ฎีกาที่ คำวินิจฉัยที่ 54/2561

ประเด็นกฎหมาย

คดีพิพาทเกี่ยวกับสิทธิในที่ดินว่าอยู่ในอำนาจของศาลยุติธรรมหรือศาลปกครอง

หลักกฎหมาย

คดีที่ต้องพิจารณาเบื้องต้นว่าผู้ฟ้องคดีมีสิทธิครอบครองในที่ดินพิพาทหรือที่ดินเป็นสาธารณประโยชน์ เป็นคดีพิพาทเกี่ยวกับสิทธิในที่ดิน ซึ่งอยู่ในอำนาจพิจารณาพิพากษาของศาลยุติธรรม

คำวินิจฉัย

คดีนี้เป็นคดีพิพาทเกี่ยวกับสิทธิในที่ดิน อันอยู่ในอำนาจพิจารณาพิพากษาของศาลยุติธรรม

ข้อเท็จจริงสำคัญ

ผู้ฟ้องคดีครอบครองที่ดินตามแบบ ส.ค. 1 ต่อเนื่องจากมารดาตั้งแต่ปี 2463 ต่อมาทางราชการออกหนังสือสำคัญสำหรับที่หลวงทับที่ดิน ผู้ฟ้องคดีจึงฟ้องขอให้เพิกถอนหนังสือสำคัญดังกล่าว

เนื้อหาคำพิพากษา (บางส่วน)

ฎีกาตัดสินเกี่ยวกับปัญหาข้อกฎหมายคำวินิจฉัยที่ 54/2561ศาลปกครองขอนแก่นศาลผู้ส่งความเห็นศาลจังหวัดขอนแก่นศาลผู้รับความเห็นนางเรียน แก้วกุดฉิมผู้ฟ้องคดีอธิบดีกรมที่ดินที่ 1 กับพวกรวม 3 คนผู้ถูกฟ้องคดี พ.ร.บ.จัดตั้งศาลปกครองและวิธีพิจารณาคดีปกครอง พ.ศ.2542 ป.พ.พ. ป.ที่ดิน พ.ร.บ.ลักษณะปกครองท้องที่ พ.ศ.2457 คดีที่เอกชน ยื่นฟ้องอธิบดีกรมที่ดิน ที่ ๑ นายอำเภอหนองเรือ ที่ ๒ นายกองค์การบริหารส่วนตำบลโนนทัน ที่ ๓ ผู้ถูกฟ้องคดี ซึ่งเป็นเจ้าหน้าที่ของรัฐ อ้างว่า ผู้ฟ้องคดีครอบครองทำประโยชน์ในที่ดินตามแบบแจ้งการครอบครอง (ส.ค. ๑) ต่อเนื่องมาจากมารดาซึ่งเป็นผู้แจ้งการครอบครองที่ดินตั้งแต่ปี ๒๔๖๓ ต่อมาทางราชการได้ออกหนังสือสำคัญสำหรับที่หลวง ทับที่ดินของผู้ฟ้องคดี ขอให้ศาลพิพากษาให้เพิกถอนหนังสือสำคัญสำหรับที่หลวงในส่วนที่ทับซ้อนกับที่ดินของผู้ฟ้องคดี ผู้ถูกฟ้องคดีทั้งสามให้การว่า ที่ดินพิพาทเป็นที่สาธารณประโยชน์แปลงโคกคอกหลวง ซึ่งประกาศหวงห้ามไว้เพื่อประโยชน์เป็นโคกเลี้ยงสัตว์ และได้รังวัดออกเป็นหนังสือสำคัญสำหรับที่หลวง โดยชอบด้วยกฎหมาย มิได้ทับที่ดินของผู้ฟ้องคดีแต่อย่างใด ผู้ฟ้องคดีเป็นเพียงผู้อ้างสิทธิในที่ดินดังกล่าวในภายหลัง ไม่อาจยกอายุความขึ้นต่อสู้กับแผ่นดินได้ จึงไม่ต้องเพิกถอน เห็นว่า เหตุแห่งการฟ้องคดีนี้สืบเนื่องมาจากการออกหนังสือสำคัญสำหรับที่หลวง (น.ส.ล.) ทับที่ดินของผู้ฟ้องคดี อันเป็นกรณีโต้แย้งเกี่ยวกับสิทธิในที่ดิน ทั้งความมุ่งหมายของผู้ฟ้องคดีในการใช้สิทธิทางศาลก็เพื่อให้ศาลมีคำพิพากษารับรองคุ้มครองสิทธิในที่ดินของผู้ฟ้องคดีตามที่กล่าวอ้างว่าตนมีสิทธิครอบครองเป็นสำคัญ การที่ศาลจะมีคำพิพากษาหรือคำสั่งตามคำขอของผู้ฟ้องคดีได้นั้น ศาลจำต้องพิจารณาให้ได้ความเสียก่อนว่าที