ฎีกาตัดสินเกี่ยวกับปัญหาข้อกฎหมายคำพิพากษาศาลฎีกาที่ 876/2501นายเนื่อง ศะตะรัตโจทก์นายคล้าย ละอองมณีจำเลย ป.พ.พ. หญิงทำหนังสือหย่าขาดจากสามี แล้วจดทะเบียนสมรสกับชายอื่นแล้วหญิงขายที่ดินสินสมรสกับสามีเดิมไป สามีฟ้องศาลพิพากษาเพิกถอนการสมรสนั้น เพราะการหย่าไม่สมบูรณ์ หญิงจึงยังเป็นภริยาของสามีเดิมอยู่ กรณีต้องด้วย มาตรา 1495 เมื่อผู้ซื้อไม่สุจริต สามีขอเพิกถอนการขายนั้นได้โจทก์ฟ้องว่า โจทก์กับนางผ่องเพ็ญ ศะตะรัต หรือ สะระ แต่งงานเป็นสามีภริยาอยู่กินด้วยกันมาตั้งแต่ พ.ศ. 2473 มีสินสมรสหลายอย่างรวมทั้งที่ดินและสิ่งปลูกสร้างตามตราจองเลขที่ 248 ถนนดวงจันทร์อำเภอหาดใหญ่ จังหวัดสงขลา ซึ่งมีชื่อนางผ่องเพ็ญแต่ลำพังผู้เดียวครั้นในราว พ.ศ. 2491 นางผ่องเพ็ญมีชู้และหนีตามกันไป แล้วนางผ่องเพ็ญยังพยายามลอบจำหน่ายจ่ายโอนทรัพย์สินต่าง ๆ เพื่อให้หมดไม่มีอะไรเหลือ โจทก์มีหนังสือลงวันที่ 24 มกราคม 2492ถึงเจ้าพนักงานที่ดิน จังหวัดสงขลา ขออายัดการทำนิติกรรมใด ๆไว้แล้ว แต่เมื่อกลางเดือนมิถุนายน 2494 จำเลยกับนางผ่องเพ็ญได้สมคบกันไปโอนขายที่ดินตราจองเลขที่ 248 ดังระบุนี้แก่จำเลยราคา 80,000 บาท โดยแจ้งความเท็จต่อเจ้าพนักงานที่ดินผู้ทำสัญญาให้ว่า นางผ่องเพ็ญหย่าขาดจากสามีภริยากับโจทก์แล้ว โจทก์ทราบเรื่องภายหลังก็รีบบอกล้างนิติกรรมนี้ โดยหนังสือ ลงวันที่ 3กรกฎาคม 2494 และขอให้จำเลยส่งคืนตราจองแก่โจทก์ โดยหนังสือลงวันที่ 5 พฤศจิกายน 2494 ทันที จำเลยไม่คืนให้ จึงขอให้ศาลพิพากษาแสดงว่าสัญญาซื้อขาย ระหว่างจำเลยกับนางผ่องเพ็ญตามฟ้องเป็นโมฆะให้สั่งพนักงานที่ดินเพิกถอนสัญญาซื้อขายดังกล่าวและให้จำเลยส่งมอบตราจองแก่โจทก์จำเลยให้การต่อสู้ว่า โจทก์กับนางผ่องเพ็ญได้หย่าขาดจากสามีภริยากัน จนนางผ่องเพ็ญจดทะเบียนส