ฎีกาตัดสินเกี่ยวกับปัญหาข้อกฎหมายคำพิพากษาศาลฎีกาที่ 216 - 220/2503ผู้ว่าคดีศาลแขวงสงขลาโจทก์นายประดิษฐ์ บัวงาม กับจำเลยอื่นๆรวม 5 สำนวนจำเลย พ.ร.บ.การประมง พ.ศ.2490 ม. 4 (10), ม. 4 (11), ม. 28 กฎกระทรวง ฉบับที่ 4 (พ.ศ.2490) ออกตามความในพระราชบัญญัติการประมง พ.ศ.2490 ข้อ 1 อาชญาบัตรเป็นใบอนุญาตออกให้แก่ผู้ใช้เครื่องมือทำการประมงหาใช่เป็นใบอนุญาตประจำเครื่องมือทำการประมงไม่จึงเป็นอันว่าอาชญาบัตรคุ้มครองบุคคลผู้ได้รับอนุญาตให้ใช้เครื่องมือทำการประมงเท่านั้น ผู้ไม่ได้รับอนุญาตหรือไม่มีชื่อในคำขอรับอาชญาบัตรให้ใช้หามีสิทธิที่จะใช้เครื่องมือของผู้ได้รับอนุญาตทำการประมงได้ไม่คดีทั้ง 5 สำนวนนี้พิจารณาพิพากษารวมกัน โจทก์ฟ้องใจความต้องกันว่า จำเลยทั้ง 5 คน ใช้ยอขันช่ออันเป็นเครื่องมือในพิกัดต้องเสียอากรทำการประมงโดยมิได้รับอาชญาบัตรและมิได้เสียเงินอากรตามกฎหมาย ขอให้ลงโทษตาม พระราชบัญญัติการประมง พ.ศ. 2490 มาตรา 28, 64จำเลยทุกคนให้การปฏิเสธศาลแขวงสงขลาพิพากษาว่า ร้านยอขันช่อที่จำเลยถูกจับเป็นร้านของผู้อื่นที่มีใบอนุญาตและอาชญาบัตรแล้ว แม้จำเลยผู้มิใช่เจ้าของจะยกยอตามฟ้องก็หาเป็นความผิดไม่ เพราะใบอนุญาตก็ดีอาชญาบัตรก็ดี เป็นใบอนุญาตประจำที่และประจำเครื่องมือทำการประมงให้ยกฟ้องโจทก์อุทธรณ์ศาลอุทธรณ์พิพากษาว่า บุคคลจะใช้เครื่องมือในพิกัดทำการประมงได้ต่อเมื่อได้รับอาชญาบัตรระบุชื่อบุคคลนั้น และเสียเงินอากรตามพระราชบัญญัติแล้ว แต่ศาลชั้นต้นยังมิได้วินิจฉัยข้อเท็จจริงว่า จำเลยได้ใช้ยอขันช่อทำการประมงโดยมิได้รับอาชญาบัตรหรือไม่จึงให้ศาลชั้นต้นวินิจฉัยข้อเท็จจริง แล้วพิพากษาใหม่ตามรูปคดีจำเลยฎีกาศาลฎีกาเห็นว่า ความหมายของอาชญาบัตรตามพระราชบัญญัติการประมงพ.ศ. 2490 มาตรา 4(10) อธิบายได้ว่า เป