ฎีกาที่ คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 134/2490

ประเด็นกฎหมาย

การเปลี่ยนแปลงนิยามคำว่า 'ทหาร' ตามพระราชบัญญัติวิเคราะห์ศัพท์ พ.ศ. 2487 ซึ่งยกเลิกหลักการเดิมที่ให้ราษฎรในเขตกฎอัยการศึกเป็นทหาร เป็นกฎหมายที่เป็นคุณ

หลักกฎหมาย

เมื่อกฎหมายภายหลังการกระทำผิดเปลี่ยนแปลงนิยามของคำว่า 'ทหาร' ให้แคบลง ทำให้จำเลยซึ่งเป็นราษฎรสามัญไม่เป็นทหารอีกต่อไป ถือเป็นกฎหมายที่เป็นคุณแก่จำเลย ต้องใช้กฎหมายที่เป็นคุณแก่จำเลยตามกฎหมายลักษณะอาญา มาตรา 8 และให้ยกฟ้อง

คำวินิจฉัย

พิพากษายืนตามศาลอุทธรณ์ ให้ยกฟ้องโจทก์

ข้อเท็จจริงสำคัญ

โจทก์ฟ้องว่าจำเลยเป็นทหารและไม่ปฏิบัติตามคำสั่งผู้บัญชาการทหารสูงสุดให้แจ้งปริมาณและสถานที่เก็บลวดหนาม ขอให้ลงโทษตามกฎหมายลักษณะอาญาทหาร ร.ศ. 130 มาตรา 4 และ 30(2) ต่อมามีพระราชบัญญัติ พ.ศ. 2487 ยกเลิกนิยามเดิมที่ให้ราษฎรในเขตกฎอัยการศึกเป็นทหาร และบัญญัติใหม่ให้ทหารหมายถึงเฉพาะผู้อยู่ในอำนาจกฎหมายฝ

กฎหมายที่เกี่ยวข้อง

เนื้อหาคำพิพากษา (บางส่วน)

ฎีกาตัดสินเกี่ยวกับปัญหาข้อกฎหมายคำพิพากษาศาลฎีกาที่ 134/2490อัยการจังหวัดลำปางโจทก์นายปินดา หรือเสา คำบุญหาจำเลย กฎหมายลักษณะอาญา ม. 8 ประมวลกฎหมายอาญาทหาร ม. 3, ม. 30, , ป.วิ.อ. ม. 39 (5)ราษฎรทำผิดฐานขัดคำสั่งผู้บัญชาการทหารสูงสุดในเวลาที่ใช้พระราชบัญญัติที่บัญญัติวิเคราะห์ศัพท์ให้ราษฎรในเขตกฎอัยการศึกเป็นทหาร ต่อมามีพระราชบัญญัติวิเคราะห์ศัพท์ใหม่ ให้ทหารหมายความเฉพาะผู้อยู่ในอำนาจกฎหมายฝ่ายทหาร ดังนี้ถือว่า กฎหมายใหม่เป็นคุณแก่จำเลย ต้องยกฟ้องตามกฎหมายลักษณะอาญา มาตรา 8เดิมมีคำสั่งผู้บัญชาการทหารสูงสุดให้แจ้งปริมาณและสถานที่เก็บลวดหนาม ต่อมามีประกาศกรมบัญชาการทัพใหญ่ให้ยกเลิกคำสั่งนั้นดังนี้ไม่ถือว่าเป็นการยกเลิกความผิด หรือมีกฎหมายต่างกันโจทก์ฟ้องว่า ขณะจำเลยทำผิดจำเลยเป็นทหาร ผู้บัญชาการทหารสูงสุดสั่งให้แจ้งประมาณและสถานที่เก็บลวดหนาม จำเลยมีลวดหนามแต่ไม่แจงปริมาณและสถานที่เก็บ ขอให้ลงโทษตามกฎหมายลักษณะอาญาทหาร ร.ศ. 130 มาตรา 4 และ 30(2)จำเลยให้การปฏิเสธศาลชั้นต้นงดสืบพยานแล้ววินิจฉัยว่า ขณะทำผิดจำเลยเป็นทหารแต่ต่อมามีกฎหมายยกเลิกวิเคราะห์ศัพท์นั้น จำเลยไม่เป็นทหารแล้วจึงต้องใช้กฎหมายใหม่ จึงพิพากษาให้ยกฟ้องของโจทก์โจทก์อุทธรณ์ ศาลอุทธรณ์พิพากษายืนโจทก์ฎีกา ศาลฎีกาตัดสินว่า ตามที่ศาลอุทธรณ์กล่าวว่าต่อมามีประกาศกรมบัญชาการทัพใหม่ให้ยกเลิกคำสั่งผู้บัญชาการทหารสูงสุดจึงเป็นการยกเลิกความผิดนั้น ศาลฎีกาไม่เห็นด้วย แต่ศาลฎีกาเห็นว่าเดิมมีพระราชบัญญัติให้วิเคราะห์ศัพท์คำว่า ทหารหมายถึงบุคคลที่อยู่ในเขตใช้กฎอัยการศึกด้วย ต่อมามีพระราชบัญญัติ 2487 ยกเลิกวิเคราะห์ศัพท์นั้น และบัญญัติใหม่ ให้หมายถึงเฉพาะผู้อยู่ในอำนาจกฎหมายฝ่ายทหาร เป็นการยกเลิกหลักการในกฎหมายเดิมที่ให้ราษฎร