ฎีกาที่ คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 1368/2493

ประเด็นกฎหมาย

สรรพสามิตอำเภอมีอำนาจลงชื่อในสัญญาซื้อขายที่ดินในฐานะผู้ทำการแทนนายอำเภอหรือไม่ และการซื้อขายที่ดินเป็นไปโดยสุจริตหรือไม่

หลักกฎหมาย

ผู้ทำการแทนนายอำเภอโดยชอบด้วยกฎหมายมีอำนาจและหน้าที่จดทะเบียนสิทธิและนิติกรรมเกี่ยวกับอสังหาริมทรัพย์ตามพระราชบัญญัติว่าด้วยพนักงานเจ้าหน้าที่จดทะเบียนสิทธิและนิติกรรมเกี่ยวกับอสังหาริมทรัพย์ตามประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ พ.ศ. 2486 มาตรา 4(ข) เมื่อนายอำเภอป่วย ปลัดอำเภอทำการแทนแล้วไปราชการ มอบให้สรรพ

คำวินิจฉัย

ศาลฎีกาพิพากษายืนตามศาลอุทธรณ์ ให้ยกฟ้องโจทก์

ข้อเท็จจริงสำคัญ

โจทก์ฟ้องว่าจำเลยสมคบกับเจ้าหน้าที่อำเภอใช้อุบายหลอกลวงโจทก์ให้ลงชื่อในเอกสาร แต่กลับเป็นโจทก์ทำสัญญาขายที่ดินให้จำเลย ขอให้เพิกถอนและแสดงว่าที่พิพาทเป็นของโจทก์ จำเลยต่อสู้ว่าซื้อโดยสุจริต ในวันทำสัญญานายอำเภอป่วย ปลัดอำเภอทำการแทนแล้วไปราชการ มอบให้นายสุเวทย์ สรรพสามิต ซึ่งเป็นคณะกรมการอำเภอทำการแ

เนื้อหาคำพิพากษา (บางส่วน)

ฎีกาตัดสินเกี่ยวกับปัญหาข้อกฎหมายคำพิพากษาศาลฎีกาที่ 1368/2493นางหมา สุขส่ง หรือสุขสงค์โจทก์นายเฟื้อ สิงคิวิบูลย์จำเลย พ.ร.บ.ว่าด้วยระเบียบราชการบริหารแห่งราชอาณาจักรไทย พ.ศ.2476 พ.ร.บ.ลักษณะปกครองท้องที่ พ.ศ.2457 พ.ร.บ.ว่าด้วยพนักงานเจ้าหน้าที่จดทะเบียนสิทธิและนิติกรรมเกี่ยวกับอสังหาริมทรัพย์ตามประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ พ.ศ.2486 ม. 4 (ข)นายอำเภอป่วยไม่ได้มาทำงาน ปลัดอำเภอเป็นผู้ทำการแทนนายอำเภอแล้วไปราชการเสียได้มอบให้สรรพสามิตอำเภอทำการแทน สรรพสามิตอำเภอเป็นคณะกรรมการอำเภอด้วยผู้หนึ่ง จึงย่อมเป็นผู้ทำการแทนนายอำเภอได้โดยชอบด้วยกฎหมายและมีอำนาจและหน้าที่จดทะเบียนสิทธิและนิติกรรมทำสัญญาซื้อขายที่ดินได้ตามที่บัญญัติไว้ใน พ.ร.บ.ว่าด้วยพนักงานเจ้าหน้าที่จดทะเบียนสิทธิและนิติกรรมเกี่ยวกับอสังหาริมทรัพย์ตามประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ 2486 มาตรา4(ข)โจทก์ฟ้องว่า จำเลยสมคบกับเจ้าหน้าที่อำเภอ ใช้อุบายหลอกลวงโจทก์ให้ลงชื่อในเอกสาร แต่กลับเป็นโจทก์ทำสัญญาขายที่ดินให้จำเลยจึงขอให้เพิกถอนและแสดงว่า ที่พิพาทเป็นของโจทก์จำเลยต่อสู้ว่า ซื้อที่พิพาทจากโจทก์โดยสุจริตศาลชั้นต้นและศาลอุทธรณ์วินิจฉัยต้องกันว่า การซื้อขายเป็นไปโดยสุจริต จึงพิพากษาให้ยกฟ้องโจทก์โจทก์ฎีกาศาลฎีกาคงฟังว่า การซื้อขายเป็นไปโดยสุจริต ส่วนข้อที่ว่าสรรพสามิตอำเภอไม่มีอำนาจลงชื่อในสัญญาซื้อขายนั้น ได้ความว่าในวันทำสัญญานายอำเภอป่วยไม่ได้มาทำงาน นายถนอมปลัดอำเภอเป็นผู้ทำการแทนนายอำเภอ แต่ในตอนทำสัญญานายถนอมไปราชการเสีย มอบให้นายสุเวทย์ สรรพสามิตทำการแทน ประกอบกับสรรพสามิตอำเภอเป็นคณะกรมการอำเภอด้วยผู้หนึ่ง ดังนั้นจึงถือได้ว่า นายสุเวทย์เป็นผู้ทำการแทนนายอำเภอมีอำนาจและหน้าที่จดทะเบียนสิทธิและนิติกรรมรายนี้ได้ตามความที