ปัญหาข้อกฎหมายเกี่ยวกับหน้าที่นำสืบและการยื่นบัญชีระบุพยานในคดีภาษีอากร รวมถึงการคำนวณค่าขึ้นศาลชั้นอุทธรณ์
1. ประมวลรัษฎากรมิได้ยกเว้นภาษีให้แก่สมาคมโดยสิ้นเชิง แต่ยกเว้นเฉพาะเงินค่าบำรุงหรือเงินหรือทรัพย์สินที่ได้รับจากการบริจาคหรือการให้โดยเสน่หาตามมาตรา 65 ทวิ (13) เท่านั้น 2. หน้าที่นำสืบในคดีภาษีอากรเป็นไปตาม ป.วิ.พ. มาตรา 84 เมื่อโจทก์กล่าวอ้างว่าได้รับยกเว้น จำเลยปฏิเสธ โจทก์จึงมีภาระการพิสูจน์ 3.
ศาลฎีกาวินิจฉัยปัญหาข้อกฎหมายเกี่ยวกับหน้าที่นำสืบและการยื่นบัญชีระบุพยานในคดีภาษีอากร โดยให้คืนค่าขึ้นศาลชั้นอุทธรณ์ส่วนที่เกินแก่โจทก์
โจทก์เป็นสมาคมตาม ป.พ.พ. มาตรา 1274 ซึ่งมิใช่การประกอบกิจการค้าหากำไรมาแบ่งปันกัน โจทก์อุทธรณ์ขอให้เพิกถอนคำสั่งเกี่ยวกับหน้าที่นำสืบและขอให้มีสิทธินำพยานเข้าสืบตามบัญชีระบุพยานที่ยื่นต่อศาล โดยโจทก์เสียค่าขึ้นศาลชั้นอุทธรณ์อย่างคดีที่มีคำขอให้ปลดเปลื้องทุกข์อันอาจคำนวณเป็นเงินได้
ฎีกาตัดสินเกี่ยวกับปัญหาข้อกฎหมายคำพิพากษาศาลฎีกาที่ 3221/2534สมาคมฝึกการพูดแห่งประเทศไทยโจทก์กรมสรรพากรจำเลย ป.พ.พ. ม. 1274 ป.วิ.พ. ม. 84, ม. 88, ม. 149 ตาราง 1 ท้าย ป.วิ.พ. ข้อ, ป.รัษฎากร ม. 65 ทวิ (13, ม. 79 ตรี (8), พ.ร.บ.จัดตั้งศาลภาษีอากรและวิธีพิจารณาคดีภาษีอากร พ.ศ.2528 ม. 17, ม. 20ตามบัญชีอัตราภาษีเงินได้ (2) (ค) แห่งประมวลรัษฎากรกำหนดให้เรียกเก็บภาษีเงินได้นิติบุคคลจากรายได้ก่อนหักรายจ่ายใด ๆ ของสมาคมที่ประกอบกิจการซึ่งมีรายได้ด้วยคงยกเว้นให้เฉพาะเงินค่าบำรุงที่ได้รับจากสมาชิกหรือเงินหรือทรัพย์สินที่ได้รับจากการบริจาค หรือการให้โดยเสน่หาตามมาตรา 65 ทวิ (13) เท่านั้น แม้ตามมาตรา 79 ตรี (8) (ข) จะยกเว้นให้ไม่ต้องนำรายรับจากการบริจาคสินค้าเป็นสาธารณประโยชน์มารวมคำนวณเพื่อเสียภาษีการค้าก็ตาม แต่ก็ยกเว้นให้เฉพาะการบริจาคแก่องค์การ หรือสถานสาธารณกุศลที่รัฐมนตรีกำหนดเท่านั้นประมวลรัษฎากรมิได้ยกเว้นไม่เก็บภาษีจากสมาคมเสียทีเดียว แม้โจทก์จะมีฐานะเป็นสมาคม ซึ่ง ป.พ.พ. มาตรา 1274 บัญญัติว่า กิจการของโจทก์มิใช่เป็นการประกอบกิจการค้าหากำไรมาแบ่งปันกันก็ตาม แต่ในเรื่องหน้าที่นำสืบประมวลรัษฎากรมิได้มีข้อสันนิษฐานไว้ให้เป็นคุณแก่โจทก์ กรณีจึงต้องเป็นไปตามหลักทั่วไปของมาตรา 84 แห่ง ป.วิ.พ. เมื่อประเด็นข้อพิพาทที่ว่าโจทก์มีรายได้ซึ่งต้องเสียภาษีหรือได้รับยกเว้นการเสียภาษีหรือไม่นั้น โจทก์เป็นฝ่ายกล่าวอ้าง จำเลยให้การปฏิเสธ หน้าที่นำสืบจึงตกอยู่แก่โจทก์ ตาม พ.ร.บ.จัดตั้งศาลภาษีอากรและวิธีพิจารณาคดีภาษีอากร พ.ศ.2528มาตรา 17 การที่จะนำบทบัญญัติแห่ง ป.พ.พ. มาอนุโลมใช้ได้ก็ต่อเมื่อไม่มีบทบัญญัติแห่งพระราชบัญญัติจัดตั้งศาลภาษีอากรและวิธีพิจารณาคดีภาษีอากร และข้อกำหนดคดีภา