ฎีกาที่ คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 74/2537

ประเด็นกฎหมาย

คำฟ้องที่ขอให้ศาลพิพากษาว่าพระราชบัญญัติเวนคืนอสังหาริมทรัพย์ไม่มีผลใช้บังคับแก่ที่ดินของโจทก์ และจำเลยไม่มีสิทธิเวนคืน เป็นคำฟ้องที่ไม่ชอบด้วยกฎหมาย

หลักกฎหมาย

ตามประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความแพ่ง มาตรา 55 บุคคลจะเสนอคดีต่อศาลได้เฉพาะเมื่อมีข้อโต้แย้งเกี่ยวกับสิทธิและหน้าที่ตามกฎหมาย และพระราชบัญญัติเวนคืนอสังหาริมทรัพย์มิได้ให้สิทธิแก่ผู้ถูกเวนคืนที่จะเรียกคืนอสังหาริมทรัพย์ที่ถูกเวนคืนไม่ว่ากรณีใด ๆ

คำวินิจฉัย

ศาลฎีกาพิพากษายืนตามศาลอุทธรณ์ที่พิพากษายืนตามศาลชั้นต้นที่ยกฟ้องโจทก์ เนื่องจากคำฟ้องของโจทก์ไม่ชอบด้วยกฎหมาย

ข้อเท็จจริงสำคัญ

โจทก์ซื้อที่ดิน 38 แปลงและสร้างโรงงาน ต่อมารัฐบาลออกพระราชบัญญัติเวนคืนอสังหาริมทรัพย์ครอบคลุมที่ดินดังกล่าว โจทก์ฟ้องขอให้พระราชบัญญัติไม่มีผลใช้บังคับแก่ที่ดินของตน โดยอ้างว่าจำเลยไม่สุจริตและดำเนินการเพื่อประโยชน์เอกชน

กฎหมายที่เกี่ยวข้อง

เนื้อหาคำพิพากษา (บางส่วน)

ฎีกาตัดสินเกี่ยวกับปัญหาข้อกฎหมายคำพิพากษาศาลฎีกาที่ 74/2537บริษัท เวอรค์ฟิวล์ จำกัดโจทก์สำนักงาน พลังงาน แห่งชาติ กับพวกจำเลย ป.วิ.พ. ม. 55 พ.ร.บ.ว่าด้วยการเวนคืนอสังหาริมทรัพย์ พ.ศ.2530 คำขอท้ายคำฟ้อง โจทก์บรรยายประสงค์จะให้ศาลพิพากษาว่าพระราชบัญญัติเวนคืนอสังหาริมทรัพย์ในท้องที่ตำบลลี้อำเภอลี้จังหวัดลำพูน พ.ศ. 2533 เฉพาะที่เวนคืนที่ดินโจทก์ ตามแผนที่สังเขปเอกสารท้ายคำฟ้องไม่มีผลใช้บังคับแก่โจทก์และจำเลยทั้งสี่ไม่มีสิทธิที่จะเวนคืนที่ดินนั้น เป็นคำขอที่บทกฎหมายดังกล่าว มิได้มีบทบัญญัติให้สิทธิแก่โจทก์ที่จะเรียกคืนซึ่งอสังหาริมทรัพย์ที่ถูกเวนคืนไม่ว่ากรณีใด ๆ ทั้งตาม ประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความแพ่งมาตรา 55 ก็ให้อำนาจเฉพาะบุคคลที่มีข้อโต้แย้งเกี่ยวกับสิทธิและหน้าที่ตามกฎหมายเท่านั้นที่จะเสนอคดีของตนต่อศาลได้ ตามคำบรรยายคำฟ้องของโจทก์ไม่ปรากฏว่าจำเลยทั้งสี่โต้แย้งสิทธิและหน้าที่ของโจทก์ตามกฎหมายแต่อย่างใด คำฟ้องของโจทก์เป็นคำฟ้องไม่ชอบด้วยกฎหมายโจทก์ฟ้องว่า จำเลยที่ 1 เป็นนิติบุคคล สังกัดจำเลยที่ 3 โดยมีจำเลยที่ 2 เป็นเลขาธิการ จำเลยที่ 3 เป็นนิติบุคคล มีฐานะเป็นกระทรวงโดยมีจำเลยที่ 4 เป็นรัฐมนตรีว่าการ จำเลยที่ 2 เป็นเจ้าหน้าที่เวนคืนตามพระราชบัญญัติเวนคืนอสังหาริมทรัพย์ในท้องที่ตำบลลี้ อำเภอลี้ จังหวัดลำพูน พ.ศ. 2533 ส่วนจำเลยที่ 4เป็นผู้รักษาการตามพระราชบัญญัติเวนคืนอสังหาริมทรัพย์ฉบับดังกล่าวข้างต้นระหว่างปี พ.ศ. 2521 ถึง พ.ศ. 2527 โจทก์ได้ดำเนินการซื้อที่ดินจากราษฎรบริเวณบ้านปู ตำบลลี้ อำเภอลี้ จังหวัดลำพูนรวม 38 แปลง หลังจากโจทก์ซื้อที่ดินดังกล่าวแล้ว โจทก์ได้เข้าครอบครองที่ดินพร้อมกับก่อสร้างโรงงานผลิตถ่านเซมิโค๊กและถ่านอัดก้อนเพื่อจำหน่ายและโจทก์ได้ยื่นคำขอประทา