ปัญหาข้อกฎหมายเกี่ยวกับการซื้อขายที่ดินที่ติดจำนอง การบังคับให้แบ่งแยกโอนที่ดินเมื่อมีการขายบางส่วนให้แก่หลายคน และผลของการไถ่ถอนจำนองต่อสัญญาซื้อขาย
เมื่อผู้ขายได้ขายที่ดินที่ติดจำนองแก่ผู้ซื้อ และต่อมาผู้รับจำนองฟ้องบังคับจำนอง แต่ผู้ขายไถ่ถอนจำนองแล้ว หากไม่มีข้อตกลงไว้เป็นอย่างอื่น สัญญาซื้อขายนั้นไม่เลิกกัน การขายที่ดินบางส่วนซึ่งติดการจำนอง ผู้ซื้อฟ้องขอให้บังคับผู้ขายแบ่งแยกโอนให้ตนได้ โดยไม่กระทบกระเทือนถึงสิทธิจำนอง แม้ขายที่ดินเฉพาะบางส
สัญญาซื้อขายที่ดินที่ติดจำนองไม่เลิกกันเมื่อผู้ขายไถ่ถอนจำนองแล้ว และผู้ซื้อสามารถฟ้องบังคับให้แบ่งแยกโอนที่ดินได้ แม้จะขายบางส่วนให้หลายคนและยังไม่มีการแบ่งแยก และแม้ที่ดินมีเจ้าของหลายคน หากเจ้าของคนหนึ่งรับโอนโดยทราบถึงนิติกรรมการซื้อขายก่อน ศาลบังคับให้ปฏิบัติตามสัญญาได้ ไม่ขัดต่อ ป.พ.พ. มาตรา 1361 วรรคสอง
ผู้ขายได้ขายที่ดินที่ติดจำนองแก่ผู้ซื้อ ผู้รับจำนองฟ้องบังคับจำนองและผู้ขายไถ่ถอนจำนองแล้ว โดยไม่มีข้อตกลงไว้เป็นอย่างอื่นเกี่ยวกับผลของการไถ่ถอนจำนองต่อสัญญาซื้อขาย มีการขายที่ดินเฉพาะบางส่วนให้แก่หลายคน ที่ดินยังไม่มีการแบ่งแยก ผู้ซื้อคนหนึ่งฟ้องขอให้บังคับผู้ขายแบ่งแยกโอนที่ดินให้ตน ที่ดินมีเจ้าข
ฎีกาตัดสินเกี่ยวกับปัญหาข้อกฎหมายคำพิพากษาศาลฎีกาที่ 155 - 156/2488พันโทหิรัญโจทก์นางส้มจีน กับพวกจำเลยพันโทสุรจิตต์โจทก์นางส้มจีน กับพวกจำเลย ป.พ.พ. ม. 453, ม. 461, ม. 466, ม. 1361, ม. 702, ม. 736 ป.ที่ดิน ป.วิ.พ. ม. 1 (11), ม. 55ผู้ขายได้ขายที่ติดจำนองแก่ผู้ซื้อ ผู้รับจำนองฟ้องบังคับจำนองและผู้ขายไถ่ถอนจำนองแล้ว ดังนี้ เมื่อไม่มีข้อตกลงไว้เป็นอย่างอื่น สัญญาซื้อขายนั้นไม่เลิกกันขายที่ดินบางส่วนซึ่งติดการจำนองผู้ซื้อฟ้องขอให้บังคับผู้ขายแบ่งแยกโอนให้ตนได้ไม่กระทบกระเทือนถึงสิทธิจำนองขายที่ดินเฉพาะบางส่วนให้แก่หลายคน แม้จะไม่พอแบ่งแยกให้แก่ผู้ซื้อทุกๆ คนก็ตาม ถ้ายังไม่มีการแบ่งแยกที่ดินไป ผู้ซื้อคนหนึ่งก็มาฟ้องขอให้แบ่งแยกโอนขายให้ตนได้ที่ดินหลายเจ้าของเมื่อเจ้าของคนหนึ่ง ๆ รับโอนมาโดยทราบถึงนิติกรรมการซื้อขายก่อนแล้ว ศาลก็บังคับให้ปฏิบัติตามสัญญาซื้อได้ ไม่ขัดกับประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์มาตรา 1361 วรรคสอง(มนูภันย์วิมลสาร-ธรรมบัณฑิตสิทธิศฤงคาร-นาถปรีชา)แหล่งที่มากองผู้ช่วยผู้พิพากษาศาลฎีกาแผนกหมายเลขคดีดำศาลฎีกาหมายเลขคดีดำศาลชั้นต้นหมายเลขคดีแดงศาลชั้นต้นหมายเหตุรายการที่ 1/ ของหน้าที่ 1 พิมพ์คำพิพากษาปิดฉบับย่อ