เกี่ยวข้อง

เนื้อหาคำพิพากษา (บางส่วน)

ฎีกาตัดสินเกี่ยวกับปัญหาข้อกฎหมายคำพิพากษาศาลฎีกาที่ 898/2520บริษัทพรหมวิวัฒน์โจทก์กรมแรงงานจำเลยจำเลยร่วมจำเลยกระทรวงมหาดไทย กับพวกจำเลย ข้อ 2 ประกาศกระทรวงมหาดไทย เรื่อง กำหนดเวลาทำงาน วันหยุดงานของลูกจ้าง การใช้แรงงานหญิงและเด็ก การจ่ายค่าจ้าง ฉบับลงวันที่ 20 ธันวาคม 2501 ข้อ 16, ข้อ 27, ข้อ 28 ประกาศกระทรวงมหาดไทย เรื่อง การกำหนดเวลาทำงานฯ ฉบับที่ 3 ลงวันที่ 23 มีนาคม 2507 ข้อ 9 ป.พ.พ. ม. 113 ผู้แทนโจทก์สั่งให้ลูกจ้างไปซ่อมรถบดถนนที่เสีย ลูกจ้างได้เดินทางไปทันทีและโดยดี แต่รถยนต์ที่ใช้เดินทางไปเกิดเสีย ลูกจ้างช่วยแก้ไขอยู่จนกระทั่งเวลา 16 น. เศษ จึงใช้การได้ ที่ลูกจ้างไม่เดินทางต่อไปเพื่อซ่อมรถบดถนนก็เพราะเห็นว่าจวนจะหมดเวลาทำงานตามปกติ (17 น.) แล้ว ดังนี้ ถือไม่ได้ว่าลูกจ้างขัดคำสั่งโจทก์ โจทก์ให้ลูกจ้างออกจากงาน (เมื่อพ.ศ.2513) จึงต้องจ่ายเงินชดเชยแก่ลูกจ้าง ประกาศกระทรวงมหาดไทยเรื่องกำหนดเวลาทำงานฯซึ่งกำหนดว่าถ้านายจ้างให้ลูกจ้างทำงานในวันหยุดตามประเพณีนิยม หรือในวันหยุดงานพักผ่อนประจำปีนายจ้างต้องจ่ายค่าล่วงเวลาให้ตามอัตราที่กำหนดนั้น มีเจตนารมณ์เพื่อคุ้มครองลูกจ้างในเรื่องค่าแรงงาน ซึ่งกำหนดอัตราค่าแรงงานไว้ไม่ให้นายจ้างเอาเปรียบลูกจ้าง ถือว่าข้อกำหนดดังกล่าวเกี่ยวกับความสงบเรียบร้อยหรือศีลธรรมอันดีของประชาชนเป็นบทบัญญัติเด็ดขาดซึ่งจะตกลงเป็นอย่างอื่นไม่ได้ ดังนั้น การที่โจทก์กับลูกจ้างตกลงกันไม่คิดค่าล่วงเวลาเพราะลูกจ้างขอทำงานในวันหยุดชดใช้วันทำงานปกติที่ขาดงาน ซึ่งเป็นข้อตกลงที่ตกเป็นโมฆะตามประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ มาตรา 113 ใช้บังคับไม่ได้โจทก์ต้องจ่ายค่าล่วงเวลาให้ลูกจ้างโจทก์ฟ้องว่า โจทก์ได้จ้างนายเจียร มีแก้ว เป็นลูกจ้างทำงานในหน้าที่ซ่อมเครื่องมือกล ต