ฎีกาที่ คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 164/2500

ประเด็นกฎหมาย

จำเลยผิดสัญญาเช่าในเรื่องชำระค่าเช่าหรือไม่ โดยคู่พิพาทตกลงชำระค่าเช่ากันเป็นรายปีหรือตกลงกันชำระเมื่อครบกำหนดเวลาเช่า 5 ปี

หลักกฎหมาย

เมื่อสัญญาเช่าไม่มีกำหนดเวลาชำระค่าเช่า ศาลต้องฟังพยานบุคคลที่คู่ความนำสืบถึงกำหนดเวลาชำระค่าเช่า และหากสัญญาเช่าอสังหาริมทรัพย์มีกำหนดเกิน 3 ปี แต่ไม่ได้จดทะเบียน จะบังคับได้เพียง 3 ปี หลังจากนั้นเป็นการเช่าไม่มีกำหนดเวลา ซึ่งแต่ละฝ่ายมีสิทธิบอกเลิกสัญญาได้ตาม ป.พ.พ. มาตรา 566 โดยบอกกล่าวล่วงหน้าไม

คำวินิจฉัย

ศาลฎีกาพิพากษายืนตามคำพิพากษาศาลอุทธรณ์ ให้จำเลยรื้อถอนบ้านเรือนออกไปจากที่เช่าและให้จำเลยกับบริวารออกไปจากที่เช่าของโจทก์ กับให้จำเลยใช้ค่าธรรมเนียมและค่าทนาย 2 ศาล 100 บาทแทนโจทก์

ข้อเท็จจริงสำคัญ

จำเลยทำสัญญาเช่าที่ดินมีกำหนด 5 ปี ค่าเช่าปีละ 40 บาท ไม่ระบุเวลาชำระค่าเช่า จำเลยชำระค่าเช่าปีแรก 40 บาทเพียงปีเดียว ปีต่อมาไม่ชำระ โจทก์ทวงถามแล้วบอกเลิกสัญญา จำเลยอ้างว่าตกลงชำระค่าเช่าเมื่อครบ 5 ปี

กฎหมายที่เกี่ยวข้อง

เนื้อหาคำพิพากษา (บางส่วน)

ฎีกาตัดสินเกี่ยวกับปัญหาข้อกฎหมายคำพิพากษาศาลฎีกาที่ 164/2500นางน้อย แซ่ลิ้มโจทก์นายทองอยู่ นาคดีจำเลย ป.วิ.พ. ฟ้องว่า จำเลยทำหนังสือสัญญาเช่าที่ดิน 5 ปี จำเลยชำระค่าเช่าปีเดียวแล้วไม่ชำระอีก โจทก์ได้บอกเลิกสัญญา ขอให้ขับไล่ดังนี้ มีประเด็นเฉพาะเรื่องเลิกสัญญา เพราะผิดนัดไม่ชำระค่าเช่าไม่มีประเด็นเรื่องเลิกสัญญาเพราะสัญญาใช้ได้เฉพาะ 3 ปี ต่อจากนั้นไปบอกเลิกได้เพราะถือเป็นสัญญาไม่มีกำหนดเวลาหนังสือสัญญาเช่ากำหนดเวลาเช่า 5 ปี ค่าเช่าปีละ 40 บาทไม่มีระบุว่าให้ชำระค่าเช่าเมื่อไร ศาลต้องฟังพยานบุคคลที่นำสืบถึงกำหนดเวลาชำระค่าเช่าโจทก์ฟ้องว่า เมื่อวันที่ 20 พฤษภาคม 2494 จำเลยได้ทำหนังสือสัญญาเช่าที่ดินของโจทก์ที่บ้านบ่อแร่ ตำบลเนินหอม อำเภอเมืองปราจีนบุรี เนื้อที่ 1 งาน เพื่อปลูกบ้านพักและค้าขาย สัญญาเช่ามีกำหนด 5 ปี คิดค่าเช่าปีละ 40 บาท ปรากฎตามสำเนาหนังสือสัญญาเช่าท้ายคำฟ้อง นับแต่จำเลยเช่าและปลูกบ้านแล้ว จำเลยชำระค่าเช่าปีแรก 40 บาทปีเดียว ปีต่อมาไม่ชำระ โจทก์ทวงถามจำเลยก็ขอผลัดตลอดมาโจทก์ได้บอกเลิกสัญญาเช่า และให้จำเลยออกจากที่เช่าตั้งแต่ต้นเดือนมกราคม 2498 จำเลยก็ไม่ออก จึงขอให้ศาลบังคับจำเลยกับบริวารให้รื้อถอนบ้านเรือนออกไปจากที่ดินของโจทก์ จำเลยให้การว่า ได้ทำหนังสือสัญญาเช่าที่ดินของโจทก์ตามหนังสือสัญญาเช่าที่ดินซึ่งอยู่กับโจทก์ การตกลงเช่าที่ดินรายนี้เป็นการเช่าเพื่อปลูกบ้านเรือนอยู่อาศัย กำหนดเวลาเช่า 5 ปี ค่าเช่าปีละ 40 บาทแต่มิได้กำหนดระยะเวลาชำระค่าเช่ากันไว้โดยโจทก์พูดตกลงขอเอาเงินค่าเช่าล่วงหน้า 40 บาท ส่วนค่าเช่าปีต่อ ๆ ไปให้จำเลยชำระเมื่อครบกำหนดเวลาเช่า 5 ปี เมื่อหนังสือสัญญาเช่ามิได้กำหนดเวลาชำระค่าเช่าโจทก์ชอบที่จะเรียกเอาค่าเช่าเมื่อสิ้นระยะเวลาเช่า โจทก์ไม่