ฎีกาที่ คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 1083/2540

ประเด็นกฎหมาย

พินัยกรรมของสามีที่ยกที่ดินสินสมรสให้บุคคลอื่นโดยไม่ได้รับความยินยอมจากภริยา มีผลผูกพันถึงส่วนของภริยาหรือไม่ และที่ดินที่ได้รับจากญาติภายหลังการสมรสเ

หลักกฎหมาย

สามีหรือภริยาไม่มีอำนาจทำพินัยกรรมยกสินสมรสที่เกินกว่าส่วนของตนให้แก่บุคคลใดได้ (ป.พ.พ. มาตรา 1481) และบุคคลมีสิทธิทำพินัยกรรมยกทรัพย์สินให้บุคคลอื่นได้เฉพาะทรัพย์สินที่เป็นของตนเท่านั้น (ป.พ.พ. มาตรา 1646) ข้อตกลงยินยอมให้ทำพินัยกรรมเกินส่วนไม่ทำให้พินัยกรรมมีผลผูกพันส่วนของคู่สมรสอีกฝ่าย สำหรับทรั

คำวินิจฉัย

พินัยกรรมของนายชื้นไม่มีผลผูกพันสินสมรสส่วนของโจทก์ ที่ดินโฉนดเลขที่ 4837 โจทก์มีส่วนเป็นเจ้าของ 5 ส่วนใน 12 ส่วน

ข้อเท็จจริงสำคัญ

โจทก์และนายชื้นสมรสกันก่อนปี 2476 นายชื้นทำพินัยกรรมยกที่ดินสินสมรสให้จำเลยและผู้อื่น โดยโจทก์ตกลงยินยอม ที่ดินโฉนดเลขที่ 4837 ส่วนหนึ่งนางพลายยกให้นายชื้นเมื่อวันที่ 9 ตุลาคม 2476 ภายหลังการแต่งงาน นายชื้นถึงแก่กรรมเมื่อวันที่ 23 กุมภาพันธ์ 2533

กฎหมายที่เกี่ยวข้อง

เนื้อหาคำพิพากษา (บางส่วน)

ฎีกาตัดสินเกี่ยวกับปัญหาข้อกฎหมายคำพิพากษาศาลฎีกาที่ 1083/2540นาง ขวัญ สุขสัมผัส โดย นาง จำเริญ สุขสัมผัสโจทก์ผู้ เข้า เป็น คู่ความ แทนโจทก์นาง แช่ม ยิ้มพลาย กับพวกจำเลย ป.พ.พ. ม. 1481, ม. 1646 กฎหมายลักษณะผัวเมีย บทที่ 68 กฎหมายลักษณะผัวเมีย บทที่ 72 พ.ร.บ.ให้ใช้บทบัญญัติบรรพ 5 แห่งประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ พ.ศ.2477 ม. 4โจทก์และช.ซึ่่งสมรสกันก่อนปี2476ต่างตกลงยินยอมให้แต่่ละฝ่ายทำนิติกรรมยกที่ดินสินสมรสส่วนของตนให้บุคคลอื่นในการทำพินัยกรรมที่เกี่ยวกับสินสมรสระหว่างโจทก์และช. นี้ต้องบังคับตามบทบัญญัติแห่งประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์มาตรา1481แม้โจทก์ตกลงยินยอมให้ช.ทำพินัยกรรมดังกล่าวข้อตกลงยินยอมนั้นย่อมฝ่าฝืนต่อบทบัญญัติแห่งกฎหมายข้างต้นและยังขัดต่อความมุ่งหมายของประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์มาตรา1646ที่กำหนดให้บุคคลใดๆมีสิทธิทำพินัยกรรมยกทรัพย์สินให้บุคคลอื่นได้ก็แต่เฉพาะทรัพย์สินที่เป็นของตนเท่านั้นเหตุนี้ข้อตกลงยินยอมดังกล่าวจึงไม่ทำให้พินัยกรรมที่ช. จัดทำมีผลผูกพันไปถึงที่ดินสินสมรสที่เป็นส่วนของโจทก์ด้วยโจทก์ย่อมฟ้องขอให้ศาลพิพากษาแสดงว่าพินัยกรรมไม่มีผลผูกพันสินสมรสที่เป็นส่วนส่วนของโจทก์ได้ ที่ดินโฉนดเลขที่4837ในส่วนที่พ.ยกให้ช. ตามสารบาญแก้ทะเบียนท้ายโฉนดดังกล่าวพ. ยกที่ดินส่วนนี้ให้ช. เมื่อวันที่9ตุลาคม2476ก่อนที่่ประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์บรรพ5พ.ศ.2477ว่าด้วยเรื่องครอบครัวประกาศใช้จึงต้องนำกฎหมายลักษณะผัวเมียมาใช้บังคับซึ่งในกฎหมายดังกล่าวบทที่72ว่าด้วยทรัพย์สินระหว่างผัวเมียบัญญัติว่า"ทรัพย์ที่บิดามารดาหรือญาติฝ่ายหญิงหรือชายให้ในวันที่แขก(วันแต่งงาน)ให้เป็นสินเดิมถ้าให้เมื่ออยู่กินเป็นผัวเมียกันแล้วให้เป็นสินสมรส"ซึ่งไม่ได้บัญญัติว่าให้เป็นสินส่วนตัวเลยพ.ได้ยกที่