ฎีกาที่ คำวินิจฉัยที่ 10/2564

ประเด็นกฎหมาย

เขตอำนาจศาลทหารในคดีที่จำเลยถูกปลดออกจากราชการทหารโดยมีผลย้อนหลัง แต่ขณะกระทำผิดยังมีสถานะเป็นข้าราชการทหาร

หลักกฎหมาย

การพิจารณาเขตอำนาจศาลทหารต้องยึดขณะกระทำผิดเป็นเกณฑ์ หากขณะนั้นจำเลยเป็นบุคคลที่อยู่ในอำนาจศาลทหาร คดีย่อมอยู่ในอำนาจศาลทหาร และแม้มีเหตุภายหลัง เช่น การปลดออกจากราชการโดยมีผลย้อนหลัง ก็ไม่ทำให้อำนาจศาลทหารเปลี่ยนแปลงไป

คำวินิจฉัย

คดีนี้อยู่ในอำนาจพิจารณาพิพากษาของศาลทหาร

ข้อเท็จจริงสำคัญ

จำเลยเป็นนายทหารประทวนประจำการ กระทำความผิดวันที่ 11 กรกฎาคม 2562 ขณะนั้นยังมีสถานะเป็นข้าราชการทหาร ต่อมาถูกปลดออกจากราชการโดยคำสั่งลงวันที่ 29 ตุลาคม 2562 ให้มีผลย้อนหลังถึงวันที่ 30 มีนาคม 2560

เนื้อหาคำพิพากษา (บางส่วน)

ฎีกาตัดสินเกี่ยวกับปัญหาข้อกฎหมายคำวินิจฉัยที่ 10/2564ศาลมณฑลทหารบกที่ 21ศาลผู้ส่งความเห็นศาลจังหวัดนครราชสีมาศาลผู้รับความเห็นอัยการศาลมณฑลทหารบกที่ 21โจทก์สิบเอก ร.จำเลย พ.ร.บ.ธรรมนูญศาลทหาร พ.ศ.2498 ป.วิ.อ. คดีที่อัยการศาลมณฑลทหารบกที่ ๒๑ ยื่นฟ้อง สิบเอก ร. จำเลย ซึ่งเป็นนายทหารประทวนประจำการ ว่าได้กระทำผิดกฎหมายหลายกรรมต่างกัน โดยจำเลยโต้แย้งเขตอำนาจศาลว่า จำเลยไม่ใช่บุคคลที่อยู่ในอำนาจศาลทหารตามพระราชบัญญัติธรรมนูญศาลทหาร พ.ศ. ๒๔๙๘ มาตรา ๑๖ เนื่องจากจำเลยถูกปลดออกจากราชการก่อนเกิดเหตุคดีนี้ เห็นว่า พระราชบัญญัติธรรมนูญ ศาลทหาร พ.ศ. ๒๔๙๘ มาตรา ๑๓ บัญญัติว่า "ศาลทหารมีอำนาจพิจารณาพิพากษาวางบทลงโทษผู้กระทำผิดต่อกฎหมายทหารหรือกฎหมายอื่นในทางอาญาในคดีซึ่งผู้กระทำผิดเป็นบุคคลที่อยู่ในอำนาจศาลทหารในขณะกระทำผิด..." จากบทบัญญัติดังกล่าวจะเห็นได้ว่า เจตนารมณ์ของกฎหมายในการจัดตั้งศาลทหารแยกต่างหากจากศาลพลเรือนก็เพื่อให้บุคคลผู้อยู่ในอำนาจศาลทหารที่กระทำความผิดต่อกฎหมายทหารหรือกฎหมายที่มีโทษทางอาญาต้องได้รับการพิจารณาพิพากษาคดีที่ศาลทหาร เพื่อวัตถุประสงค์ในการปกครองบังคับบัญชาทหาร อันเป็นการยึดหลักเขตอำนาจศาลเหนือตัวบุคคลผู้กระทำผิด และเป็นการยกเว้นอำนาจศาลยุติธรรม ซึ่งเป็นศาลพลเรือนไม่ให้พิจารณาพิพากษาคดีอาญาซึ่งผู้กระทำผิดเป็นบุคคลที่อยู่ในอำนาจศาลทหารขณะกระทำผิด โดยการพิจารณาว่าคดีจะอยู่ในอำนาจพิจารณาพิพากษาของศาลทหารหรือไม่ จะต้องพิจารณาขณะจำเลยกระทำผิดว่าจำเลยเป็นบุคคลที่อยู่ในอำนาจพิจารณาพิพากษาของศาลทหารหรือไม่ และหากขณะกระทำผิดจำเลยเป็นบุคคลที่อยู่ในอำนาจศาลทหารคดีย่อมอยู่ในอำนาจพิจารณาพิพากษาของศาลทหาร และเมื่อคดีอยู่ในอำนาจพิจารณาพิพากษาของศาลทหารตั้งแต่ต้นแม้มีเหตุ