ฎีกาที่ คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 524/2540

ประเด็นกฎหมาย

สัญญาเช่าอาคารของกรุงเทพมหานครที่ปลัดกรุงเทพมหานครทำกับเอกชนโดยไม่มีอำนาจตามข้อบัญญัติและระเบียบที่เกี่ยวข้องเป็นโมฆะหรือไม่

หลักกฎหมาย

การให้เช่าทรัพย์สินของกรุงเทพมหานครที่มีระยะเวลาเช่าเกิน 3 ปี ต้องเป็นอำนาจของผู้ว่าราชการกรุงเทพมหานครหรือรัฐมนตรีว่าการกระทรวงมหาดไทย และต้องดำเนินการโดยวิธีประกวดราคา ปลัดกรุงเทพมหานครไม่มีอำนาจทำสัญญาเช่าระยะยาวโดยลำพัง สัญญาที่ทำโดยไม่มีอำนาจย่อมไม่มีผลผูกพันกรุงเทพมหานคร

คำวินิจฉัย

หนังสือสัญญาเช่าเป็นโมฆะ ไม่มีผลผูกพันโจทก์

ข้อเท็จจริงสำคัญ

กรุงเทพมหานครเป็นเจ้าของกรรมสิทธิ์อาคารพิพาท ปลัดกรุงเทพมหานครได้ทำสัญญาเช่าอาคารดังกล่าวกับจำเลยเป็นระยะเวลา 15 ปี โดยไม่ได้รับอนุมัติจากผู้ว่าราชการกรุงเทพมหานครหรือรัฐมนตรีว่าการกระทรวงมหาดไทย และไม่ได้ดำเนินการโดยวิธีประกวดราคาตามข้อบัญญัติกรุงเทพมหานครเรื่องการทรัพย์สิน พ.ศ. 2529 และระเบียบกรุง

กฎหมายที่เกี่ยวข้อง

เนื้อหาคำพิพากษา (บางส่วน)

ฎีกาตัดสินเกี่ยวกับปัญหาข้อกฎหมายคำพิพากษาศาลฎีกาที่ 524/2540กรุงเทพมหานครโจทก์บริษัท ครัววังหน้า จำกัดจำเลย ป.วิ.พ. ม. 183 วรรคสอง พ.ร.บ.ระเบียบบริหารราชการกรุงเทพมหานคร พ.ศ.2518 ระเบียบกรุงเทพมหานครว่าด้วยทรัพย์สิน พ.ศ.2525 ข้อ 1ประเด็นข้อพิพาทที่ศาลชั้นต้นกำหนดว่าหนังสือสัญญาเช่าเป็นโมฆะหรือไม่นั้นย่อมครอบคลุมถึงประเด็นที่ว่าหนังสือสัญญาเช่าและการจดทะเบียนการเช่ามีผลผูกพันโจทก์หรือไม่ ข้อบัญญัติกรุงเทพมหานครเรื่องการทรัพย์สินพ.ศ.2529ข้อ12ระบุว่าการให้เช่าทรัพย์สินต้องมีเงื่อนไขดังนี้ "(1)ระยะเวลาการเช่าไม่เกิน3ปีรวมทั้งการต่ออายุสัญญาเช่าแต่ละครั้งไม่เกิน3ปีให้เป็นอำนาจของปลัดกรุงเทพมหานครให้ดำเนินการโดยวิธีประกวดราคาเว้นแต่ปลัดกรุงเทพมหานครจะมีความเห็นเป็นอย่างอื่น(2)ระยะเวลาการเช่าเกิน3ปีรวมทั้งการต่ออายุสัญญาเช่าแต่ละครั้งเกิน3ปีให้เป็นอำนาจของผู้ว่าราชการกรุงเทพมหานครและให้ดำเนินการโดยวิธีประกวดราคาเว้นแต่ผู้ว่าราชการกรุงเทพมหานครจะสั่งการเป็นอย่างอื่น"ซึ่งข้อบัญญัตินี้มีผลบังคับใช้ตั้งแต่วันถัดจากวันประกาศในราชกิจจานุเบกษาคือวันที่9พฤษภาคม2529แล้วการที่ส. ในฐานะปลัดกรุงเทพมหานครทำหนังสือมอบอำนาจฉบับลงวันที่7ตุลาคม2529ให้ว. ทำหนังสือสัญญาเช่ากับจำเลยตามเอกสารหมายจ.1และทำหนังสือสัญญาเช่าและจดทะเบียนการเช่าอาคารพิพาทตามหนังสือสัญญาเช่าและหลักฐานการจดทะเบียนการเช่าเอกสารหมายจ.2และจ.3ลงวันที่20พฤศจิกายน2529ซึ่งเป็นวันที่ทำหลังจากวันที่9พฤษภาคม2529แล้วและรวมทั้งได้มีระเบียบกรุงเทพมหานครว่าด้วยทรัพย์สินพ.ศ.2525ข้อ12ว่า"การให้เช่าทรัพย์สินของกรุงเทพมหานครหรือของการพาณิชย์ให้ดำเนินการโดยวิธีประกวดราคาเว้นแต่ผู้ว่าราชการกรุงเทพมหานครจะสั่งการเป็นอย่างอื่นโดยมีเงื่อนไขดังนี