ฎีกาที่ คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 9193/2560

ประเด็นกฎหมาย

ฟ้องซ้ำและอายุความมรดก

หลักกฎหมาย

ฟ้องซ้ำตาม ป.วิ.พ. มาตรา 148 เมื่อเหตุที่อ้างเป็นหลักในคำฟ้องเป็นเหตุเดียวกันกับคดีก่อน แม้คำขอบังคับต่างกัน แต่ประเด็นต้องวินิจฉัยเนื่องมาจากมูลเหตุเดียวกัน ก็เป็นฟ้องซ้ำ อายุความมรดกตาม ป.พ.พ. มาตรา 1754 วรรคหนึ่ง ทายาทต้องฟ้องภายในหนึ่งปีนับแต่รู้ถึงความตายของเจ้ามรดก และตามวรรคท้ายห้ามฟ้องเมื่อพ

คำวินิจฉัย

ศาลฎีกาพิพากษายืนตามศาลอุทธรณ์ภาค 4 ให้เพิกถอนนิติกรรมการจดทะเบียนโอนที่ดินพร้อมสิ่งปลูกสร้างตามหนังสือรับรองการทำประโยชน์ (น.ส.3 ก.) เลขที่ 5426 ระหว่างนายยิ่งยงในฐานะผู้จัดการมรดกของนางยุดากับนายยิ่งยงในฐานะส่วนตัว และระหว่างนายยิ่งยงกับจำเลยที่ 2 เมื่อวันที่ 31 ธันวาคม 2546 ให้ที่ดินกลับคืนสู่กองมรดกของนางยุดา คำขออื่นให้ยก

ข้อเท็จจริงสำคัญ

นางยุดาเจ้ามรดกถึงแก่ความตายเมื่อวันที่ 19 ตุลาคม 2544 โจทก์ฟ้องคดีนี้เมื่อวันที่ 27 ธันวาคม 2556 คดีก่อน (คดีแพ่งหมายเลขแดงที่ 711/2551) ถึงที่สุดแล้วโดยวินิจฉัยว่าการจดทะเบียนเปลี่ยนแปลงห้างหุ้นส่วนเป็นไปโดยชอบด้วยกฎหมาย

กฎหมายที่เกี่ยวข้อง

• ป.วิ.พ. ม. 148
• ป.พ.พ. ม. 1754
• ป.พ.พ. มาตรา 1755
• inferred: tags=['ทายาทโดยธรรม', 'ทายาท'], terms=

เนื้อหาคำพิพากษา (บางส่วน)

ฎีกาตัดสินเกี่ยวกับปัญหาข้อกฎหมายคำพิพากษาศาลฎีกาที่ 9193/2560นายอานนท์ สวัสดิ์พาณิชย์ ในฐานะทายาทโดยธรรม ของนางยุดาหรือยุ่น สวัสดิ์พาณิชย์ และในฐานะ ผู้จัดการมรดกของนายยิ่งยง สวัสดิ์พาณิชย์โจทก์นายอดิเรก สวัสดิ์พาณิชย์ กับพวกจำเลย ป.พ.พ. ม. 1754 วรรคหนึ่ง, ท้าย, ม. 1755 ป.วิ.พ. ม. 148แม้โจทก์จะฟ้องคดีนี้โดยกล่าวอ้างข้อเท็จจริงขึ้นใหม่เป็นทำนองว่า ขอให้เพิกถอนนิติกรรม การจดทะเบียนเปลี่ยนแปลงหุ้นส่วนและอำนาจของหุ้นส่วนผู้จัดการของห้างหุ้นส่วน แต่เหตุที่โจทก์อ้างเป็นหลักในคำฟ้องก็เป็นเหตุเดียวกันกับเหตุที่โจทก์อ้างในคดีก่อนว่าการจดทะเบียนเปลี่ยนแปลงรายการจดทะเบียนของห้างหุ้นส่วนจำกัด ย. เป็นไปโดยไม่ชอบด้วยกฎหมาย แม้คำขอบังคับในคดีนี้จะแตกต่างจากคดีก่อนก็ตาม แต่ประเด็นที่ต้องพิจารณาก็เนื่องมาจากมูลเหตุเดียวกัน กล่าวคือ ในคดีนี้ก็ต้องวินิจฉัยอีกครั้งหนึ่งว่า การจดทะเบียนเปลี่ยนแปลงรายการจดทะเบียนห้างหุ้นส่วนจำกัด ย. ทั้งสามครั้งตามฟ้องเป็นไปโดยชอบด้วยกฎหมายหรือไม่ อันเป็นประเด็นที่ได้รับการวินิจฉัยในคดีก่อนซึ่งถึงที่สุดไปแล้ว การที่โจทก์มาฟ้องคดีนี้อีกจึงเป็นการรื้อร้องฟ้องกันอีกในประเด็นที่ได้วินิจฉัยโดยอาศัยเหตุอย่างเดียวกัน เป็นฟ้องซ้ำกับคดีก่อน ตาม ป.วิ.พ. มาตรา 148 ส่วนการใช้สิทธิเรียกร้องทรัพย์มรดกเอาจากทายาท กรณีจำต้องอยู่ภายใต้อายุความมรดกตาม ป.พ.พ. มาตรา 1754 เมื่อโจทก์ในฐานะทายาทคนหนึ่งทราบการตายของเจ้ามรดก โจทก์ในฐานะทายาทโดยธรรมจึงต้องใช้สิทธิฟ้องคดีภายในหนึ่งปีนับแต่เมื่อโจทก์ได้รู้ถึงความตายของเจ้ามรดกตาม ป.พ.พ. มาตรา 1754 วรรคหนึ่ง จำเลยที่ 1 ซึ่งเป็นทายาทของเจ้ามรดก และจำเลยที่ 2 ผู้ซึ่งชอบที่จะใช้สิทธิของจำเลยที่ 1 ซึ่งเป็นทายาทชอบที่จะยกอายุความมรดกขึ้นต่อ