ฎีกาที่ คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 1336/2497

ประเด็นกฎหมาย

ทายาทที่ไม่ได้ครอบครองมรดกและไม่ได้เรียกร้องส่วนมรดกภายใน 1 ปีนับแต่เจ้ามรดกตาย ต่อมาเข้ามาอาศัยในที่ดินมรดกโดยขออาศัยทายาทผู้ครอบครอง ย่อมหมดสิทธิรับ

หลักกฎหมาย

ทายาทที่มิได้เข้าครอบครองทรัพย์มรดกร่วมกับทายาทอื่นในฐานะเจ้าของ และมิได้เรียกร้องเอาส่วนของตนภายใน 1 ปีนับแต่วันเจ้ามรดกถึงแก่ความตาย ต่อมาเข้ามาอยู่ในที่ดินมรดกโดยขออาศัย ย่อมหมดสิทธิที่จะรับส่วนมรดก

คำวินิจฉัย

ศาลฎีกาพิพากษายืนตามศาลชั้นต้นและศาลอุทธรณ์ที่ให้โจทก์ชนะคดี โดยวินิจฉัยว่าจำเลยหมดสิทธิรับส่วนมรดก และให้ขับไล่จำเลย

ข้อเท็จจริงสำคัญ

โจทก์และจำเลยเป็นบุตรเจ้ามรดก เจ้ามรดกตาย 20 ปีเศษ จำเลยถูกขับไล่จากบ้านก่อนเจ้ามรดกตาย ภายหลังเจ้ามรดกตาย 10 ปีเศษ จำเลยมาขออาศัยโจทก์ปลูกเรือนในที่พิพาท โดยทำตนเป็นเพียงผู้อยู่อาศัย ไม่ได้ถือตนเป็นเจ้าของ และไม่ได้เรียกร้องส่วนมรดกภายใน 1 ปีนับแต่เจ้ามรดกตาย

เนื้อหาคำพิพากษา (บางส่วน)

ฎีกาตัดสินเกี่ยวกับปัญหาข้อกฎหมายคำพิพากษาศาลฎีกาที่ 1336/2497นายเตี้ยม วงศ์เชี่ยว กับพวกโจทก์นายจุ๊ย วงศ์เชี่ยวจำเลย ป.พ.พ. ทายาทซึ่งไม่ได้ครอบครองมรดก และมิได้เรียกร้องเอาส่วนมรดกภายใน 1 ปี เพิ่งจะเข้ามาอาศัยอยู่ในที่ดินมรดกต่อภายหลังย่อมหมดสิทธิที่จะรับส่วนมรดกและอาจถูกทายาทผู้ครอบครองมรดกฟ้องขับไล่ได้โจทก์จำเลยเป็นบุตรเจ้ามรดกด้วยกัน เจ้ามรดกตายไป 20 ปีเศษที่ดินมรดกเป็นที่มีโฉนด ยังคงมีชื่อเจ้ามรดกอยู่ ทายาทยังมิได้จดทะเบียนรับมรดก โจทก์ฟ้องว่าจำเลยถูกเจ้ามรดกขับไล่ไปจากบ้านตั้งแต่ก่อนเจ้ามรดกตาย เพิ่งจะเข้ามาอยู่ในที่มรดกโดยทางอาศัยแล้วจำเลยกลับไปขอจดทะเบียนรับมรดก จึงขอให้ศาลแสดงว่าจำเลยไม่มีสิทธิรับมรดก และให้ขับไล่จำเลย จำเลยต่อสู้ว่าจำเลยได้ครอบครองที่พิพาทร่วมกับโจทก์ตลอดมา ศาลชั้นต้นและศาลอุทธรณ์พิพากษาให้โจทก์ชนะคดีตามฟ้อง จำเลยฎีกา ศาลฎีกาพิพากษายืนโดยวินิจฉัยว่า"ข้อเท็จจริงน่าเชื่อว่านายเหรียญได้มอบที่พิพาทให้แก่โจทก์ทั้ง 2 และเรือนให้นางทองสุขจริงเพราะโจทก์มีพยาน ซึ่งเป็นญาติของโจทก์จำเลยบ้าง เป็นบุตรของจำเลยเองบ้างมาเบิกความเช่นนั้นเหตุที่นายเหรียญไม่แบ่งทรัพย์ให้จำเลยก็เพราะจำเลยประพฤติตนไม่ดีจนถูกขับไล่ออกจากบ้านไป แม้ว่าการที่นายเหรียญสั่งตัดมิให้จำเลยรับมรดกจะเป็นการทำด้วยปากเปล่าไม่ถูกต้องตามแบบที่กฎหมายกำหนดไว้ไม่มีผลเป็นการตัดมรดกตามประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ มาตรา 1608 ก็ดี แต่ก็เป็นเหตุให้น่าเชื่อคำพยานโจทก์ว่า เมื่อนายเหรียญถึงแก่ความตายแล้ว โจทก์ได้ครอบครองที่พิพาทมาอย่างเป็นของตน ส่วนจำเลยหาได้มาใช้อำนาจอย่างเป็นทายาทไม่ จำเลยเที่ยวอาศัยอยู่กับคนอื่น ๆ เช่น ขออาศัยอยู่กับนางทองสุข เมื่อถูกไล่จากนางทองสุขก็ไปอาศัยนางชุน ต่อถูกนางชุนไล่อีกแล้วจำเล