การเรียกเก็บภาษีโรงเรือนจากโจทก์ในปี พ.ศ. 2487 และ พ.ศ. 2488 ชอบด้วยกฎหมายหรือไม่ และจำเลยต้องคืนภาษีที่เก็บเกินหรือไม่
ภาษีโรงเรือนตาม พ.ร.บ.ภาษีโรงเรือนและที่ดิน พ.ศ. 2475 เป็นภาษีสำหรับปีใดเจ้าพนักงานก็เก็บในปีนั้น มาตรา 18 เป็นเพียงหลักในการคำนวณภาษี โดยเอาค่ารายปีของปีที่ล่วงมาแล้วเป็นหลักคำนวณ ไม่ได้หมายความว่าภาษีโรงเรือนประจำปีใดเป็นภาษีของปีก่อนหน้า
จำเลยต้องคืนภาษีโรงเรือนประจำปี พ.ศ. 2487 และ พ.ศ. 2488 ให้แก่โจทก์
โจทก์เป็นเจ้าของห้องแถวในเขตเทศบาล ถูกเพลิงไหม้ในเดือนเมษายน 2487 และยังไม่ได้ปลูกสร้างขึ้นใหม่ จำเลยเรียกเก็บภาษีโรงเรือนจากโจทก์เต็มปีในปี 2487 และเรียกเก็บอีก 3 เดือนในปี 2488
ฎีกาตัดสินเกี่ยวกับปัญหาข้อกฎหมายคำพิพากษาศาลฎีกาที่ 726/2491นายอโนทัย กัลยางกูร กับพวกโจทก์เทศบาลเมืองพนัสนิคม กับพวกจำเลย พ.ร.บ.ภาษีโรงเรือนและที่ดิน พ.ศ.2475 ม. 11, ม. 18 ประกาศภาษีเรือ โรง ร้าน ตึก แพ จ.ศ. 1232 ภาษีโรงร้านตามประกาศภาษีเรือ โรง ร้าน ตึกแพจ.ศ.1232 นั้นเป็นภาษีประจำปีที่แล้วแต่มาเก็บในปีต่อมา ส่วนภาษีโรงเรือนตาม พ.ร.บ.ภาษีโรงเรือน 2475 นั้น เป็นภาษีสำหรับปีใดเจ้าพนักงานก็เก็บในปีนั้นมาตรา 18 แห่ง พ.ร.บ.ภาษีโรงเรือน พ.ศ.2475 เป็นแต่เพียงหลักในการคำนวณภาษีที่จะเก็บ คือเอาค่ารายปีของปีที่ล่วงมาแล้วเป็นหลักคำนวณภาษี ไม่ได้หมายความว่าภาษีโรงเรือนประจำ พ.ศ.2487 เป็นภาษีของปี 2486ได้ความว่า โจทก์เป็นเจ้าของห้องแถวในเขตเทศบาลเมืองพนัศนิคมจังหวัดชลบุรี ถูกเพลิงไหม้ในเดือนเมษายน 2487 และยังไม่ได้ปลูกสร้างขึ้นใหม่ ใน พ.ศ. 2487 จำเลยได้เรียกเก็บภาษีโรงร้านสำหรับ พ.ศ. 2486 ไปแล้ว แต่เนื่องจากมีพระราชกฤษฎีกาให้ใช้พระราชบัญญัติภาษีโรงเรือนและที่ดินในเขตเทศบาลตั้งแต่ มกราคม 2487 จำเลยได้เรียกเก็บภาษีโรงเรือนจากโจทก์ใน พ.ศ. 2487 อีก ซึ่งเรียกเก็บเต็มปี ใน พ.ศ. 2488 จำเลยได้เรียกเก็บภาษีโรงเรือนจากโจทก์อีก 3 เดือน โจทก์จึงฟ้องเรียกภาษีที่จำเลยเก็บเกินคืน จำเลยต่อสู้ว่า เก็บถูกต้องตามกฎหมายแล้ว ศาลชั้นต้นและศาลอุทธรณ์พิพากษาให้จำเลยคืนภาษีที่เก็บเกินให้โจทก์จำเลยฎีกาศาลฎีกาวินิจฉัยว่า ภาษีโรงร้านนั้น เป็นภาษีประจำปีที่แล้วแต่มาเก็บในปีต่อมา ส่วนภาษีโรงเรือนนั้นปีใดเจ้าพนักงานก็เก็บปีนั้น โรงเรือนรายนี้ของโจทก์ถูกไฟไหม้ทำลาย โจทก์คงมีโรงเรือนอยู่ใน พ.ศ. 2487 เพียง 3 เดือน ตามพระราชบัญญัติภาษีโรงเรือนและที่ดิน 2475 มาตรา 11 โจทก์ชอบที่จะได้รับค่าภาษีประจำปี 2487 ที่จำเลยเก็บ