ฎีกาที่ คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 720/2512

ประเด็นกฎหมาย

การกระทำของจำเลยที่เรียกเงินจากผู้เสียหายหลังจากสั่งให้หยุดรถและตรวจใบขับขี่ เป็นความผิดตามมาตรา 149 หรือ 157 แห่งประมวลกฎหมายอาญา หรือไม่

หลักกฎหมาย

การที่จำเลยสั่งให้ผู้เสียหายหยุดรถและตรวจใบขับขี่เป็นการปฏิบัติหน้าที่โดยชอบ ไม่เป็นความผิดตามมาตรา 148 แต่การเรียกเงินจากผู้เสียหายภายหลังเป็นการกระทำโดยมิชอบ เป็นความผิดตามมาตรา 149 และมาตรา 157 เมื่อโจทก์มิได้ขอให้ลงโทษตามมาตรา 149 ศาลลงโทษตามมาตรา 149 ไม่ได้ แต่ลงโทษตามมาตรา 157 ได้ การกระทำไม่เ

คำวินิจฉัย

ศาลฎีกาพิพากษายืนตามศาลอุทธรณ์ว่าจำเลยมีความผิดตามประมวลกฎหมายอาญา มาตรา 157 จำคุก 1 ปี

ข้อเท็จจริงสำคัญ

จำเลยเป็นเจ้าพนักงานตำรวจ ปฏิบัติหน้าที่เวรตำรวจจราจร ได้สั่งให้ผู้เสียหายซึ่งขับรถยนต์บรรทุกฝ่าฝืนกฎจราจรหยุดรถเพื่อตรวจใบอนุญาตขับขี่ ภายหลังจำเลยเรียกเงินจากผู้เสียหาย 20 บาท โดยกล่าวว่าจะเอาใบสั่งหรืออย่างอื่น และบอกว่าถ้าไม่ให้ออกใบสั่งก็ต้องเอาเงินมอบให้ 20 บาท ผู้เสียหายเกรงกลัวว่าจำเลยจะยึดใ

กฎหมายที่เกี่ยวข้อง

  • มาตรา 157 พระราชบัญญัติแก้ไขเพิ่มเติมประมวลกฎหมายอาญา

เนื้อหาคำพิพากษา (บางส่วน)

ฎีกาตัดสินเกี่ยวกับปัญหาข้อกฎหมายคำพิพากษาศาลฎีกาที่ 720/2512พนักงานอัยการจังหวัดนครปฐมโจทก์สิบตำรวจโทเจริญศักดิ์ ศรีบุญจำเลย ป.อ. จำเลยเป็นเจ้าพนักงานตำรวจ ขณะปฏิบัติหน้าที่เวรตำรวจจราจรได้สั่งให้ผู้เสียหายซึ่งขับรถยนต์บรรทุกฝ่าฝืนกฎจราจรหยุดรถเพื่อตรวจใบอนุญาตขับขี่ แล้วภายหลังเรียกเงินจากผู้เสียหายเช่นนี้ไม่เป็นความผิดตามมาตรา 148 เพราะมิได้ใช้อำนาจในตำแหน่งหน้าที่โดยมิชอบแต่เป็นความผิดตามมาตรา 149 ฐานเจ้าพนักงานเรียกรับทรัพย์สินโดยมิชอบและฐานเจ้าพนักงานทุจริตต่อหน้าที่ตามมาตรา 157 ด้วย เมื่อโจทก์ฟ้องให้ลงโทษตามมาตรา 148 และ 157 แต่มิได้ขอให้ลงโทษตามมาตรา 149ศาลย่อมลงโทษจำเลยตามมาตรา 157 ได้จำเลยเป็นเจ้าพนักงานตำรวจจราจร ได้เรียกให้ผู้เสียหายซึ่งขับรถยนต์บรรทุกฝ่าฝืนกฎจราจรหยุดรถเพื่อตรวจใบอนุญาตขับขี่และจับกุมอันเป็นการปฏิบัติในอำนาจหน้าที่ แต่ภายหลังได้เรียกเงินจากผู้เสียหายโดยมิชอบ ดังนี้ คงเป็นความผิดฐานเจ้าพนักงานเรียกรับทรัพย์สินในอำนาจหน้าที่โดยมิชอบตามมาตรา149 และฐานเจ้าพนักงานทุจริตต่อตำแหน่งหน้าที่ตามมาตรา 157ไม่เป็นความผิดตามมาตรา 337โจทก์ฟ้องว่า จำเลยรับราชการเป็นตำรวจประจำสถานีตำรวจภูธรอำเภอเมือง จังหวัดนครปฐม มีอำนาจหน้าที่จับกุมปราบปรามผู้กระทำผิดกฎหมายและรักษาความสงบเรียบร้อยของประชาชนเมื่อวันที่ 13 สิงหาคม 2508 เวลากลางคืนหลังเที่ยง จำเลยซึ่งเป็นเจ้าพนักงาน ได้รับคำสั่งจากพันตำรวจตรีประสาท สัตรูแสยงผู้บังคับกองตำรวจประจำสถานีตำรวจภูธรอำเภอเมือง จังหวัดนครปฐมซึ่งเป็นผู้บังคับบัญชาของจำเลยให้เป็นเวรตำรวจจราจร โดยทำหน้าที่ดูแลรักษาและทำการจับกุมผู้กระทำผิดพระราชบัญญัติจราจรในเขตเทศบาลเมืองนครปฐม ตามวันเวลาดังกล่าว นายสร้าง แสงสว่างได้ขับขี่รถยนต์บรรทุกหมายเล