ฎีกาที่ คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 917/2497

ประเด็นกฎหมาย

ผู้เช่าช่วงซึ่งเช่าจากผู้เช่าหลักที่ถูกศาลพิพากษาขับไล่แล้ว มีฐานะเป็นบริวารของผู้เช่าหลัก และไม่อาจอ้างพระราชบัญญัติควบคุมค่าเช่าในภาวะคับขัน พ.ศ. 24

หลักกฎหมาย

เมื่อจำเลยผู้เช่าหลักหมดสิทธิในที่ดินและบ้านเรือนแล้ว ผู้เช่าช่วงย่อมไม่อาจใช้สิทธิยันเจ้าของที่ดินได้ เพราะไม่มีสิทธิดีกว่าผู้เช่าหลัก และพระราชบัญญัติควบคุมค่าเช่าฯ คุ้มครองเฉพาะความสัมพันธ์ระหว่างผู้ให้เช่าและผู้เช่าโดยตรง ไม่คุ้มครองผู้เช่าช่วงเมื่อถูกเจ้าของที่ดินแท้จริงขับไล่

คำวินิจฉัย

พิพากษายืน ให้ยกฎีกานายช้วง และให้นายช้วงเสียค่าทนายชั้นฎีกาแทนโจทก์อีก 50 บาท

ข้อเท็จจริงสำคัญ

โจทก์ฟ้องขับไล่จำเลยผู้เช่าออกจากที่ดินของโจทก์และศาลมีคำพิพากษาให้ขับไล่แล้ว ต่อมาโจทก์ขอให้บังคับนายช้วงซึ่งเช่าบ้านในที่พิพาทจากนางเน้ยซึ่งเป็นผู้เช่าจากจำเลยอีกต่อหนึ่ง ให้ออกจากที่ดินในฐานะบริวารของจำเลย นายช้วงอ้างว่าเป็นผู้เช่าโดยตรงและได้รับความคุ้มครองตามพระราชบัญญัติควบคุมค่าเช่าฯ

เนื้อหาคำพิพากษา (บางส่วน)

ฎีกาตัดสินเกี่ยวกับปัญหาข้อกฎหมายคำพิพากษาศาลฎีกาที่ 917/2497นางสาวสนิธ กิจประเสริฐโจทก์นายช้วน หรือช้วง แซ่ตั้งผู้ร้องนายเอ็งเซี้ยง แซ่แต้จำเลย พ.ร.บ.ควบคุมค่าเช่าในภาวะคับขัน พ.ศ.2489 ป.วิ.พ. ศาลพิพากษาขับไล่จำเลยผู้เช่าออกจากที่ดินของโจทก์แล้วศาลย่อมบังคับให้ผู้เช่าบ้านจากจำเลยออกจากที่ดินบ้านเรือนได้เพราะเป็นบริวารของจำเลย จะอ้าง พระราชบัญญัติควบคุมค่าเช่าฯ มาคุ้มครองไม่ได้เรื่องนี้ โจทก์ยื่นคำร้องต่อศาลชั้นต้นขอให้ออกหมายเรียกนายช้วง แซ่ตั้ง มาบังคับให้ปฏิบัติตามคำพิพากษาท้ายยอมโดยอ้างว่านายช้วง แซ่ตั้ง เป็นบริวารของจำเลยนายช้วงเถียงว่าได้เช่าบ้านเลขที่ 73/1 ซึ่งอยู่ในที่พิพาทต่อจากนางเน้ย แซ่ลิ้ม ซึ่งเป็นผู้เช่ามาจากนายเอ็งเซี้ยงหรือเซียะลิ้มจำเลย นายช้วงทำสัญญาเช่าเพื่ออยู่อาศัยมีกำหนด 5 ปี เมื่อเดือนกรกฎาคม 2495 โจทก์มาบอกนายช้วงให้ออกไปจากบ้านเช่าโดยจะให้ค่าขนย้าย 3,000 บาท ได้ให้ล่วงหน้าไว้ 1,000 บาทอีก 2,000 บาทโจทก์จะให้เมื่อขนย้ายไปในภาย 2 เดือน ต่อมาโจทก์ไม่ยอมให้เงินที่เหลือนายช้วงจึงไม่ยอมไป และได้คืนเงิน 1,000 บาทให้แก่ผู้แทนโจทก์ไปแล้ว นายช้วงอยู่ในฐานะผู้เช่าไม่ใช่บริวารจำเลย นายช้วงย่อมได้รับความคุ้มครองตามพระราชบัญญัติควบคุมค่าเช่าศาลชั้นต้นเห็นว่า นายช้วงเช่าบ้านหลังนี้อยู่อาศัย จะเช่าจากจำเลยหรือเช่าต่อจากนางเน้ยก็ต้องถือว่าเป็นบริวารของจำเลยนายช้วงไม่ได้รับความคุ้มครองจากพระราชบัญญัติควบคุมค่าเช่าเพราะโจทก์ไม่ใช่ผู้ให้เช่า จึงมีคำสั่งให้นายช้วง แซ่ตั้ง ในฐานะบริวารจำเลยออกจากที่ดินของโจทก์ภายใน 7 วันนายช้วง แซ่ตั้งอุทธรณ์ ศาลอุทธรณ์พิพากษายืนนายช้วง แซ่ตั้งฎีกาต่อมาศาลฎีกาได้ประชุมปรึกษาคดีนี้แล้ว เห็นว่านายช้วงอ้างตนแต่เพียงว่าได้เช่าบ้านเรือนรายน