การตีความคำว่า 'โรงเรียนประชาบาล' ตามพระราชบัญญัติประถมศึกษา พ.ศ. 2478 ว่าเข้าข่ายเป็น 'ของหลวงใช้ในราชการ' หรือไม่ และคำฟ้องต้องบรรยายลักษณะโรงเรียนใ
โรงเรียนประชาบาลหมายถึงโรงเรียนที่ประชาชนจัดตั้งและดำรงด้วยทรัพย์สินตนเอง หรือโรงเรียนที่นายอำเภอตั้งและดำรงด้วยเงินของประชาชนหรือเงินช่วยการศึกษาในงบประมาณของกระทรวงศึกษาธิการ การฟ้องคดีต้องบรรยายให้ชัดแจ้งว่าเป็นโรงเรียนประชาบาลชนิดใดเพื่อพิสูจน์ว่าเป็นทรัพย์ของหลวงใช้ในราชการ มิฉะนั้นจะฟังไม่ได้ว
ให้ยกฎีกาโจทก์ (พิพากษายืนศาลอุทธรณ์) โดยวินิจฉัยว่าจำเลยไม่ได้ลักทรัพย์ของหลวงใช้ในราชการ เนื่องจากคำฟ้องไม่ชัดเจนและจำเลยไม่รับสารภาพในข้อนี้
จำเลยให้การรับสารภาพว่าลักสมุดและอุปกรณ์ของโรงเรียนประชาบาลวัดดอนแดง แต่คำฟ้องมิได้บรรยายให้ชัดแจ้งว่าเป็นโรงเรียนประชาบาลชนิดใด (จัดตั้งโดยประชาชนหรือโดยนายอำเภอ) และจำเลยไม่ได้ให้การรับว่าสิ่งของดังกล่าวเป็น 'ของหลวงใช้ในราชการ'
ฎีกาตัดสินเกี่ยวกับปัญหาข้อกฎหมายคำพิพากษาศาลฎีกาที่ 91/2489อัยการร้อยเอ็ดโจทก์นายเสาร์ ไพรินทร์จำเลย พ.ร.บ.ประถมศึกษา พ.ศ.2478 กฎหมายลักษณะอาญา ม. 294 ป.วิ.อ. ม. 172ตามพระราชบัญญัติประถมศึกษา โรงเรียนประชาบาล หมายถึงโรงเรียนที่ประชาชนจัดตั้งและดำรงด้วยทรัพย์ตนเองอย่างหนึ่งและโรงเรียนที่นายอำเภอตั้งและดำรงด้วยเงินของประชาชนหรือด้วยเงินช่วยการศึกษาในงบประมาณของกระทรวงศึกษาธิการหรือทั้งสองประการอีกอย่างหนึ่งโจทก์ฟ้องว่าจำเลยลักทรัพย์ซึ่งเป็นของหลวงใช้ในราชการโรงเรียนประชาบาลซึ่งอยู่ในความดูแลรักษาของครูใหญ่ จำเลยให้การรับว่าได้ลักทรัพย์ของโรงเรียนประชาบาลฯ ซึ่งอยู่ในความควบคุมและรักษาของครูใหญ่ไปจริงตามฟ้อง ดังนี้ฟังไม่ได้ว่าจำเลยรับว่าลักทรัพย์ของหลวงใช้ในราชการโจทก์ฟ้องว่า จำเลยบังอาจลักเอาสมุดปกแข็ง กระดาษฟุ๊สแก๊ปและปากกา ซึ่งเป็นของหลวงใช้ในราชการโรงเรียนประชาบาลวัดดอนแดง ซึ่งอยู่ในความดูแลรักษาของนายชัยยุทธครูใหญ่ไป ขอให้ลงโทษตามกฎหมายลักษณะอาญามาตรา 294จำเลยให้การรับสารภาพว่า ได้ลักสมุดปกแข็ง กระดาษฟุสแก๊ปกับปากกาของโรงเรียนประชาบาลวัดดอนแดงซึ่งอยู่ในความควบคุมดูแลรักษาของนายชัยยุทธครูใหญ่ ไปจริงตามฟ้อง โจทก์จำเลยไม่สืบพยานศาลอุทธรณ์พิพากษาแก้คำตัดสินของศาลชั้นต้นเพียงให้คืนสมุดปกแข็งให้แก่เจ้าทรัพย์ ความอื่นรวมทั้งข้อวางบทกำหนดโทษคงยืนตาม โดยเห็นว่าที่ศาลชั้นต้นวินิจฉัยว่าจำเลยไม่ได้รับว่าสิ่งของที่จำเลยลักไปเป็นของหลวงที่ใช้ในราชการนั้นเป็นการถูกต้องแล้ว และหาอาจแปลได้ว่าโรงเรียนประชาบาลวัดดอนแดงเป็นหน่วยราชการแห่งหนึ่งขึ้นอยู่ในงบประมาณของกระทรวงศึกษาธิการไม่ โจทก์ฎีกา ขอให้ลงโทษจำเลยตามฟ้องศาลฎีกาเห็นว่า โรงเรียนประชาบาลตามพระราชบัญญัติประถมศึกษาหมายถึงโรงเรียนประถม