ฎีกาที่ คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 1288/2501
กฎหมายที่เกี่ยวข้อง
เนื้อหาคำพิพากษา (บางส่วน)
ฎีกาตัดสินเกี่ยวกับปัญหาข้อกฎหมายคำพิพากษาศาลฎีกาที่ 1288/2501บริษัทสหายร่วมศึก ฯลฯโจทก์นางบุ้นจึง แซ่เจีย กับพวกจำเลย ป.พ.พ. ม. 453, ม. 106, ม. 113, ม. 411 พ.ร.บ.ควบคุมการส่งออกไปนอกและการนำเข้ามาในราชอาณาจักร ซึ่งสินค้าบางอย่าง พ.ศ.2482 การที่ได้รับอนุญาตให้ส่งข้าวไปต่างประเทศนั้น เป็นสิทธิเฉพาะตัว จะโอนหรือซื้อขายกันไม่ได้สัญญาซื้อขายใบอนุญาตให้ส่งข้าวไปต่างประเทศนี้เป็นสัญญาที่ขัดต่อความสงบเรียบร้อยและศีลธรรมอันดีของประชาชน เพราะเป็นผลกระทบกระเทือนถึงราคาข้าวซึ่งในที่สุดจะทำให้ผู้ผลิตได้รับน้อยลงเงินราคาใบอนุญาตส่งข้าวไปต่างประเทศซึ่งคู่สัญญาในการซื้อขายได้ชำระไปแล้วบางส่วนนั้นจะเรียกคืนหาได้ไม่เพราะสัญญามีวัตถุประสงค์ขัดต่อความสงบเรียบร้อยและศีลธรรมอันดีของประชาชน(ประชุมใหญ่ ครั้งที่ 11/2501)คดีได้ความว่า โจทก์จำเลยได้ทำสัญญาซื้อขายใบอนุญาตให้นำข้าวไปจำหน่ายต่างประเทศกัน โจทก์เป็นผู้ขายเป็นเงิน 600,750 บาท จำเลยชำระราคาโดยออกเช็คลงวันที่ล่วงหน้าให้โจทก์ไว้ 4 ฉบับโจทก์ได้รับเงินตามเช็คไปแล้ว 3 ฉบับ เป็นเงิน 180,187.50 บาท ส่วนเช็คฉบับที่ 4 จำเลยระงับการจ่ายเงิน โจทก์จึงฟ้องขอให้จำเลยชำระ จำเลยให้การและฟ้องแย้งเรียกเงินที่จ่ายไปแล้ว 180,187.50 บาท คืน โดยอ้างว่าโจทก์ผิดสัญญาไม่มีใบอนุญาตมาให้ หรือมีอยู่จริงก็โอนกันไม่ได้ แต่โจทก์ปกปิด โจทก์ให้การแก้ฟ้องแย้งว่าจำเลยทราบเงื่อนไขในใบอนุญาตดีแล้ว จำเลยที่ 1 ผิดสัญญาเองที่ไม่สามารถหาข้าวมาชดเชยตามที่กระทรวงพาณิชย์ต้องการศาลชั้นต้นฟังว่าจำเลยทราบเงื่อนไขดีแล้วจึงได้ทำสัญญาซื้อใบอนุญาตใบอนุญาตเป็นเพียงสิทธิในการส่งข้าวไปจำหน่ายเมื่อจำเลยหาข้าวมาชดเชยไม่ได้ก็ย่อมเป็นฝ่ายผิดสัญญา โจทก์ไม่ผิดสัญญา พิพากษาให้จำเลยที่ 1 ใช้เงิน 420