ฎีกาตัดสินเกี่ยวกับปัญหาข้อกฎหมายคำพิพากษาศาลฎีกาที่ 595/2498นายบุญเที่ยง แซ่ตังโจทก์นางมาลี สรรพานนท์ ที่ 1 ร.ท.เจริญ สรรพานนท์ ที่ 2จำเลย พ.ร.บ.ควบคุมค่าเช่าในภาวะคับขัน พ.ศ.2489 การเช่าที่จะได้รับความคุ้มครองตาม พระราชบัญญัติควบคุมค่าเช่าหรือไม่นั้นข้อสำคัญอยู่ที่เช่าเพื่ออยู่อาศัยหรือไม่ เป็นหลัก หากเช่าเป็นที่อยู่อาศัยแล้วจะใช้เป็นที่ประกอบการค้าด้วยหรือไม่ก็ตามก็ได้รับความคุ้มครองเช่นกันหากว่าไม่ใช่เช่าเพื่ออยู่อาศัยหากแต่เช่าเพื่อการค้าดังนี้แม้จะอาศัยอยู่ด้วยก็ไม่ได้รับความคุ้มครอง จำเลยและครอบครัวได้เข้าอยู่ในห้องเช่ามาช้านานถึง10 ปีเศษจะได้ใช้ห้องนี้เป็นที่อยู่อาศัยของจำเลยและครอบครัวตลอดมาพฤติการณ์ส่อแสดงให้เห็นได้ว่าจำเลยเช่าเพื่อใช้เป็นที่อยู่อาศัยโดยแท้แม้ต่อมาจำเลยจะได้จดทะเบียนพาณิชย์ทำการค้าในห้องพิพาทตลอดจนได้เสียภาษีป้ายและภาษีโรงค้าก็เป็นเรื่องที่ต้องปฏิบัติตามกฎหมายเมื่อพฤติการณ์ยังไม่พอฟังว่าการเช่าห้องรายนี้ได้เปลี่ยนสภาพหรือเจตนาเป็นเช่าเพื่อธุระกิจการค้าแล้วการเช่าห้องพิพาทของจำเลยก็ย่อมได้รับความคุ้มครองตามพระราชบัญญัติควบคุมค่าเช่าฯลฯโจทก์ฟ้องว่าจำเลยเช่าห้องหมายเลขที่ 1091 ของโจทก์เพื่อประกอบการค้าในนามยี่ห้อว่า "เจริญผล" โจทก์ได้บอกเลิกการเช่าแล้วจำเลยไม่ยอมออก ขอให้ขับไล่จำเลยและบริวารจำเลยต่อสู้ว่า จำเลยเช่าห้องรายพิพาทเพื่ออาศัยอยู่และค้าขายบ้างเล็กน้อย จำเลยย่อมได้รับความคุ้มครองตามพระราชบัญญัติควบคุมค่าเช่าฯคู่ความต่างอ้างเอกสารต่าง ๆ และตกลงกันขอให้ศาลไปเดินเผชิญสืบตรวจดูห้องพิพาท แล้ววินิจฉัยชี้ขาดโดยคู่ความไม่ติดใจสืบพยานบุคคลศาลชั้นต้นไปตรวจห้องพิพาทปรากฏว่าตั้งอยู่ริมถนนชุมพลเป็นห้องแถวติดต่อกันตรงข้ามกับตลาดอาหารสด ห้องพิพาทมีห้องเดี