การประเมินภาษีโรงเรือนและที่ดินสำหรับโรงเรือนที่ให้บุตรอาศัยและโรงเรือนที่อยู่เองแต่ทำการค้า และการนำพระราชบัญญัติควบคุมค่าเช่าในภาวะคับขันมาใช้กับการ
1. การให้บุตรอาศัยไม่มีข้อยกเว้นไม่ต้องเสียภาษีโรงเรือนและที่ดิน 2. การประเมินภาษีโรงเรือนไม่จำเป็นต้องถือตามค่ารายปีปีก่อนเสมอไป เจ้าพนักงานอาจประเมินสูงขึ้นได้ 3. พระราชบัญญัติควบคุมค่าเช่าในภาวะคับขันห้ามผู้ให้เช่าขึ้นค่าเช่าตามลำพัง ไม่เกี่ยวกับการประเมินภาษี
พิพากษายืนตามศาลล่างที่ยกฟ้องโจทก์
โจทก์ฟ้องว่าจำเลยซึ่งเป็นนายกเทศมนตรีเรียกเก็บภาษีโรงเรือนเกินไป 48 บาท ข้อเท็จจริงมีโรงเรือนสองราย: รายแรกโจทก์ให้บุตรอาศัย รายที่สองโจทก์อยู่เองและเคยเสียภาษีโรงค้าตลอดมา แต่ในปี พ.ศ. 2486 จำเลยประเมินค่ารายปีสูงขึ้น
ฎีกาตัดสินเกี่ยวกับปัญหาข้อกฎหมายคำพิพากษาศาลฎีกาที่ 658/2489นายสุภักษร วิริยาพรโจทก์นายเสรี เลขะกุลจำเลย พ.ร.บ.ภาษีโรงเรือนและที่ดิน พ.ศ.2485 พ.ร.บ.ควบคุมค่าเช่าในภาวะคับขัน พ.ศ.2486 โรงเรือนที่ให้บุตรอาศัยนั้น ไม่มีข้อยกเว้นไม่ต้องเสียภาษีโรงเรือนและที่ดินโรงเรือนอยู่เองแต่ทำการค้านั้น ต้องเสียภาษีโรงเรือนและที่ดินการประเมินภาษีโรงร้านนั้นไม่จำเป็นถือตามค่ารายปีปีก่อนๆเสมอไปเจ้าพนักงานอาจประเมินสูงขึ้นได้พระราชบัญญัติควบคุมค่าเช่าในภาวะคับขันเกี่ยวกับห้ามผู้ให้เช่ามิให้ขึ้นค่าเช่าตามลำพัง ไม่เกี่ยวกับการประเมินภาษีโรงร้านโจทก์ฟ้องว่าจำเลยซึ่งเป็นนายกเทศมนตรีเรียกเก็บภาษีโรงเรือนจากจำเลยเกินไป 48 บาท ข้อเท็จจริงได้ความว่าโรงเรือนราย 1 โจทก์ให้บุตรอาศัย อีกราย 1 โจทก์อยู่เองและเคยเสียโรงค้าตลอดมาแต่ใน พ.ศ. 2486 จำเลยประเมินค่ารายปีสูงขึ้นศาลล่างพิพากษายกฟ้องโจทก์ฎีกา ศาลฎีกาเห็นว่า การให้บุตรอาศัยไม่มีข้อยกเว้นไม่ต้องเสียภาษี ส่วนที่โจทก์อยู่เองและใช้เป็นโรงค้าจำเลยมีสิทธิประเมินได้ตามพระราชบัญญัติภาษีโรงเรือนและที่ดิน โดยไม่ต้องเอาจำนวนที่เคยประเมินมาเป็นหลักคำนวณเสมอไป ส่วนพระราชบัญญัติควบคุมค่าเช่าที่โจทก์อ้างเป็นเรื่องห้ามเจ้าของขึ้นค่าเช่าตามลำพัง คดีนี้ไม่ปรากฏว่า จำเลยประเมินค่ารายปีเกินสมควรจึงพิพากษายืน(ธรรมบัณฑิต-จำรูญเนติศาสตร์-นาถปรีชา)แหล่งที่มากองผู้ช่วยผู้พิพากษาศาลฎีกาแผนกหมายเลขคดีดำศาลฎีกาหมายเลขคดีดำศาลชั้นต้นหมายเลขคดีแดงศาลชั้นต้นหมายเหตุรายการที่ 1/ ของหน้าที่ 1 พิมพ์คำพิพากษาปิดฉบับย่อ