การจดทะเบียนรับบุตรบุญธรรมที่คู่สมรสให้ความยินยอมโดยไม่ได้ลงลายมือชื่อด้วยตนเองสมบูรณ์หรือไม่ และทะเบียนการรับบุตรบุญธรรมที่เป็นเอกสารมหาชนเมื่อโจทก์ส
ตามประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ มาตรา 1584 เดิม ประกอบกับพระราชบัญญัติจดทะเบียนครอบครัว พ.ศ.2478 มาตรา 22 การจดทะเบียนรับบุตรบุญธรรมต้องได้รับความยินยอมจากคู่สมรสเท่านั้น ไม่ได้บังคับว่าคู่สมรสจะต้องลงลายมือชื่อให้ความยินยอมด้วยตนเอง การที่เจ้าพนักงานบันทึกด้านหลัง ค.ร.13 ว่าคู่สมรสมาให้ความยินยอมแล้ว
พิพากษายืน
นาวาตรีหญิงอำไพวงศ์ ภริยาโจทก์ จดทะเบียนรับจำเลยเป็นบุตรบุญธรรม โดยโจทก์อ้างว่ามีการปลอมลายมือชื่อ แต่ทะเบียนการรับบุตรบุญธรรมเป็นเอกสารมหาชนที่เจ้าพนักงานบันทึกว่าคู่สมรส (โจทก์) มาให้ความยินยอมแล้ว และโจทก์สืบไม่ได้ว่าเอกสารไม่สมบูรณ์
ฎีกาตัดสินเกี่ยวกับปัญหาข้อกฎหมายคำพิพากษาศาลฎีกาที่ 949/2537เรือเอก ประพันธ์ โหประพัฒน์โจทก์นางสาว พรรณภา โหประพัฒน์จำเลย ป.พ.พ. ม. 1584 เดิม, ม. 1598/25 พ.ร.บ.ให้ใช้บทบัญญัติบรรพ 5 แห่งประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ พ.ศ.2477 ม. 3 พ.ร.บ.จดทะเบียนครอบครัว พ.ศ.2478 ประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ มาตรา 1584 เดิม (แก้ไขใหม่มาตรา 1598/25) ประกอบกับพระราชบัญญัติจดทะเบียนครอบครัวพ.ศ. 2478 มาตรา 22 บัญญัติแต่เพียงว่าการจดทะเบียนรับบุตรบุญธรรมต้องได้รับความยินยอมจากคู่สมรสเท่านั้นไม่ได้บังคับว่าคู่สมรสจะต้องลงลายมือชื่อให้ความยินยอมด้วยตนเอง ดังนั้น การที่เจ้าพนักงานบันทึกด้านหลัง ค.ร.13 ตามคำร้องให้ความยินยอมของคู่สมรสไว้ว่าคู่สมรสของผู้รับบุตรบุญธรรมมาให้ความยินยอมแล้วการจดทะเบียนรับบุตรบุญธรรมย่อมสมบูรณ์ตามกฎหมาย ทะเบียนการรับบุตรบุญธรรมเป็นเอกสารมหาชน เมื่อโจทก์สืบไม่ได้ว่าเป็นเอกสารที่ไม่สมบูรณ์อย่างไร ต้องถือว่าเป็นเอกสารที่ถูกต้องสมบูรณ์รับฟังเป็นพยานหลักฐานได้โจทก์ฟ้องว่า นาวาตรีหญิงอำไพวงศ์ ภริยาโดยชอบด้วยกฎหมายของโจทก์ได้จดทะเบียนรับจำเลยเป็นบุตรบุญธรรมโดยปลอมลายมือชื่อของโจทก์เพื่อแสดงแก่นายทะเบียนว่า โจทก์ในฐานะคู่สมรสได้ให้ความยินยอมแล้ว ซึ่งความจริงโจทก์ไม่ได้ให้ความยินยอม ต่อมานาวาตรีหญิงอำไพวงศ์ถึงแก่ความตายทำให้โจทก์เสียสิทธิที่จะได้รับทรัพย์สินทั้งหมดของนาวาตรีหญิงอำไพวงศ์แต่ผู้เดียว จึงขอให้ศาลเพิกถอนการจดทะเบียนรับจำเลยเป็นบุตรบุญธรรมของนาวาตรีหญิงอำไพวงศ์ โหประพัฒน์ และให้จำเลยกลับคืนสู่สถานะเดิมจำเลยให้การว่า โจทก์ไม่มีอำนาจฟ้องเพราะโจทก์ไม่ใช่ผู้รับบุตรบุญธรรม โจทก์ให้ความยินยอมในการที่นาวาตรีหญิงอำไพวงศ์จดทะเบียนรับจำเลยเป็นบุตรบุญธรรม โดยทำหลักฐานเป็นหนังสือต