ฎีกาที่ คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 374/2500

ประเด็นกฎหมาย

การแต่งตั้งผู้ชำระบัญชีโดยผู้เป็นหุ้นส่วนแต่บางคนไม่ชอบ ผู้เป็นหุ้นส่วนฟ้องให้ชำระบัญชีใหม่ได้ แต่จะเรียกทุนคืนทีเดียวไม่ได้ ต้องว่ากล่าวกันในชั้นชำระ

หลักกฎหมาย

การแต่งตั้งผู้ชำระบัญชีโดยผู้เป็นหุ้นส่วนแต่บางคนไม่ชอบ ผู้เป็นหุ้นส่วนฟ้องให้ชำระบัญชีใหม่ได้ แต่จะเรียกทุนคืนทีเดียวไม่ได้ เพราะเมื่อยังมิได้ชำระบัญชีก็ยังไม่ทราบว่าหุ้นส่วนมีทรัพย์สินเท่าใด การเรียกทุนคืนต้องว่ากล่าวกันในชั้นชำระบัญชี

คำวินิจฉัย

ศาลฎีกาพิพากษายืนตามศาลอุทธรณ์ ให้จัดการชำระบัญชีห้างหุ้นส่วนรายนี้เสียใหม่ให้ถูกต้องตามประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ มาตรา 1061 ค่าธรรมเนียมชั้นนี้เป็นพับ

ข้อเท็จจริงสำคัญ

โจทก์และจำเลยเป็นหุ้นส่วนกันในการค้าสุราขายส่ง ต่อมาเลิกกิจการ จำเลยตั้งผู้ชำระบัญชีโดยลำพังโดยโจทก์ไม่รู้เห็นยินยอม โจทก์ฟ้องขอให้ชำระบัญชีใหม่และเรียกทุนคืน 40,000 บาท

เนื้อหาคำพิพากษา (บางส่วน)

ฎีกาตัดสินเกี่ยวกับปัญหาข้อกฎหมายคำพิพากษาศาลฎีกาที่ 374/2500นางระวีวรรณ์ บุณยรักษ์ หรือสงวน เอื้อวิทยาโจทก์นายพิชัย โอศิริจำเลย ป.พ.พ. การแต่งตั้งผู้ชำระบัญชีโดยผู้เป็นหุ้นส่วนแต่บางคนนั้นไม่ชอบผู้เป็นหุ้นส่วนฟ้องให้ชำระบัญชีใหม่ได้ แต่จะเรียกทุนคืนทีเดียวไม่ได้เป็นเรื่องที่ต้องว่ากล่าวกันในชั้นชำระบัญชีโจทก์ฟ้องว่า โจทก์จำเลยตกลงเข้าทุนร่วมกันกระทำการค้าสุราขายส่งเพื่อประสงค์จะแบ่งผลกำไร โดยโจทก์ออกเงินทุน 50,000 บาทเป็นหุ้น 5 หุ้น และจำเลยออกเงิน 50,000 บาท เป็นหุ้น 5 หุ้น กระทำการค้าช่วงสุราที่อำเภอบางปะกง จังหวัดฉะเชิงเทรา ใช้ชื่อว่าร้านสาขาขายส่งสุราสุรชัย มิได้จดทะเบียนหุ้นส่วน และให้จำเลยเป็นหุ้นส่วนผู้จัดการเริ่มงานตั้งแต่เดือนมกราคม 2493 มิได้กำหนดเวลาเลิกกิจการ เมื่อเริ่มงานวันที่ 31 ธันวาคม 2492 โจทก์ได้มอบเงิน 30,000 บาท และเมื่อวันที่ 15 กุมภาพันธ์ 2493 โจทก์ได้มอบเงิน 20,000 บาท ให้จำเลยรับไปดำเนินงาน จำเลยดำเนินการมาจนถึงวันที่ 31 ธันวาคม 2494 ก็เลิกกิจการ และตั้งผู้ชำระบัญชีโดยพลการ โจทก์ทราบจึงร้องขอตรวจสมุดบัญชีเอกสารหลักฐานของหุ้นส่วน จำเลยบิดพลิ้วไม่ยอมให้ตรวจที่สุดจำเลยส่งเงินทุนให้โจทก์ 10,000 บาท และต่อมาได้ส่งบัญชีกำไรขาดทุนไปให้โจทก์ดูปรากฏว่า บัญชีทำไม่ถูกแบบ ไม่ตรงความจริง หุ้นส่วนรายนี้มิได้ขาดทุน ขอให้ศาลพิพากษาให้เลิกห้างหุ้นส่วนขายส่งสุราสุรชัยและตั้งผู้ชำระบัญชีตามกฎหมาย ให้จำเลยคืนเงินทุน 40,000 บาทพร้อมด้วยดอกเบี้ยร้อยละเจ็ดครึ่งต่อปี นับแต่วันฟ้องจนกว่าจะชำระเสร็จ ให้จำเลยใช้ค่าธรรมเนียมค่าทนายแทนโจทก์จำเลยให้การว่า โจทก์จำเลยและผู้มีชื่อตกลงเข้าหุ้นส่วนรับผูกขาดร้านขายส่งสุราเขต 2 อำเภอบางปะกง เพื่อทำการจำหน่ายสุรามีกำหนด 2 ปี ตั้งแต่วั