ฎีกาที่ คำวินิจฉัยที่ 108/2564

ประเด็นกฎหมาย

ข้อพิพาทเกี่ยวกับการเพิกถอนมติของสหกรณ์ออมทรัพย์ที่ให้สมาชิกออกจากการเป็นสมาชิก อยู่ในอำนาจศาลปกครองหรือศาลยุติธรรม

หลักกฎหมาย

สหกรณ์ออมทรัพย์เป็นนิติบุคคลเอกชน มิใช่นิติบุคคลมหาชน และไม่ใช่หน่วยงานทางปกครอง คณะกรรมการดำเนินการไม่ใช่เจ้าหน้าที่ของรัฐ มติของสหกรณ์จึงไม่ใช่คำสั่งทางปกครอง ข้อพิพาทจึงไม่อยู่ในอำนาจศาลปกครอง แต่เป็นข้อพิพาททางแพ่งระหว่างเอกชนที่อยู่ในอำนาจศาลยุติธรรม

คำวินิจฉัย

ข้อพิพาทในคดีนี้ไม่ใช่คดีพิพาทเกี่ยวกับการที่หน่วยงานทางปกครองหรือเจ้าหน้าที่ของรัฐกระทำการโดยไม่ชอบด้วยกฎหมายที่จะอยู่ในอำนาจพิจารณาพิพากษาของศาลปกครอง แต่เป็นข้อพิพาทในทางแพ่งระหว่างเอกชนด้วยกันที่อยู่ในอำนาจพิจารณาพิพากษาของศาลยุติธรรม

ข้อเท็จจริงสำคัญ

โจทก์เคยเป็นสมาชิกสหกรณ์ออมทรัพย์ครูมุกดาหาร จำกัด จำเลยมีมติคณะกรรมการดำเนินการและมติที่ประชุมใหญ่ให้โจทก์ออกจากการเป็นสมาชิก โจทก์ฟ้องขอให้เพิกถอนมติดังกล่าวและขอให้คืนสิทธิและหน้าที่

กฎหมายที่เกี่ยวข้อง

เนื้อหาคำพิพากษา (บางส่วน)

ฎีกาตัดสินเกี่ยวกับปัญหาข้อกฎหมายคำวินิจฉัยที่ 108/2564ศาลจังหวัดมุกดาหารศาลผู้ส่งความเห็นศาลปกครองขอนแก่นศาลผู้รับความเห็นนาย ย.โจทก์สหกรณ์ออมทรัพย์ครูมุกดาหารจำเลย พ.ร.บ.จัดตั้งศาลปกครองและวิธีพิจารณาคดีปกครอง พ.ศ.2542 พ.ร.บ.วิธีปฏิบัติราชการทางปกครอง พ.ศ.2539 ป.พ.พ. พ.ร.บ.สหกรณ์ พ.ศ.2542 คดีที่ นาย ย. โจทก์ ซึ่งเคยเป็นสมาชิกสหกรณ์ออมทรัพย์ครูมุกดาหาร จำกัด ยื่นฟ้อง สหกรณ์ออมทรัพย์ครูมุกดาหาร จำกัด จำเลย ขอให้ศาลมีคำพิพากษาหรือคำสั่งเพิกถอนมติคณะกรรมการดำเนินการของจำเลย ครั้งที่ ๑๗/๒๕๖๒ เมื่อวันที่ ๒๒ พฤศจิกายน ๒๕๖๒ ที่มีมติให้โจทก์ออกจากการเป็นสมาชิกของจำเลย และเพิกถอนมติที่ประชุมคณะกรรมการดำเนินการของจำเลย ครั้งที่ ๒๒/๒๕๖๒ เมื่อวันที่ ๘ มกราคม ๒๕๖๓ วาระที่ ๔.๑ เรื่อง การพิจารณาคำร้องอุทธรณ์ฯ กับขอให้เพิกถอนมติที่ประชุมใหญ่สามัญประจำปี พ.ศ. ๒๕๖๒ ของจำเลยเมื่อวันที่ ๒๑ กุมภาพันธ์ ๒๕๖๓ ที่มีมติให้โจทก์ออกจากสมาชิกและขอให้จำเลยคืนสิทธิและหน้าที่แก่โจทก์ตามที่เคยเป็นอยู่เดิม แต่โดยที่มาตรา ๙ วรรคหนึ่ง แห่งพระราชบัญญัติจัดตั้งศาลปกครองและวิธีพิจารณาคดีปกครอง พ.ศ. ๒๕๔๒ บัญญัติว่า ศาลปกครองมีอำนาจพิจารณาพิพากษาหรือมีคำสั่งในเรื่องดังต่อไปนี้ (๑) คดีพิพาทเกี่ยวกับการที่หน่วยงานทางปกครองหรือเจ้าหน้าที่ของรัฐกระทำการ โดยไม่ชอบด้วยกฎหมายไม่ว่าจะเป็นการออกกฎ คำสั่งหรือการกระทำอื่นใดเนื่องจากกระทำโดยไม่มีอำนาจหรือนอกเหนืออำนาจหน้าที่หรือไม่ถูกต้องตามกฎหมาย หรือโดยไม่ถูกต้องตามรูปแบบขั้นตอน หรือวิธีการอันเป็นสาระสำคัญที่กำหนดไว้สำหรับการกระทำนั้น หรือโดยไม่สุจริตหรือมีลักษณะเป็นการเลือกปฏิบัติที่ไม่เป็นธรรม หรือมีลักษณะเป็นการสร้างขั้นตอนโดยไม่จำเป็นหรือสร้างภาระให้เกิดกับประชาชนเกิ