ฎีกาที่ คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 5776/2539

ประเด็นกฎหมาย

การกำหนดราคาค่าทดแทนที่ดินที่ถูกเวนคืนตามพระราชบัญญัติว่าด้วยการเวนคืนอสังหาริมทรัพย์ พ.ศ. 2530 และการนำราคาที่สูงขึ้นของที่ดินที่เหลือจากการเวนคืนมาห

หลักกฎหมาย

การกำหนดเงินค่าทดแทนที่ดินที่ถูกเวนคืนต้องพิจารณาราคาที่ซื้อขายกันตามปกติในท้องตลาด ราคาประเมินภาษีบำรุงท้องที่ ราคาประเมินทุนทรัพย์เพื่อเรียกเก็บค่าธรรมเนียม และสภาพที่ตั้งในปีที่คณะกรรมการพิจารณา (ปี 2531) มิใช่ราคาในวันใช้บังคับพระราชกฤษฎีกา (ปี 2511) เพราะไม่เป็นธรรมและขัดต่อรัฐธรรมนูญ มาตรา 33

คำวินิจฉัย

การกำหนดราคาค่าทดแทนที่ดินที่ถูกเวนคืนต้องดำเนินการตาม พ.ร.บ.เวนคืนฯ 2530 และต้องพิจารณาราคาในปี 2531 เป็นเกณฑ์ และคณะกรรมการสามารถนำราคาที่สูงขึ้นของที่ดินที่เหลือมาหักออกได้

ข้อเท็จจริงสำคัญ

ที่ดินของนางสมรถูกเวนคืนตามพระราชบัญญัติเวนคืนอสังหาริมทรัพย์ในท้องที่แขวงสุรวงศ์ พ.ศ. 2516 แต่การกำหนดราคาค่าทดแทนล่าช้า โดยคณะกรรมการเพิ่งพิจารณาในปี 2531 และจำเลยแจ้งราคาในปี 2534 ต่อมานางสมรถึงแก่กรรม โจทก์ซึ่งเป็นบุตรและผู้จัดการมรดกฟ้องคดี

เนื้อหาคำพิพากษา (บางส่วน)

ฎีกาตัดสินเกี่ยวกับปัญหาข้อกฎหมายคำพิพากษาศาลฎีกาที่ 5776/2539นางสาว วินดา คุณะดิลก กับพวกโจทก์ร้อยเอก กฤษฎา อรุณวงษ์ ณ อยุธยา กับพวกจำเลย รัฐธรรมนูญแห่งราชอาณาจักรไทย พุทธศักราช 2521 ม. 33 พ.ร.บ.ว่าด้วยการเวนคืนอสังหาริมทรัพย์ พ.ศ.2497 ม. 14 พ.ร.บ.ว่าด้วยการเวนคืนอสังหาริมทรัพย์ พ.ศ.2530 ม. 21, ม. 36 ประกาศคณะรักษาความสงบแห่งชาติ ฉบับที่ 44 เรื่อง การแก้ไขเพิ่มเติมกฎหมายว่าด้วยการเวนคืนอสังหาริมทรัพ จำเลยที่1ซึ่งเป็นเจ้าหน้าที่เวนคืนตามพระราชบัญญัติเวนคืนอสังหาริมทรัพย์ในท้องที่แขวงสุรวงศ์ พ.ศ.2516เพิ่งแจ้งราคาค่าทดแทนที่ดินของส.ที่ถูกเวนคืนให้ส.ทราบเมื่อวันที่22พฤษภาคม2534และได้มีการฟ้องคดีนี้เมื่อวันที่14กันยายน2535การกำหนดราคาค่าทดแทนเบื้องต้นจึงยังไม่เสร็จเด็ดขาดในวันที่ประกาศคณะรักษาความสงบเรียบร้อยแห่งชาติฉบับที่44มีผลใช้บังคับการกำหนดเงินค่าทดแทนที่ดินที่ถูกเวนคืนจึงต้องดำเนินการตามพระราชบัญญัติว่าด้วยการเวนคืนอสังหาริมทรัพย์พ.ศ.2530และที่แก้ไขเพิ่มเติมโดยประกาศคณะรักษาความสงบเรียบร้อยแห่งชาติฉบับที่44ดังนั้นการกำหนดราคาค่าทดแทนที่ดินที่ถูกเวนคืนให้แก่ส.ของคณะกรรมการฯจึงต้องพิจารณากำหนดราคาค่าทดแทนที่ดินที่ถูกเวนคืนตามหลักเกณฑ์ที่กำหนดไว้ในพระราชบัญญัติว่าด้วยการเวนคืนอสังหาริมทรัพย์พ.ศ.2530มาตรา21 การเวนคืนอสังหาริมทรัพย์ของส.เป็นการเวนคืนตามพระราชบัญญัติเวนคืนอสังหาริมทรัพย์ในท้องที่แขวงสุรวงศ์และแขวงสีลมเขตบางรักและแขวงยานนาวาแขวงทุ่งมหาเมฆแขวงทุ่งวัดดอน และแขวงช่องนนทรีเขตยานนาวากรุงเทพมหานครพ.ศ.2516โดยมีการออกพระราชกฤษฎีกากำหนดเขตที่ดินในบริเวณที่ที่จะเวนคืนในท้องที่ตำบลสุรวงศ์ตำบลสีลมอำเภอบางรัก และตำบลยานนาวาตำบลทุ่งมหาเมฆตำบลทุ่งวัดดอนตำบลช่องนนทรีอำเภอยานน