ฎีกาตัดสินเกี่ยวกับปัญหาข้อกฎหมายคำพิพากษาศาลฎีกาที่ 8989/2547นางสาวบุญธรรม ปั้นช้างโจทก์นายสำราญ พรประพันธ์จำเลย ป.วิ.พ. ม. 42, ม. 43, ม. 44, ม. 140ในคดีแพ่ง แม้คู่ความฝ่ายหนึ่งฝ่ายใดตายก่อนศาลพิพากษา แต่ปรากฏต่อศาลเมื่ออ่านคำพิพากษาแล้ว คำพิพากษาก็คงสมบูรณ์ โจทก์จึงแก่ความตายก่อนอ่านคำพิพากษาศาลอุทธรณ์ภาค 1 แต่ปรากฏต่อศาลหลังอ่านคำพิพากษาศาลอุทธรณ์ภาค 1 แล้ว เมื่อคดีอยู่ระหว่างระยะยื่นฎีกาศาลชั้นต้นย่อมดำเนินกระบวนพิจารณาหาบุคคลเข้ามาเป็นคู่ความแทนที่โจทก์ผู้มรณะ รวมทั้งมีคำสั่งในการที่เข้ามาเป็นคู่ความแทนที่ผู้มรณะได้ตามนัยมาตรา 42, 43 และ 44 แห่ง ป.วิ.พ. การที่ศาลชั้นต้นมิได้ดำเนินการดังกล่าวเสียก่อนแล้วมีคำสั่งรับฎีกาของโจทก์และจำเลยจึงเป็นการไม่ชอบโจทก์ฟ้องว่า โจทก์เป็นพี่น้องร่วมบิดามารดาเดียกันกับนางบุญมา มีพี่น้องร่วมบิดามารดาเดียวกัน 6 คน ส่วนบิดามารดาถึงแก่ความตายแล้ว นางบุญมาสมรสกับจำเลยแต่ไม่มีบุตรด้วยกัน ต่อมาเมื่อวันที่ 6 กันยายน 2541 นางบุญมาถึงแก่ความตาย จำเลยยื่นคำร้องขอต่อศาล เพื่อให้ศาลตั้งจำเลยเป็นผู้จัดการมรดกของผู้ตาย ศาลมีคำสั่งตั้งจำเลยเป็นผู้จัดการมรดกของผู้ตาย ขอให้กำจัดจำลยมิให้ได้ทรัพย์มรดกที่ดินโฉนดเลขที่ 68998 และให้เพิกถอนการจดทะเบียนรับโอนมรดกที่ดินโฉนดเลขที่ 68998 จากจำเลยกลับมาเป็นของกองมรดกของนางบุญมา ผู้ตายเดิมโดยให้จำเลยเป็นผู้เสียค่าธรรมเนียมในการโอน จำเลยให้การ ขอให้ยกฟ้อง ศาลชั้นต้นพิพากษาให้เพิกถอนการจดทะเบียนการรับโอนมรดกของจำเลยในที่ดินโฉนดเลขที่ 68998 กลับเข้ามาเป็นทรัพย์ในกองมรดกของนางบุญมาผู้ตาย โดยให้จำเลยเป็นผู้เสียค่าธรรมเนียม คำขออื่นให้ยก โจทก์และจำเลยอุทธรณ์ ศาลอุทธรณ์ภาค 1 พิพากษายืน ศาลชั้นต้นอ่านคำพิพากษาศาลอุทธรณ์