ผู้ครอบครองที่ดินที่มีเพียงใบไต่สวนจะขอให้ศาลแสดงกรรมสิทธิ์โดยทางครอบครองตาม ป.พ.พ. มาตรา 1382 ได้หรือไม่
ใบไต่สวนไม่ใช่เอกสารแสดงกรรมสิทธิ์ในที่ดิน เมื่อผู้ร้องไม่มีโฉนดเป็นหลักฐาน และที่ดินเป็นที่นา เจ้าของมีเพียงสิทธิครอบครอง ไม่สามารถขอให้ศาลแสดงกรรมสิทธิ์ตาม ป.พ.พ. มาตรา 1382 ได้
พิพากษายืน ไม่รับคำร้องของผู้ร้อง
ผู้ร้องซื้อที่ดิน จดทะเบียน และครอบครองทำนาตลอดมา แต่มีเพียงใบไต่สวน ไม่มีโฉนดเพราะโฉนดเดิมถูกทำลาย เจ้าพนักงานที่ดินแจ้งว่าต้องขอแสดงกรรมสิทธิ์ทางศาลก่อนออกโฉนด
ฎีกาตัดสินเกี่ยวกับปัญหาข้อกฎหมายคำพิพากษาศาลฎีกาที่ 186/2508นายนวม ประสาทกิจผู้ร้อง ป.พ.พ. ม. 1382 พ.ร.บ.ให้ใช้ประมวลกฎหมายที่ดิน พ.ศ.2497 ม. 3 พ.ร.บ.ออกโฉนดที่ดิน ร.ศ.127 ผู้ครอบครองที่ดินที่มีเพียงใบไต่สวนเท่านั้นจะยื่นคำร้องขอให้ศาลแสดงว่าที่ดินเป็นกรรมสิทธิ์ของผู้ร้องโดยทางครอบครองตามประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ มาตรา 1382 ไม่ได้เพราะใบไต่สวนไม่ใช่หนังสือแสดงกรรมสิทธิ์ผู้ร้องยื่นคำร้องว่า ได้ซื้อที่ดินหนึ่งแปลง จดทะเบียนแล้วและได้ครอบครองทำนาตลอดมา ต่อมาผู้ร้องไปหอทะเบียนที่ดินเพื่อขอให้ออกโฉนดให้ เจ้าพนักงานที่ดินว่าจะออกให้ต่อเมื่อได้ขอแสดงกรรมสิทธิ์ทางศาลเสียก่อน จึงขอให้ศาลสั่งแสดงกรรมสิทธิ์ศาลชั้นต้นเห็นว่า ที่ดินนี้แม้มีโฉนดอยู่เดิม แต่ได้ถูกทำลายแล้ว จึงต้องถือว่าไม่ใช่กรรมสิทธิ์ของผู้นั้น เมื่อเป็นเช่นนี้ศาลจึงยังไม่อาจจะสั่งแสดงกรรมสิทธิ์ที่ดินนี้ได้ตามประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ มาตรา 1382 จึงสั่งไม่รับคำร้องผู้ร้องอุทธรณ์ศาลอุทธรณ์พิพากษายืนผู้ร้องฎีกาศาลฎีกาพิจารณาประมวลกฎหมายที่ดินมาตรา 3 และพระราชบัญญัติออกโฉนดที่ดิน ร.ศ.127 มาตรา 35 แล้ว เห็นว่าใบไต่สวนไม่ใช่เอกสารแสดงกรรมสิทธิ์ในที่ดินเมื่อผู้ร้องไม่มีโฉนดเป็นหลักฐานที่จะแสดงกรรมสิทธิ์ที่ดินของตน และที่ดินนี้เป็นที่นา เจ้าของจึงมีเพียงสิทธิครอบครองเท่านั้น ที่ศาลอุทธรณ์เห็นว่าที่ดินซึ่งมีแต่ใบไต่สวนยังถือไม่ได้ว่าเจ้าของมีกรรมสิทธิ์ จะร้องขอให้ศาลแสดงกรรมสิทธิ์ตามประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ มาตรา 1382 ไม่ได้นั้นชอบแล้วพิพากษายืน(สวัสดิ์ พานิชอัตรา-วิชัยนิตินาท-คร้าม สิวายะวิโรจน์)แหล่งที่มากองผู้ช่วยผู้พิพากษาศาลฎีกาแผนกหมายเลขคดีดำศาลฎีกาหมายเลขคดีดำศาลชั้นต้นหมายเลขคดีแดงศาลชั้นต้นหมายเหตุรายการที่ 1/ ของ