ฎีกาที่ คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 5596/2551

ประเด็นกฎหมาย

การประเมินภาษีเงินได้นิติบุคคลเกี่ยวกับการตั้งหนี้สงสัยจะสูญและกำไรจากอัตราแลกเปลี่ยน การบันทึกบัญชีหนี้ที่คำนวณราคาขายผิดพลาด และการขายสินค้าในราคาต่

หลักกฎหมาย

ลูกหนี้การค้าต้องรับรู้รายได้ตามเกณฑ์สิทธิ หากไม่อาจได้รับชำระหนี้ต้องดำเนินการจำหน่ายหนี้สูญตามมาตรา 65 ทวิ (9) และกฎกระทรวง ฉบับที่ 186 มิฉะนั้นยังคงเป็นลูกหนี้และต้องคำนวณค่าหรือราคาเป็นเงินตราไทยตามอัตราถัวเฉลี่ยตามมาตรา 65 ทวิ (5) (ก) การคำนวณราคาขายผิดพลาดต้องแก้ไขทางบัญชีโดยบันทึกลดหนี้ ไม่ใช

คำวินิจฉัย

ศาลฎีกาแผนกคดีภาษีอากรพิพากษายืนตามศาลภาษีอากรกลางที่พิพากษายกฟ้อง ให้โจทก์ใช้ค่าฤชาธรรมเนียมแทนจำเลย โดยกำหนดค่าทนายความให้ 5,000 บาท

ข้อเท็จจริงสำคัญ

โจทก์มีลูกหนี้การค้าจำนวน 161,750 ดอลลาร์สหรัฐ ซึ่งตั้งเป็นหนี้สงสัยจะสูญทั้งจำนวนและมิได้คำนวณผลกำไรจากอัตราแลกเปลี่ยน ณ วันสิ้นงวดบัญชี โจทก์ขายสินค้าเป็นเงินเชื่อ 280,500 มาร์กเยอรมัน ต่อมาได้รับชำระหนี้ 253,000 มาร์กเยอรมัน โจทก์ลงบัญชีโดยตัดหนี้ออกจากบัญชีทั้งจำนวน โดยอ้างว่าคำนวณราคาขายผิดพลาด

กฎหมายที่เกี่ยวข้อง

เนื้อหาคำพิพากษา (บางส่วน)

ฎีกาตัดสินเกี่ยวกับปัญหาข้อกฎหมายคำพิพากษาศาลฎีกาที่ 5596/2551บริษัทไฮแคร์ อินเตอร์เนชั่นแนล จำกัดโจทก์กรมสรรพากร จำเลย ป.รัษฎากร ม. 65, ม. 65 ทวิ (4), ม. 65 ทวิ (5) (ก), ม. 65 ทวิ (9) กฎกระทรวง ฉบับที่ 186 (พ.ศ.2534) ออกตามความในประมวลรัษฎากร ว่าด้วยการจำหน่ายหนี้สูญจากบัญชีลูกหนี้ ลูกหนี้การค้าของโจทก์เป็นเงินได้พึงประเมินนับตั้งแต่โจทก์คำนวณรับรู้รายได้โดยต้องใช้เกณฑ์สิทธิตามมาตรา 65 วรรคสอง แห่ง ป.รัษฎากร แม้ว่าจะยังไม่ได้รับชำระในรอบระยะเวลาบัญชีนั้น หากโจทก์เห็นว่าไม่อาจได้รับชำระหนี้จากลูกหนี้ดังกล่าวอย่างแน่นอนเพราะลูกหนี้รายนี้ต้องล้มละลาย โจทก์ต้องดำเนินการจำหน่ายหนี้สูญจากบัญชีลูกหนี้โดยปฏิบัติตามเงื่อนไขการคำนวณกำไรสุทธิและขาดทุนสุทธิของมาตรา 65 ทวิ (9) แห่ง ป.รัษฎากร และกฎกระทรวง ฉบับที่ 186 (พ.ศ.2534) ออกตามความในประมวลรัษฎากรว่าด้วยการจำหน่ายหนี้สูญจากบัญชีลูกหนี้ ลงวันที่ 29 ตุลาคม 2534 เมื่อโจทก์ยังมิได้ดำเนินการดังกล่าวจึงต้องถือว่าลูกหนี้รายนี้ยังคงเป็นลูกหนี้ของโจทก์ทั้งจำนวน และโดยที่เป็นหนี้เงินตราต่างประเทศ โจทก์ต้องคำนวณค่าหรือราคาของลูกหนี้เป็นเงินตราไทยตามอัตราถัวเฉลี่ยที่ธนาคารพาณิชย์รับซื้อ ซึ่งธนาคารแห่งประเทศไทยคำนวณไว้ตามมาตรา 65 ทวิ (5) (ก) แห่ง ป.รัษฎากร เมื่อคำนวณแล้วโจทก์มีกำไรจากอัตราแลกเปลี่ยนเงินตราจึงต้องปรับปรุงรายการดังกล่าวเป็นรายได้ของโจทก์ โจทก์คำนวณราคาขายผิดพลาดสูงกว่าความเป็นจริง ซึ่งกรณีนี้ต้องแก้ไขทางบัญชีโดยบันทึกลดหนี้ แต่โจทก์กลับจำหน่ายลูกหนี้ออกจากบัญชีทั้งจำนวนโดยบันทึกผลต่างของราคาที่ผิดพลาดเป็นรายจ่ายผลขาดทุนจากอัตราแลกเปลี่ยนเงินตรา เป็นการปฏิบัติไม่ถูกต้องทางบัญชี การที่เจ้าพนักงานประเมินและคณะกรรมการพิจารณาอุทธรณ์นำ