ฎีกาที่ คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 1176/2505

ประเด็นกฎหมาย

ฟ้องขอให้เพิกถอนพินัยกรรมโดยมิได้ขอให้ศาลพิพากษาให้ทรัพย์คืน เป็นคดีที่มีข้อโต้แย้งตาม ป.วิ.พ. มาตรา 55 หรือไม่ และควรคิดค่าขึ้นศาลอย่างไร

หลักกฎหมาย

การที่โจทก์กล่าวในฟ้องว่าตนมีสิทธิได้รับมรดกของผู้ตาย ย่อมหมายความว่าสิทธิของโจทก์คือสิทธิที่จะรับมรดกให้ตกทอดมายังตนตั้งแต่เจ้ามรดกตาย ดังนั้น แม้โจทก์จะขอเพียงให้ทำลายพินัยกรรม แต่โจทก์บรรยายฟ้องว่าที่ดิน 2 แปลงเป็นกรรมสิทธิ์ของโจทก์โดยตกทอดมาจากผู้ตาย และจำเลยเอาไปเสียโดยอ้างพินัยกรรม แสดงว่ามีข้

คำวินิจฉัย

ให้ยกคำสั่งศาลชั้นต้นและคำพิพากษาศาลอุทธรณ์ที่ให้ยกฟ้องโจทก์ ให้ศาลชั้นต้นมีคำสั่งให้โจทก์นำค่าขึ้นศาลมาเสียตามราคาทรัพย์ที่พิพาทตามโฉนด 2 แปลง ภายในเวลาที่ศาลชั้นต้นเห็นสมควรกำหนด แล้วดำเนินการพิจารณาต่อไปตามกระบวนความ

ข้อเท็จจริงสำคัญ

โจทก์เป็นน้องของนายซอซึ่งตายแล้ว มีทรัพย์มรดกหลายอย่าง รวมถึงที่ดินโฉนดที่ 4356 และ 4597 ตำบลแพงพวย จังหวัดราชบุรี จำเลยอ้างว่าผู้ตายทำพินัยกรรมยกที่ดินให้จำเลย และจำเลยนำพินัยกรรมไปแสดงต่อเจ้าพนักงานที่ดิน ทำให้ใส่ชื่อจำเลยในโฉนด โจทก์ฟ้องขอให้ศาลพิพากษาว่าพินัยกรรมเป็นโมฆะ โดยไม่ได้ขอให้ศาลพิพากษา

กฎหมายที่เกี่ยวข้อง

เนื้อหาคำพิพากษา (บางส่วน)

ฎีกาตัดสินเกี่ยวกับปัญหาข้อกฎหมายคำพิพากษาศาลฎีกาที่ 1176/2505นายเจือ ชูมณีโชติโจทก์นางเจียว ชูมณีโชติจำเลย ป.วิ.พ. ม. 55, ม. 142, ม. 150, , ม. 172, ม. 189 (2) ป.พ.พ. ม. 1656, ม. 1658การที่โจทก์กล่าวในฟ้องว่าตนมีสิทธิได้รับมรดกของผู้ตายนั้น ย่อมหมายความว่าสิทธิของโจทก์ก็คือสิทธิที่จะรับมรดกของผู้ตายให้ตกทอดมายังตนตั้งแต่เจ้ามรดกตาย ดังนั้น แม้โจทก์จะขอเพียงให้ทำลายพินัยกรรม หาได้ขอให้ศาลพิพากษาให้เอาทรัพย์ที่จำเลยโต้แย้งคืนมาเป็นของโจทก์ไม่ก็ตาม แต่โจทก์ก็บรรยายฟ้องแล้วว่า ก่อนตายเจ้ามรดกมีทรัพย์สินเป็นมรดกหลายอย่าง ทุกข์ของโจทก์ที่ตั้งข้อพิพาทก็คือ กล่าวอ้างว่าที่ดิน 2 แปลงตามโฉนดเป็นกรรมสิทธิ์ของโจทก์ โดยตกทอดมาจากผู้ตาย แต่จำเลยเอาไปเสีย โดยอ้างว่าผู้ตายทำพินัยกรรมยกให้ อย่างนี้แสดงว่าโจทก์ได้กล่าวอ้างให้ปรากฏแล้วว่าได้มีข้อโต้แย้งเกิดขึ้นเกี่ยวกับกรรมสิทธิ์ในทรัพย์สินโจทก์เสนอคดีต่อศาลได้ตามประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความแพ่ง มาตรา 55ทุกข์ของโจทก์ที่กล่าวมาก็คือ การที่ไม่ได้ที่ดิน 2 แปลงนั้นจึงเป็นคำขอให้ปลดเปลื้องทุกข์อันคำนวณเป็นราคาเงินได้ตามประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความแพ่ง มาตรา 150 ประกอบตาราง 1(1) ต้องคิดค่าขึ้นศาลตามราคาทรัพย์สินที่พิพาท การที่โจทก์ไม่ได้ขอเรียกกรรมสิทธิ์ที่ดิน 2 แปลงนั้นเป็นความผิดของโจทก์เอง จะเสียค่าขึ้นศาลอย่างคดีไม่มีทุนทรัพย์หาได้ไม่ (อ้างคำสั่งที่ 1559/2492)ส่วนจะพิพากษาให้เกินคำขอได้หรือไม่เป็นอีกเรื่องหนึ่งต่างหาก (ประชุมใหญ่ ครั้งที่ 25/2505)โจทก์ฟ้องว่า โจทก์เป็นน้องนายซอ นายซอตาย มีทรัพย์หลายอย่างเช่น ที่ดินตำบลแพงพวย จังหวัดราชบุรี โฉนดที่ 4356, 4597 โจทก์มีสิทธิรับมรดก จำเลยทำหนังสือขึ้นเพื่อให้เป็นพินัยกรรมแบบเอกสารฝ่ายเมือง แต่