ฟ้องขอให้เปิดทางจำเป็น แต่ศาลจะพิพากษาให้เป็นทางภาระจำยอมไม่ได้ เพราะเป็นคนละประเด็นกัน และเมื่อโจทก์มีทางอื่นออกสู่ทางสาธารณะได้แล้ว ย่อมไม่มีสิทธิใช
ทางจำเป็นเกิดขึ้นทันทีที่มีความจำเป็น โดยไม่ต้องคำนึงถึงอายุความหรือนิติกรรม และจะสิ้นสุดลงทันทีที่ความจำเป็นหมดไป แม้ใช้ทางนั้นมาเป็นเวลานาน หากมีทางอื่นออกสู่ทางสาธารณะได้ ความจำเป็นก็หมดไป
ศาลฎีกาพิพากษากลับคำพิพากษาศาลอุทธรณ์ให้ยกฟ้องโจทก์ตามคำพิพากษาศาลชั้นต้น โดยวินิจฉัยว่าโจทก์ไม่มีสิทธิขอให้ศาลบังคับจำเลยเปิดทางพิพาทให้โจทก์
โจทก์ฟ้องขอให้เปิดทางจำเป็นผ่านที่ดินของจำเลยไปลงแม่น้ำ โดยอ้างว่าใช้ทางพิพาทมา 25 ปี แต่โจทก์ยอมรับว่ามีทางอื่นลงแม่น้ำได้อีก 2 ทาง โดยไม่ต้องผ่านทางพิพาท และไม่ได้ยืนยันว่าถูกห้ามใช้ทางอื่น
ฎีกาตัดสินเกี่ยวกับปัญหาข้อกฎหมายคำพิพากษาศาลฎีกาที่ 1194/2497นายกรุ่น แสงวิเชียรโจทก์นายมี พิจิตร์จำเลย ป.วิ.พ. ป.พ.พ. ฟ้องขอให้เปิดทางจำเป็น ศาลจะพิจารณาพิพากษาว่า เป็นทางภาระจำยอมไม่ได้ เป็นคนละประเด็นโจทก์คงใช้ทางอื่นไปลงแม่น้ำได้แล้ว จะอ้างสิทธิใช้ทางจำเป็นผ่านที่ดินของจำเลยไปลงแม่น้ำอีกไม่ได้คดีมีปัญหาว่า โจทก์ฟ้องจำเลยขอให้เปิดทางไปลงแม่น้ำ เป็นฟ้องโดยอาศัยสิทธิเรื่องทางจำเป็น หรือทางภารจำยอม และทางที่พิพาทเป็นทางจำเป็นหรือไม่ ศาลฎีกาพิพากษากลับคำพิพากษาศาลอุทธรณ์ให้ยกฟ้องโจทก์ตามคำพิพากษาศาลชั้นต้น โดยวินิจฉัยดังนี้"ฯลฯ ฟ้องโจทก์ปรากฏข้อหาอยู่ชัดเจนที่ตอนบนของคำฟ้องว่าเป็นเรื่องขอให้เปิดทางจำเป็น แม้โจทก์จะบรรยายฟ้องอ้างว่าโจทก์และผู้อื่นได้ใช้ทางพิพาทมาประมาณ 25 ปีแล้ว ก็ไม่มีที่ใดแสดงให้เห็นว่าโจทก์ฟ้องจำเลยขอให้เปิดทางอันเป็นภารจำยอม การที่ศาลอุทธรณ์พิพากษาว่า ทางพิพาทเป็นภารจำยอม จึงไม่ตรงกับฟ้องและข้อนำสืบของคู่ความสมดังที่จำเลยกล่าวในฎีกา ศาลฎีกาเห็นว่าทางจำเป็นกับทางภารจำยอมนั้น มีลักษณะแตกต่างกันมากในทางกฎหมายทางภารจำยอมนั้นอาจเกิดขึ้นได้โดยนิติกรรม ดังที่ว่าไว้ในประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ มาตรา 1393 หรืออาจได้มาโดยอายุความตามที่กล่าวไว้ในมาตรา 1401 ก็ได้ ส่วนทางจำเป็นนั้นเกิดขึ้นเพราะกฎหมายรับรู้ข้อเท็จจริงแห่งความจำเป็นของเจ้าของที่ดินที่ถูกที่ดินแปลงอื่นล้อมอยู่โดยรอบ ซึ่งจำต้องผ่านที่ที่ล้อมตนอยู่นั้นไปยังทางสาธารณะให้จนได้เท่านั้น เหตุที่กฎหมายช่วยผู้ที่มีความจำเป็นเช่นนี้ ก็เพราะถ้าไม่ช่วย ผู้นั้นอาจจะต้องอดข้าวอดน้ำถึงตาย เพราะไม่มีทางติดต่อกับโลกภายนอกเพื่อหาสิ่งที่จำเป็นสำหรับชีวิต ประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ มาตรา 1349 ว่าด้วยทางจำเป็น จึงได้อุบั