ฎีกาที่ คำวินิจฉัยที่ 61/2557

ประเด็นกฎหมาย

สัญญาจองแผงค้า สัญญาเช่าแผงค้าถาวร และสัญญาเช่าช่วงที่ดินระหว่างหน่วยงานทางปกครองกับเอกชน เป็นสัญญาทางปกครองหรือสัญญาทางแพ่ง

หลักกฎหมาย

สัญญาที่หน่วยงานทางปกครองทำกับเอกชนจะเป็นสัญญาทางปกครองต่อเมื่อมีข้อกำหนดพิเศษที่แสดงถึงการมอบหมายให้เอกชนจัดบริการสาธารณะ หรือมีลักษณะเป็นการให้บริการสาธารณะโดยตรง หากเป็นเพียงการให้เช่าสถานที่หรือเช่าพื้นที่ธรรมดา ย่อมเป็นสัญญาทางแพ่ง

คำวินิจฉัย

สัญญาจองแผงค้า สัญญาเช่าแผงค้าถาวร และสัญญาเช่าช่วงที่ดินเป็นสัญญาทางแพ่ง ไม่อยู่ในอำนาจศาลปกครอง แต่อยู่ในอำนาจศาลยุติธรรม

ข้อเท็จจริงสำคัญ

ผู้ฟ้องคดีเป็นผู้ค้ารายย่อยทำสัญญาจองแผงค้ากับบริษัทเอกชน และสัญญาเช่าแผงค้าถาวรกับกรุงเทพมหานคร โดยชำระค่าพัฒนาและก่อสร้าง แต่บริษัทเอกชนและกรุงเทพมหานครผิดสัญญา สัญญาเช่าช่วงที่ดินระหว่างกรุงเทพมหานครกับบริษัทเอกชนเพื่อจัดตั้งตลาด

เนื้อหาคำพิพากษา (บางส่วน)

ฎีกาตัดสินเกี่ยวกับปัญหาข้อกฎหมายคำวินิจฉัยที่ 61/2557นายชาติชาย มิ่งขวัญผู้ฟ้องคดีกรุงเทพมหานคร ที่ 1 กับพวกรวม 3 คนผู้กล่าวหา พ.ร.บ.จัดตั้งศาลปกครองและวิธีพิจารณาคดีปกครอง พ.ศ.2542 ป.พ.พ. พ.ร.บ.ระเบียบบริหารราชการกรุงเทพมหานคร พ.ศ. 2528 พ.ร.บ.ว่าด้วยความผิดเกี่ยวกับการเสนอราคาต่อหน่วยงานของรัฐ พ.ศ.2542 ระเบียบสำนักนายกรัฐมนตรีว่าด้วยการพัสดุ พ.ศ. 2535 ระเบียบกรุงเทพมหานครว่าด้วยการพัสดุของการพาณิชย์ของกรุงเทพมหานคร พ.ศ. 2538 ข้อบัญญัติกรุงเทพมหานคร เรื่องการพัสดุ พ.ศ. 2538 คดีที่บริษัทเอกชนเช่าที่ดินจากเจ้าของที่ดินแล้วนำมาให้กรุงเทพมหานครทำสัญญาเช่าช่วงเพื่อทำตลาดนัด และประกาศให้ผู้ค้ารายย่อยเข้าทำสัญญาจองและเช่าแผงค้า ผู้ฟ้องคดีเป็นเอกชนผู้ค้ารายย่อยได้เข้าทำสัญญาจองแผงค้าและเช่าแผงค้าถาวรกับวางเงินค่าพัฒนาและก่อสร้างตลาดนัดแล้ว แต่บริษัทเอกชนและกรุงเทพมหานครผิดสัญญา ขอให้เพิกถอนสัญญาทั้งสองฉบับและสัญญาเช่าช่วงที่ดินระหว่างบริษัทเอกชนกับกรุงเทพมหานคร และคืนเงิน เห็นว่า สัญญาจองแผงค้าที่ผู้ฟ้องคดีทำกับบริษัทเอกชนผู้ถูกฟ้องคดีที่ ๒ นั้น คู่สัญญาทั้งสองฝ่ายต่างเป็นเอกชน และผู้ถูกฟ้องคดีที่ ๒ เป็นเพียงผู้ดำเนินการก่อสร้างตลาดและจัดหาผู้ค้ารายย่อย มิใช่ผู้บริหารตลาดอันจะถือว่าเป็นการบริการสาธารณะ จึงเป็นเพียงสัญญาทางแพ่งธรรมดา ส่วนสัญญาเช่าแผงค้าถาวรระหว่างผู้ฟ้องคดีกับกรุงเทพมหานครผู้ถูกฟ้องคดีที่ ๑ แม้ผู้ถูกฟ้องคดีที่ ๑ เป็นหน่วยงานทางปกครอง แต่ข้อกำหนดของสัญญาก็เป็นเพียงการให้เช่าสถานที่ซึ่งมีลักษณะของเนื้อหาเช่นเดียวกับสัญญาทางแพ่งระหว่างเอกชนด้วยกัน มิได้มีข้อกำหนดพิเศษที่จะให้พิจารณาได้ว่ามีลักษณะเป็นสัญญาทางปกครอง หรือเป็นการมอบหมายให้ผู้ฟ้องคดีซึ่งเป็นเอกชนเป็นผู