ฎีกาที่ คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 1227/2497

ประเด็นกฎหมาย

การเพิกถอนสัญญาซื้อขายที่ดินที่จดทะเบียนโดยไม่สุจริต ไม่กระทบต่อสัญญาจำนองที่สมบูรณ์และจดทะเบียนถูกต้องก่อนหน้านั้น

หลักกฎหมาย

การเพิกถอนสัญญาซื้อขายเป็นประเด็นต่างหากจากการจำนอง การจำนองที่สมบูรณ์ตามกฎหมายย่อมไม่ถูกกระทบกระเทือน แม้สัญญาซื้อขายจะถูกเพิกถอนก็ตาม

คำวินิจฉัย

ศาลฎีกาพิพากษายืนตามศาลล่าง ให้ยกฎีกาจำเลย ค่าธรรมเนียมค่าทนายความในชั้นนี้ให้เป็นพับไป

ข้อเท็จจริงสำคัญ

เจ้าของที่ดินจำนองที่ดินแก่โจทก์โดยจดทะเบียนถูกต้อง ต่อมาขายที่ดินให้จำเลยโดยไม่จดทะเบียน ต่อมาเจ้าของกลับจดทะเบียนขายที่ดินให้โจทก์โดยไม่สุจริต ศาลพิพากษาให้เพิกถอนการซื้อขายระหว่างโจทก์กับเจ้าของ แต่ให้จำเลยมีสิทธิครอบครองโดยมีจำนองติดอยู่

เนื้อหาคำพิพากษา (บางส่วน)

ฎีกาตัดสินเกี่ยวกับปัญหาข้อกฎหมายคำพิพากษาศาลฎีกาที่ 1227/2497จ.ส.อ.พยัคฆ์ มีเดช (นางสละ มีเดช ผู้รับมรดกความโจทก์นายป่วน หลักกรดจำเลย ป.พ.พ. เจ้าของนาจดทะเบียนจำนองนาไว้กับโจทก์แล้ว ขายให้จำเลยโดยไม่จดทะเบียน แล้วกลับจดทะเบียนขายให้โจทก์โดยไม่สุจริต เมื่อศาลพิพากษาให้เพิกถอนการจดทะเบียนซื้อขายนา การจำนองก็ยังคงติดอยู่ตามเดิมคดีนี้คู่ความพิพาทกันด้วยเรื่องที่นา 1 แปลงซึ่งขึ้นทะเบียนที่ดินไว้ต่ออำเภอตะพานหิน จังหวัดพิจิตร เนื้อที่ 49 ไร่ 80 วา ราคา 8,000 บาท เดิมมีชื่อนายสำอางค์ แย้มชูติ เป็นเจ้าของโจทก์ฟ้องว่า เมื่อ พ.ศ. 2493 นายสำอางค์ แย้มชูติ ได้ทำสัญญาต่ออำเภอตะพานหิน จำนองที่รายนี้ไว้กับโจทก์เป็นเงิน 7,500 บาทถึง พ.ศ. 2494 นายสำอางค์ แย้มชูติ ทำสัญญาต่ออำเภอตะพานหินขายที่รายนี้ให้โจทก์ โดยขึ้นเอาเงินอีก 1,500 บาท ได้แก้ทะเบียนลงชื่อโจทก์เป็นเจ้าของแล้ว แต่ในปี พ.ศ. 2493 และ 2494 จำเลยได้ทำนารายนี้โดยเช่าจากโจทก์มีหนังสือเช่าทั้ง 2 คราว ครั้นโจทก์ประกาศขอรับโฉนดตราจอง จำเลยกลับคัดค้าน โจทก์จึงฟ้องคดีนี้ขอให้ศาลพิพากษาแสดงว่าที่นารายนี้เป็นกรรมสิทธิ์ของโจทก์และห้ามอย่าให้จำเลยเข้าขวางในการที่โจทก์จะขอรับโฉนดตราจองจำเลยให้การเป็นฟ้องแย้งว่า นารายนี้ นายสำอางค์ แย้มชูติได้ขายให้จำเลยเป็นราคา 4,000 บาท เมื่อวันที่ 24 กันยายน 2493ซึ่งขณะนั้น นายสำอางค์ แย้มชูติ ได้จำนองไว้กับโจทก์ ๆ ก็รู้เห็นยินยอม โดยโจทก์เองเป็นผู้เขียนหนังสือสัญญาซื้อขายให้ และในวันนั้นจำเลยได้ชำระเงินให้นายสำอางค์ แย้มชูติ 3,500 บาทต่อมาวันที่ 1 เมษายน 2494 จำเลยได้ชำระเงินที่ค้างให้นายสำอางค์แย้มชูติ อีก 500 บาท นายสำอางค์แย้มชูติ ได้มอบนารายนี้ให้จำเลย ๆได้ครอบครองมาเกินปีแล้ว และนารายนี้แต่เดิมเป็นท