เครื่องจักรโรงสีเป็นสังหาริมทรัพย์ที่สามารถจำนองได้หรือไม่
เครื่องจักรโรงสีแม้จะมีน้ำหนักหรือราคามาก แต่โดยสภาพย่อมถอดถอนโยกย้ายได้ มิใช่ทรัพย์ที่ติดอยู่กับที่ดินหรือประกอบเป็นอันเดียวกับที่ดิน จึงไม่เป็นส่วนควบ แต่เป็นเครื่องอุปกรณ์ซึ่งเป็นสังหาริมทรัพย์ ตาม ป.พ.พ. มาตรา 110 และสังหาริมทรัพย์ตามกฎหมายจำนองได้เฉพาะที่ระบุไว้ในมาตรา 703 เครื่องจักรโรงสีมิใช่
เครื่องจักรโรงสีเป็นสังหาริมทรัพย์ จำนองไม่ได้ พิพากษายืนยกฎีกาผู้ขอรับชำระหนี้
เจ้าหนี้ยื่นคำขอรับชำระหนี้ค่าจำนองเครื่องจักรโรงสีไฟในคดีล้มละลาย โจทก์คัดค้านว่าเครื่องจักรเป็นสังหาริมทรัพย์จำนองไม่ได้ เจ้าพนักงานพิทักษ์ทรัพย์และศาลชั้นต้นเห็นว่าเครื่องจักรไม่ใช่ส่วนควบ เป็นสังหาริมทรัพย์ไม่อาจจำนองได้ ศาลอุทธรณ์พิพากษายืน
ฎีกาตัดสินเกี่ยวกับปัญหาข้อกฎหมายคำพิพากษาศาลฎีกาที่ 399/2509นายอนันต์ วิริยะพันธ์โจทก์นายเชาว์ วิริยะพันธ์ หรือเซ่งเซีย แซ่โง้วจำเลยเจ้าหนี้จำเลยนายจินต์ สุพรรณวัฒน์ โดยนายทองย้อย ภูมิรัตน์ และ หรือนายประจง ธรรมกฤษฎี ผู้รับมอบอำนาจจำเลย พ.ร.บ.ล้มละลาย พ.ศ.2483 ป.พ.พ. ม. 99, ม. 110, ม. 703 เครื่องจักรโรงสี แม้จะมีน้ำหนักหรือราคามากสักเท่าใดโดยสภาพย่อมถอดถอนโยกย้ายได้มิใช่ทรัพย์ที่ติดอยู่กับที่ดินหรือประกอบเป็นอันเดียวกับที่ดินแต่ย่อมแยกออกจากตัวโรงสีได้โดยไม่ต้องทำลายหรือทำให้ตัวโรงสีนั้นเปลี่ยนแปลงรูปทรง ฉะนั้นแม้เครื่องจักรจะเป็นสารสำคัญ ก็มิใช่ส่วนควบแต่เป็นเพียงของใช้ประจำอยู่กับโรงสี จึงเป็นเครื่องอุปกรณ์ซึ่งเป็นสังหาริมทรัพย์เท่านั้น สังหาริมทรัพย์นั้น ตามกฎหมายจำนองได้เฉพาะแต่ที่ระบุไว้ในมาตรา 703 เครื่องจักรโรงสีมิใช่ทรัพย์ที่ระบุไว้เช่นนั้น จึงจำนองไม่ได้(ประชุมใหญ่ครั้งที่ 4/2509)คดีล้มละลายเรื่องนี้ นายจินต์ สุพรรณวัฒน์ โดยนายทองย้อยภูมิรัตน์ ผู้รับมอบอำนาจ ยื่นคำขอรับชำระหนี้ค่าจำนองเครื่องจักรโรงสีไฟพร้อมกับคำขอจำนวน 120,000 บาท กับดอกเบี้ยฐานเจ้าหนี้มีประกันยอมให้ขายทอดตลาดไป จำนวนที่ยังขาดขอรับชำระหนี้อย่างเจ้าหนี้ธรรมดาโจทก์คัดค้านว่าการจำนองทำไม่ถูกต้องตามแบบและแถลงว่าเครื่องจักรโรงสีเป็นสังหาริมทรัพย์ จำนองไม่ได้ เจ้าพนักงานพิทักษ์ทรัพย์สอบสวนแล้วเห็นว่า เครื่องจักรและอุปกรณ์ไม่ใช่ส่วนควบของตัวโรงสีและที่ดิน เป็นสังหาริมทรัพย์ไม่อาจจำนองได้ เห็นควรให้ผู้ขอได้รับชำระหนี้อย่างเจ้าหนี้ไม่มีประกัน รวมต้นเงินและดอกเบี้ย 142,800 บาทศาลชั้นต้นสั่งเห็นชอบด้วยผู้ขอรับชำระหนี้อุทธรณ์ศาลอุทธรณ์เห็นว่า เครื่องจักรโรงสีรายพิพาทเป็นสังหาริมทรัพย์ซึ่งไม่อาจจำนองกันไ