ฎีกาที่ คำพิพากษาศาลฎีกาที่ ADMIN 1331/2508
ประเด็นกฎหมาย
การครอบครองปรปักษ์ตามมาตรา 1382 ใช้ไม่ได้กับที่ดินที่ยังไม่ได้ออกโฉนด และผู้ครอบครองที่ดินที่มีเพียงใบไต่สวนไม่สามารถร้องขอต่อศาลเป็นคดีไม่มีข้อพิพาทเ
หลักกฎหมาย
การได้กรรมสิทธิ์ในที่ดินตามมาตรา 1382 จะมีได้เฉพาะในที่ดินที่เป็นกรรมสิทธิ์ของผู้อื่นแล้ว ซึ่งหมายถึงที่ดินที่ได้ออกโฉนดแล้ว ที่ดินที่ยังไม่เป็นกรรมสิทธิ์ของใคร เช่น ที่ดินรกร้างว่างเปล่า หรือที่ดินที่กลับมาเป็นของแผ่นดิน ผู้ครอบครองจะได้กรรมสิทธิ์โดยการครอบครองปรปักษ์ไม่ได้ และการร้องขอต่อศาลเป็นคด
คำวินิจฉัย
ศาลฎีกาพิพากษายืนตามศาลอุทธรณ์ ให้ยกฎีกาของผู้ร้อง โดยวินิจฉัยว่าผู้ร้องไม่สามารถนำมาตรา 1382 มาใช้บังคับเพื่ออ้างกรรมสิทธิ์ในที่ดินที่ยังไม่มีโฉนดได้ และการร้องขอเป็นคดีไม่มีข้อพิพาทไม่ชอบด้วยกฎหมาย
ข้อเท็จจริงสำคัญ
ผู้ร้องครอบครองที่นาแปลงหนึ่งตามใบไต่สวนเลขที่ 14 ซึ่งออกให้นางสาด นางขัน แต่ที่ดินดังกล่าวยังไม่ได้ออกโฉนด มีเพียงใบไต่สวนเท่านั้น ผู้ร้องครอบครองโดยสุจริต เปิดเผย และสงบเป็นเวลากว่า 10 ปี และขอรังวัดเพื่อออกโฉนดแต่เจ้าพนักงานที่ดินขัดข้อง
กฎหมายที่เกี่ยวข้อง
เนื้อหาคำพิพากษา (บางส่วน)
ฎีกาตัดสินเกี่ยวกับปัญหาข้อกฎหมายคำพิพากษาศาลฎีกาที่ ADMIN 1331/2508นายณรงค์ สากลวารีผู้ร้องขอ ป.พ.พ. ม. 1306, ม. 1334, ม. 1382 ป.ที่ดิน ม. 3, ม. 72, ม. 73, ม. 74, ม. 75, ม. 76, ม. 78 กฎกระทรวงมหาดไทย ฉบับที่ 7 (พ.ศ.2497) ข้อ 8(1) พ.ร.บ.ออกโฉนดที่ดิน ร.ศ.127 ม. 35 ป.วิ.พ. ม. 55, ม. 188ตราบใดที่ผู้ถือที่ดินยังไม่ได้มาซึ่งโฉนดหรือยังไม่ได้รับโฉนดไปจากพนักงานเจ้าหน้าที่ ผู้ที่ยึดถือไว้ก็จะถือว่าตนได้กรรมสิทธิ์ในที่ดินอันแท้จริงถูกต้องตามกฎหมายแล้วไม่ได้การที่บุคคลจะได้กรรมสิทธิ์ในที่ดินตามประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ มาตรา 1382 นั้น จะมีได้แต่เฉพาะในที่ดินที่เป็นกรรมสิทธิ์ของผู้อื่นแล้ว ซึ่งหมายความว่าที่ดินนั้นได้ออกโฉนดแผนที่แล้วด้วย ถ้าหากเป็นที่ดินที่ยังไม่เป็นกรรมสิทธิ์ของใครเลย เช่นที่ดินรกร้างว่างเปล่าหรือที่ดินซึ่งมีผู้ทอดทิ้ง หรือเวนคืนหรือกลับมาเป็นของแผ่นดินโดยประการอื่น ผู้ครอบครองที่ดินชนิดนี้หามีโอกาสได้กรรมสิทธิ์อย่างใดไม่ เพียงแต่เจ้าพนักงานออกใบไต่สวนให้เท่านั้น ใบไต่สวนนี้หาใช่หลักฐานแสดงกรรมสิทธิ์ที่ดินอย่างโฉนดแผนที่แต่อย่างใดไม่จะนำประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ มาตรา 1382 มาใช้ไม่ได้เมื่อผู้ร้องยังไม่ได้กรรมสิทธิ์ในที่นา ผู้ร้องก็จะร้องขอต่อศาลเป็นคดีไม่มีข้อพิพาท ให้ศาลสั่งแสดงกรรมสิทธิ์หาได้ไม่ประมวลกฎหมายที่ดิน มาตรา 76 เป็นบทบัญญัติที่สืบเนื่องมาจากมาตรา 72,73,74,75. ซึ่งบทบัญญัติดังกล่าวนี้เป็นเรื่องที่คู่กรณีแสดงเจตนาทำนิติกรรมต่อกันตามความในมาตรา 72 เนื่องจากใบไต่สวนไม่ใช่หนังสือแสดงสิทธิในที่ดิน จึงต้องอนุโลมให้จดแจ้งในใบไต่สวนตามวิธีการจดทะเบียนโฉนดที่ดิน มาตรา 76 เป็นบทบัญญัติว่าด้วยวิธีการจดทะเบียนสิทธิที่ได้มาโดยนิติกรรมเท่านั้น การจดทะ