ฎีกาที่ คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 776 - 794/2518

ประเด็นกฎหมาย

สิทธิครอบครองที่ดินที่ทางราชการหวงห้ามไว้เพื่อประโยชน์สาธารณะ

หลักกฎหมาย

ที่ดินที่ได้หวงห้ามไว้เพื่อประโยชน์ทางราชการตามพระราชบัญญัติว่าด้วยการหวงห้ามที่ดินรกร้างว่างเปล่าอันเป็นสาธารณสมบัติของแผ่นดิน พ.ศ. 2478 แม้พระราชบัญญัติดังกล่าวจะถูกยกเลิกไป แต่พระราชบัญญัติให้ใช้ประมวลกฎหมายที่ดิน พ.ศ. 2497 มาตรา 10 บัญญัติให้ที่ดินซึ่งได้หวงห้ามไว้ก่อนวันที่ประมวลกฎหมายที่ดินใช้

คำวินิจฉัย

พิพากษายืนตามคำพิพากษาศาลอุทธรณ์ที่พิพากษายืนตามศาลชั้นต้นที่พิพากษายกฟ้องโจทก์

ข้อเท็จจริงสำคัญ

ที่พิพาทเป็นที่ดินรกร้างว่างเปล่ามาตั้งแต่ปี 2478 ต่อมาปี 2487 มีพระราชกฤษฎีกากำหนดเขตหวงห้ามเพื่อประโยชน์ในการจัดตั้งนิคมกสิกรตามพระราชบัญญัติจัดที่ดินเพื่อการครองชีพ พ.ศ. 2485 และต่อมามีประกาศของคณะปฏิวัติ ฉบับที่ 246 จัดตั้งนิคมสร้างตนเองทุ่งสานคลุมถึงที่พิพาท โจทก์เข้าทำกินและครอบครองที่พิพาทตั้

กฎหมายที่เกี่ยวข้อง

เนื้อหาคำพิพากษา (บางส่วน)

ฎีกาตัดสินเกี่ยวกับปัญหาข้อกฎหมายคำพิพากษาศาลฎีกาที่ 776 - 794/2518นายวิชิต หน่ายวรโจทก์กรมประชาสงเคราะห์ โดย นายเทียน อัชกุล อธิบดีกรมประชาสงเคราะห์ ที่ 1จำเลยผู้ปกครองนิคมสร้างตนเองทุ่งสาน โดยนายรวย สุขา ที่ 2จำเลยและสำนวนอื่นๆ รวม 19 สำนวนจำเลย ป.พ.พ. ม. 1304, ม. 1306, ม. 1367 พ.ร.บ.ว่าด้วยการหวงห้ามที่ดินรกร้างว่างเปล่าอันเป็นสาธารณสมบัติของแผ่นดิน พ.ศ.2478 พ.ร.บ.จัดที่ดินเพื่อการครองชีพ พ.ศ.2485 พ.ร.บ.จัดที่ดินเพื่อการครองชีพ พ.ศ.2511 พ.ร.ฎ.กำหนดเขตหวงห้ามที่ดินในท้องที่ตำบลพรหมพิราม ฯลฯ พ.ศ.2487 ประกาศของคณะปฏิวัติ ฉบับที่ 246 พ.ศ.2515 ที่พิพาทเป็นที่ดินรกร้างว่างเปล่ามาตั้งแต่ปี 2478 ต่อมามีพระราชกฤษฎีกากำหนดเขตหวงห้ามในท้องที่ตำบลพรหมพิราม ฯลฯพ.ศ.2487 ซึ่งออกโดยอาศัยอำนาจตามพระราชบัญญัติว่าด้วยการหวงห้ามที่ดินรกร้างว่างเปล่าอันเป็นสาธารณสมบัติของแผ่นดินพ.ศ.2478 กำหนดเขตหวงห้ามในที่ดินดังกล่าว โดยหวงห้ามไว้เพื่อประโยชน์ในการจัดตั้งนิคมกสิกรตามพระราชบัญญัติจัดที่ดินเพื่อการครองชีพ พ.ศ.2485ซึ่งต่อมาได้มีพระราชบัญญัติจัดที่ดินเพื่อการครองชีพ พ.ศ.2511 ใช้บังคับติดต่อกันมา หลังจากนั้นทางราชการได้ประกาศจัดตั้งนิคมสร้างตนเองทุ่งสาน มีอาณาเขตคลุมถึงที่พิพาทด้วยตามประกาศของคณะปฏิวัติ ฉบับที่ 246 ลงวันที่ 3 พฤศจิกายน 2515 ดังนี้ เห็นได้ว่าที่พิพาทมิใช่เป็นเพียงที่ดินรกร้างว่างเปล่าธรรมดา หากแต่เป็นที่ดินซึ่งได้หวงห้ามไว้เพื่อประโยชน์ทางราชการตามพระราชบัญญัติว่าด้วยการหวงห้ามที่ดินรกร้างว่างเปล่าอันเป็นสาธารณสมบัติของแผ่นดิน พ.ศ.2478 ตั้งแต่ปี 2487 ตลอดมาอีกด้วย แม้พระราชบัญญัติว่าด้วยการหวงห้ามที่ดินรกร้างว่างเปล่าอันเป็นสาธารณสมบัติของแผ่นดินพ.ศ.2478 จะได้ถูกยกเลิกไปโ