การปฏิบัติตามเงื่อนไขในพินัยกรรมที่กำหนดให้ผู้รับทรัพย์สินต้องออกเงินค่าทำศพเจ้ามรดก โดยพิจารณาจากเจตนาและการกระทำของผู้รับทรัพย์สิน
ฎีกาตัดสินเกี่ยวกับปัญหาข้อกฎหมายคำพิพากษาศาลฎีกาที่ 561/2501นายทศ ศาลยาชีวิน พนักงานอัยการจังหวัดสมุทรปราการแทน นางช่วง ช้างแก้วโจทก์นางบุญ ปั้นบุญชู โดยส่วนตัวและในฐานะผู้จัดการมรดกและผู้รับมรดก นายวัน ปั้นบุญชู ที่ 1 นายจวน ปั้นบุญชู ที่ 2จำเลย ป.พ.พ. บิดามารดาทำพินัยกรรมยกที่ดินให้บุตรคนหนึ่ง โดยเงื่อนไขว่าบุตรต้องออกเงินทำศพบิดามารดาคนละ 2,000 บาท ถ้าบุตรไม่ออกเงินค่าทำศพ ให้ที่ดินตกแก่ทายาทต่อไป บุตรปลอมใบมอบอำนาจของบิดามารดาโอนขายที่ดินนั้นให้บุตรเมื่อบิดาตายแล้ว มารดาทราบจึงฟ้องและศาลพิพากษาให้เพิกถอนการโอน บุตรขอรับมรดกของบิดามารดาจึงไปคัดค้าน บุตรจึง วางเงิน 2,000 บาท ค่าทำศพก่อนที่จะได้มีการเผาศพดังนี้ เป็นการที่บุตรไม่เจตนาเสียค่าทำศพมาตั้งแต่ต้นจนบิดพริ้วต่อไปไม่ได้จึงจำต้องวางเงินพอเป็นพิธีเพื่อฟ้องเรียกทรัพย์ตามพินัยกรรมหาใช่ปฏิบัติตามเงื่อนไขให้สมตามความมุ่งหมายของผู้ทำพินัยกรรมไม่ บุตรไม่มีสิทธิฟ้องร้องตามพินัยกรรมคดีเรื่องนี้พนักงานอัยการจังหวัดสมุทรปราการ ฟ้องแทนนายช่วงผู้เป็นบุตรของนางบุญจำเลย โดยกล่าวความว่า เมื่อวันที่ 28 กันยายน 2489 นายวัน นางบุญได้ทำพินัยกรรมแบบเอกสารฝ่ายเมืองยกที่ดินโฉนดเลขที่ 1900 ตำบลบางพลีใหญ่ อำเภอบางพลี จังหวัดสมุทรปราการพร้อมด้วยเรือน 1 หลัง ให้แก่นางช่วง โดยมีเงื่อนไขว่าถ้านายวันหรือนางบุญถึงแก่กรรมไปก่อน หรือหลังก็ตาม นางช่วงจะต้องออกเงินค่าทำศพให้แก่ผู้ถึงแก่กรรมคนละ 2,000 บาท ถ้านางช่วงไม่ออกเงินค่าทำศพดังกล่าว ก็ให้ที่ดินแปลงนี้ตกแก่ทายาทต่อไปต่อมาเมื่อวันที่ 26 พฤษภาคม 2491 นายวันนางบุญได้จดทะเบียนโอนขายที่ดินแปลงที่กล่าวให้แก่นางช่วงเป็นเงิน 4,000 บาท และนายวันถึงแก่ความตายเมื่อเดือนกรกฎาคม 2492 ครั้นวันที่ 22 มีนาค