ฎีกาที่ คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 326 - 327/2505
ประเด็นกฎหมาย
ประกาศคณะปฏิวัติฉบับที่ 12 ให้อำนาจควบคุมผู้ต้องหาในคดีคอมมิวนิสต์ได้เท่าที่จำเป็นแก่การสอบสวนเท่านั้น ไม่ใช่ให้ควบคุมโดยไม่มีกำหนด
หลักกฎหมาย
ประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความอาญา มาตรา 87 วางหลักประกันเสรีภาพของประชาชน 2 ตอน คือ ห้ามควบคุมเกินจำเป็นตามพฤติการณ์แห่งคดี และกำหนดระยะเวลาสูงสุด ประกาศคณะปฏิวัติฉบับที่ 12 แก้ไขและขยายระยะเวลาขั้นสูงตามมาตรา 87 แต่ไม่ได้ยกเลิกหลักที่ให้ควบคุมได้เท่าที่จำเป็นเท่านั้น
คำวินิจฉัย
ประกาศคณะปฏิวัติฉบับที่ 12 ให้อำนาจพนักงานสอบสวนควบคุมผู้ต้องหาได้เท่าที่จำเป็นแก่การสอบสวน ไม่ใช่ให้ควบคุมโดยไม่มีกำหนด พิพากษาให้ยกคำสั่งศาลล่าง ย้อนสำนวนไปให้ศาลอาญาดำเนินการไต่สวนต่อไป แล้วมีคำสั่งตามแนวข้อกฎหมายตามควรแก่รูปเรื่อง
ข้อเท็จจริงสำคัญ
ผู้ร้องถูกจับกุมเมื่อวันที่ 20 ตุลาคม 2501 ในข้อหากระทำอันเป็นคอมมิวนิสต์และความผิดต่อความมั่นคงของรัฐ และถูกควบคุมตั้งแต่วันที่ 21 ตุลาคม 2501 จนถึงวันที่ยื่นคำร้อง โดยศาลชั้นต้นและศาลอุทธรณ์ยกคำร้อง แต่ศาลฎีกาให้รับคำร้องไว้พิจารณา
กฎหมายที่เกี่ยวข้อง
เนื้อหาคำพิพากษา (บางส่วน)
ฎีกาตัดสินเกี่ยวกับปัญหาข้อกฎหมายคำพิพากษาศาลฎีกาที่ 326 - 327/2505นายมนัส พรหมบุญ กับพวกรวม 47 คนผู้ร้องนางเจือจันทร์ ฐาปโนสถ กับพวกรวม 75 คนผู้ร้อง ป.วิ.อ. ม. 87, ม. 90 พ.ร.บ.ป้องกันการกระทำอันเป็นคอมมิวนิสต์ พ.ศ.2495 ประกาศคณะปฏิวัติฉบับที่ 12 ให้อำนาจควบคุมผู้ต้องหาในกรณีกระทำผิดต่อพระราชบัญญัติป้องกันการกระทำอันเป็นคอมมิวนิสต์ฯ ได้เท่าที่จำเป็นแก่การสอบสวนเท่านั้น ไม่ใช่ให้ควบคุมโดยไม่มีกำหนด ประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความอาญา มาตรา 87 วางหลักเป็นประกันเสรีภาพของประชาชนไว้ 2 ตอน ตอนต้นว่า จะควบคุมตัวผู้ต้องหาเกินกว่าจำเป็นตามพฤติการณ์แห่งคดีไม่ได้ตอนที่สองว่า ความจำเป็นดังกล่าว จะจำเป็นเพียงใดก็ตามก็จะควบคุมเกินกว่ากำหนดเวลาดังบัญญัติไว้ไม่ได้ ประกาศคณะปฏิวัติฉบับที่ 12 เป็นการแก้ไขและขยายระยะเวลาขั้นสูงดังกำหนดไว้ในมาตรา 87 ไม่ได้ยกเลิกหลักใหญ่ของมาตรานี้ที่ให้ควบคุมผู้ต้องหาได้เท่าที่จำเป็นเท่านั้น(ประชุมใหญ่ ครั้งที่ 7/2505)คดีทั้งสองสำนวนนี้ ศาลพิจารณามีคำสั่งและคำพิพากษารวมกันผู้ร้องยื่นคำร้องว่า เนื่องจากได้มีการปฏิบัติเมื่อวันที่ 20 ตุลาคม 2501 เจ้าพนักงานตำรวจได้ทำการจับกุมผู้ร้องในข้อหาว่ามีการกระทำอันเป็นคอมมิวนิสต์และความผิดต่อความมั่นคงของรัฐ เริ่มแต่วันที่ 21 ตุลาคม 2501 แล้วควบคุมตลอดมาจนบัดนี้ ขอให้ศาลมีคำสั่งว่าพนักงานสอบสวนควบคุมผู้ร้องไว้โดยมิชอบ และขอให้มีคำสั่งปล่อยเดิมศาลชั้นต้นและศาลอุทธรณ์มีคำสั่งให้ยกคำร้อง เพราะเห็นว่าข้อหาที่ผู้ร้องถูกกล่าวหาอยู่ในอำนาจศาลทหาร ศาลพลเรือนไม่มีอำนาจพิจารณาสั่ง แต่ศาลฎีกาให้ศาลชั้นต้นรับคำร้องไว้แล้วมีคำสั่งใหม่ตามรูปคดีศาลชั้นต้นเห็นว่า ผู้ร้องถูกควบคุมอยู่ในระหว่างสอบสวนตามประกาศคณะปฏิวัติ ฉบับที่ 12 ฟังไม่ได้ว่าต