ฎีกาที่ คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 314/2501
ประเด็นกฎหมาย
การหย่าตามกฎหมายลักษณะผัวเมีย บทที่ 65 ก่อนใช้ ป.พ.พ. บรรพ 5
หลักกฎหมาย
การหย่าขาดจากกันก่อนใช้ประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์บรรพ 5 ต้องนำกฎหมายลักษณะผัวเมียบทที่ 65 มาใช้บังคับ การที่สามีภรรยาหย่ากันก่อนใช้ประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ บรรพ 5 โดยทำหนังสือหย่าขึ้นเพียงฉบับเดียว มีมารดาของสามีรู้เห็นขณะทำหนังสือหย่าทั้งมีการนำหนังสือหย่าออกแสดงต่อญาติมิตรเช่นนี้ ถือว่าเป็นการหย
คำวินิจฉัย
ศาลฎีกาพิพากษายืนตามศาลชั้นต้นและศาลอุทธรณ์ว่า ขุนกิจการลิขิตกับโจทก์หย่าขาดจากกันแล้ว
ข้อเท็จจริงสำคัญ
โจทก์กับขุนกิจการลิขิตได้ทำหนังสือหย่ากันขึ้นหนึ่งฉบับ ลงชื่อทั้งสองฝ่าย ขุนกิจการลิขิตนำหนังสือหย่าออกแสดงต่อญาติมิตร และนางพลอยมารดาขุนกิจการลิขิตได้รู้เห็นขณะทำหนังสือหย่า
กฎหมายที่เกี่ยวข้อง
เนื้อหาคำพิพากษา (บางส่วน)
ฎีกาตัดสินเกี่ยวกับปัญหาข้อกฎหมายคำพิพากษาศาลฎีกาที่ 314/2501นางอุดมศรี กาญจนมงคลโจทก์นายวันเฉลิม กาญจนมงคล กับพวกจำเลย กฎหมายลักษณะผัวเมีย บทที่ 65 ป.พ.พ. ม. 1498การหย่าขาดจากกันก่อนใช้ประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์บรรพ 5 ต้องนำกฎหมายลักษณะผัวเมียบทที่ 65 มาใช้บังคับ การที่สามีภรรยาหย่ากันก่อนใช้ประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ บรรพ 5 โดยทำหนังสือหย่าขึ้นเพียงฉบับเดียว มีมารดาของสามีรู้เห็นขณะทำหนังสือหย่าทั้งมีการนำหนังสือหย่าออกแสดงต่อญาติมิตรเช่นนี้ ถือว่าเป็นการหย่าขาดจากสามีภรรยากันแล้วคดีนี้ โจทก์ฟ้องว่าเมื่อ พ.ศ. 2461 โจทก์ได้แต่งงานกับขุนกิจการลิขิต ๆ ได้นางเรณีมารดาจำเลยเป็นภรรยาอีกคนหนึ่งเมื่อ พ.ศ. 2470 เมื่อวันที่ 8 ม.ค. 2477 นางพลอยมารดาขุนกิจการลิขิตได้ยกกรรมสิทธิ์ที่ดินโฉนดที่ 1087พร้อมสิ่งปลูกสร้างให้ขุนกิจการลิขิตทรัพย์ดังกล่าวจึงเป็นสินสมรส ต่อมาขุนกิจการลิขิตได้ในชื่อจำเลยร่วมในโฉนด ต่อมาขุนกิจการลิขิตตายโจทก์ขอรับทรัพย์สินสมรสส่วนของโจทก์ จำเลยปฏิเสธอ้างว่าขุนกิจการลิขิตได้ทำพินัยกรรมยกให้จำเลยทั้งหมดแล้วโจทก์จึงมาฟ้องให้บังคับจำเลยแบ่งที่ดินโฉนดดังกล่าวแก่โจทก์ 2 ส่วน ราคา 100,000 บาทจำเลยให้การว่าเป็นบุตรขุนกิจการลิขิตกับนางเรและเป็นผู้ได้รับมรดกที่ดินที่โจทก์ฟ้อง ที่ดินพิพาทนี้นางพลอยยกให้ขุนกิจการลิขิตภายหลังที่ขุนกิจการลิขิตได้หย่ากับโจทก์แล้ว จึงไม่มีสิทธิเกี่ยวข้องกับทรัพย์สินของขุนกิจการลิขิต ๆ ลงชื่อจำเลยในโฉนด ทำถูกต้องตามกฎหมายในการพิจารณา คู่ความตกลงตั้งประเด็นให้ศาลวินิจฉัยว่าโจทก์กับขุนกิจการลิขิตได้หย่าขาดจากการเป็นสามีภรรยากันโดยชอบด้วยกฎหมายลักษณะผัวเมียหรือไม่ ถ้าหย่าขาดกัน โจทก์ไม่ติดใจเรียกร้องจากจำเลย ให้ศาลยกฟ้องถ้าไม่ได้หย่าขาดกัน จำเลยยอมช