ฎีกาที่ คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 186/2491

ประเด็นกฎหมาย

คนต่างด้าวที่ยังไม่ได้ขออนุญาตซื้อที่ดิน ไม่มีสิทธิฟ้องบังคับให้ผู้ขายโอนที่ดิน และการที่กฎหมายกำหนดให้ต้องขออนุญาตก่อน ไม่ถือเป็นการพ้นวิสัย

หลักกฎหมาย

พระราชบัญญัติที่ดินในส่วนที่เกี่ยวกับคนต่างด้าว พ.ศ. 2486 มิได้ห้ามเด็ดขาดมิให้คนต่างด้าวได้มาซึ่งที่ดิน หากวางเงื่อนไขให้ต้องขออนุญาตก่อนเท่านั้น จึงไม่เป็นเหตุพ้นวิสัย แต่เมื่อโจทก์ยังมิได้ขออนุญาต โจทก์ย่อมไม่มีสิทธิฟ้องบังคับจำเลย

คำวินิจฉัย

พิพากษายกฟ้องโจทก์ แต่ไม่ตัดสิทธิที่จะฟ้องร้องตามประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความแพ่ง มาตรา 148(3)

ข้อเท็จจริงสำคัญ

โจทก์ซึ่งเป็นคนต่างด้าวทำสัญญาซื้อที่ดินจากจำเลยและชำระเงินแล้ว จำเลยยื่นคำร้องขอโอนที่ดินให้โจทก์แต่อำเภอไม่อนุญาตเพราะโจทก์เป็นคนต่างด้าว โจทก์ยังมิได้ยื่นคำร้องขออนุญาตด้วยตนเอง ต่อมาจำเลยขอให้อำเภอประกาศขายที่ดินให้ผู้อื่น โจทก์จึงฟ้องบังคับให้จำเลยโอนที่ดิน

กฎหมายที่เกี่ยวข้อง

เนื้อหาคำพิพากษา (บางส่วน)

ฎีกาตัดสินเกี่ยวกับปัญหาข้อกฎหมายคำพิพากษาศาลฎีกาที่ 186/2491นายน้อย หรือไม กลุรามัดโจทก์ขุนกำแพงพิสิษฐ์จำเลย ป.พ.พ. ม. 219 พ.ร.บ.ที่ดินในส่วนที่เกี่ยวกับคนต่างด้าว พ.ศ.2486 ป.วิ.พ. ม. 148ทำสัญญาขายที่ดินแก่คนต่างด้าว ผู้ขายเคยยื่นคำร้องต่ออำเภอขอโอนที่ให้คนต่างด้าวครั้งหนึ่งแล้วแต่อำเภอไม่อนุญาต ส่วนตัวคนต่างด้าวผู้ซื้อยังไม่ได้ยื่นคำร้องเองดังนี้ยังไม่เป็นเหตุที่จะถือว่าเป็นการพ้นวิสัยอันจะทำให้สัญญาต้องเลิกกัน หรือหลุดพ้นจากการชำระหนี้เพราะพระราชบัญญัติที่ดินในส่วนที่เกี่ยวกับคนต่างด้าว 2486 มิได้ห้ามเด็ดขาดมิให้คนต่างด้าวได้มาซึ่งที่ดิน หากวางเงื่อนไขบางประการให้ต้องขออนุญาตก่อนเท่านั้นผู้ซื้อที่ดินซึ่งเป็นคนต่างด้าว ยังมิได้ร้องขออนุญาตต่อทางราชการเพื่อให้ได้มาซึ่งที่ดิน ย่อมไม่มีสิทธิฟ้องผู้ขายให้โอนที่แก่ตนโจทก์ฟ้องว่าจำเลยตกลงขายที่ดินบ้านให้แก่โจทก์ 1 แปลง จำเลยได้รับเงินค่าที่ดินไปแล้ว บัดนี้จำเลยกลับขอให้ทางอำเภอประกาศขายที่รายนี้ให้แก่ผู้อื่น จึงขอบังคับให้จำเลยขายที่ให้โจทก์ตามสัญญาจำเลยให้การว่า จำเลยได้ไปยื่นคำร้องขอโอนที่ดินให้โจทก์แล้วแต่คณะกรมการอำเภอไม่ยอมให้โจทก์ซื้อที่ดิน เพราะโจทก์เป็นคนต่างด้าว จำเลยจึงหมดโอกาสที่จะขายที่ให้โจทก์ตามสัญญาศาลชั้นต้นพิพากษาให้จำเลยโอนขายที่ให้โจทก์ศาลอุทธรณ์พิพากษากลับให้ยกฟ้องโจทก์ฎีกาศาลฎีกาเห็นว่าพระราชบัญญัติที่ดินในส่วนที่เกี่ยวกับคนต่างด้าว พ.ศ. 2486 มิให้ห้ามเด็ดขาดมิให้คนต่างด้าวได้มาซึ่งที่ดิน หากวางเงื่อนไขบางประการให้ต้องขออนุญาตก่อนเท่านั้นจึงไม่เป็นเหตุที่จะถือว่าเป็นการพ้นวิสัยอันจะทำให้สัญญาต้องเลิกกัน หรือหลุดพ้นจากการชำระหนี้แต่เมื่อโจทก์ยังมิได้ขออนุญาตให้ได้มาซึ่งที่ดินต่อเจ้าพนักงาน โจทก์ย่อมไม่มีสิท