ฎีกาที่ คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 929/2493

ประเด็นกฎหมาย

คณะกรรมการส่วนจังหวัดสามารถประกาศห้ามส่งของออกนอกท้องที่โดยไม่ต้องกำหนดราคาสูงสุดของสิ่งของนั้นตาม พ.ร.บ.ป้องกันการค้ากำไรเกินควร พ.ศ. 2490

หลักกฎหมาย

คณะกรรมการมีอำนาจระบุชื่อประเภทสิ่งของและสั่งห้ามค้ากำไรเกินควรได้ โดยไม่จำเป็นต้องกำหนดราคาสูงสุดของสิ่งนั้นในคราวเดียวกันเสมอไป ตามมาตรา 8, 11 และ 16 แห่ง พ.ร.บ.ป้องกันการค้ากำไรเกินควร พ.ศ. 2490

คำวินิจฉัย

ศาลฎีกาพิพากษาแก้ว่ากระบือของกลางไม่ริบ นอกนั้นยืนตามศาลอุทธรณ์ที่ว่าจำเลยมีความผิดตาม พ.ร.บ.ป้องกันการค้ากำไรเกินควร พ.ศ. 2490 มาตรา 8, 17

ข้อเท็จจริงสำคัญ

จำเลยยักย้ายกระบือ 10 ตัว จากจังหวัดระยองไปยังจังหวัดชุมพร โดยไม่ได้รับอนุญาตเป็นลายลักษณ์อักษรจากข้าหลวงประจำจังหวัด ตามประกาศของคณะกรรมการส่วนจังหวัดที่ระบุว่ากระบือเป็นสิ่งที่ต้องควบคุม แต่ยังมิได้กำหนดราคาสูงสุดของกระบือ

เนื้อหาคำพิพากษา (บางส่วน)

ฎีกาตัดสินเกี่ยวกับปัญหาข้อกฎหมายคำพิพากษาศาลฎีกาที่ 929/2493อัยการระนองโจทก์นายซี ราญพยัฆจำเลย พ.ร.บ.ป้องกันการค้ากำไรเกินควร พ.ศ.2490 ตามพระราชบัญญัติป้องกันการค้ากำไรเกินควรนั้น คณะกรรมการส่วนจังหวัดอาจประกาศห้ามมิให้ส่งของออกนอกท้องที่ได้ โดยไม่ต้องมีการประกาศกำหนดราคาสูงสุดแห่งสิ่งของนั้นด้วย เพราะวิธีการสั่งควบคุมหรือป้องกันการค้ากำไรเกินควรนี้ คณะกรรมการหาจำเป็นต้องกำหนดราคาสูงสุดทุกกรณีไม่ (มีฎีกาที่844/2492วินิจฉัยแนวเดียวกัน)โจทก์ฟ้องว่า จำเลยบังอาจยักย้ายกระบือ 10 ตัวอันเป็นสิ่งที่ต้องควบคุมห้ามยักย้ายไปจากสถานที่เก็บตำบลราชกรด อำเภอเมือง จังหวัดระยอง ไปยังตำบลปากทรง อำเภอนะโต๊ะ จังหวัดชุมพร โดยมิได้รับอนุญาตจากข้าหลวงประจำจังหวัดเป็นลายลักษณ์อักษรขอให้ลงโทษตามพระราชบัญญัติป้องกันการค้ากำไรเกินควรศาลชั้นต้นเห็นว่า ตามพระราชบัญญัติป้องกันการค้ากำไรเกินควร 2490 มาตรา 8 นั้น คณะกรรมการต้องระบุชื่อหรือประเภทแห่งสิ่งของไว้และยังต้องกำหนดราคาสูงสุดแห่งสิ่งของนั้นไว้ด้วยแล้วจึงจะมีอำนาจสั่งการเกี่ยวกับสิ่งของที่ต้องห้ามค้ากำไรเกินควรนั้นได้ แต่ตามประกาศของคณะกรรมการในคดีนี้ ได้ระบุว่ากระบือเป็นสิ่งที่ต้องควบคุมแล้ว แต่ยังมิได้กำหนดราคาสูงสุดของกระบือไว้ซึ่งเท่ากับยังมิได้ห้ามค้ากำไรเกินควรสำหรับกระบือ จึงไม่มีอำนาจจะวางระเบียบหรือห้ามการส่งออกนอกจังหวัด พิพากษายกฟ้องศาลอุทธรณ์เห็นว่า ประกาศของคณะกรรมการมีผลบังคับได้จึงพิพากษากลับว่าจำเลยมีความผิดตามพระราชบัญญัติป้องกันการค้ากำไรเกินควร พ.ศ. 2490 มาตรา 8, 17จำเลยฎีกาศาลฎีกา เห็นว่าตามพระราชบัญญัติป้องกันการค้ากำไรเกินควร 2490 มาตรา 8 ให้คณะกรรมการมีอำนาจระบุชื่อประเภทสิ่งของและสั่งห้ามไม่ให้ค้ากำไรเกินควรในสิ่งนั้นก็ดี แ