ฎีกาที่ คำวินิจฉัยที่ 101/2566

ประเด็นกฎหมาย

สัญญาเช่าซื้อเครื่องปรับอากาศระหว่างหน่วยงานทางปกครองกับเอกชน เป็นสัญญาทางแพ่งหรือสัญญาทางปกครอง และอยู่ในอำนาจศาลปกครองหรือไม่

หลักกฎหมาย

สัญญาเช่าซื้อทรัพย์สินทั่วไปที่พบเห็นได้ในการทำนิติสัมพันธ์ระหว่างเอกชนกับเอกชน และมิได้มีลักษณะเป็นสัญญาสัมปทาน สัญญาที่ให้จัดทำบริการสาธารณะ สัญญาจัดให้มีสิ่งสาธารณูปโภคหรือแสวงประโยชน์จากทรัพยากรธรรมชาติ ไม่ถือเป็นสัญญาทางปกครองตามมาตรา 3 แห่งพระราชบัญญัติจัดตั้งศาลปกครองและวิธีพิจารณาคดีปกครอง พ

คำวินิจฉัย

ข้อพิพาทในคดีนี้เป็นคดีพิพาทเกี่ยวกับสัญญาทางแพ่งของหน่วยงานทางปกครอง มิใช่คดีพิพาทเกี่ยวกับสัญญาทางปกครอง ตามมาตรา 9 วรรคหนึ่ง (4) แห่งพระราชบัญญัติจัดตั้งศาลปกครองและวิธีพิจารณาคดีปกครอง พ.ศ. 2542 ที่จะอยู่ในอำนาจพิจารณาพิพากษาของศาลปกครอง

ข้อเท็จจริงสำคัญ

มหาวิทยาลัยวลัยลักษณ์เป็นหน่วยงานทางปกครอง ทำสัญญาเช่าซื้อพร้อมติดตั้งและเปลี่ยนเครื่องปรับอากาศแยกส่วนที่มีอยู่เดิมเป็นชนิดที่มีประสิทธิภาพสูง โดยชำระค่าเช่าซื้อเป็นงวดจำนวนเท่ากัน และเมื่อชำระครบถ้วนกรรมสิทธิ์ตกเป็นของผู้เช่าซื้อทันที โจทก์ฟ้องว่าจำเลยบอกเลิกสัญญาโดยอ้างว่าโจทก์ไม่ติดตั้งเครื่องปร

กฎหมายที่เกี่ยวข้อง

เนื้อหาคำพิพากษา (บางส่วน)

ฎีกาตัดสินเกี่ยวกับปัญหาข้อกฎหมายคำวินิจฉัยที่ 101/2566ศาลจังหวัดนครศรีธรรมราชศาลผู้ส่งความเห็นศาลปกครองนครศรีธรรมราชศาลผู้รับความเห็นบริษัทเทคนิคอล ทีม จำกัด ที่ 1 กับพวกรวม 3 คนโจทก์มหาวิทยาลัยวลัยลักษณ์จำเลย พ.ร.บ.จัดตั้งศาลปกครองและวิธีพิจารณาคดีปกครอง พ.ศ.2542 ป.พ.พ. คดีนี้ มหาวิทยาลัยวลัยลักษณ์ จำเลย เป็นสถาบันอุดมศึกษาจัดตั้งขึ้นตามมาตรา ๕ แห่งพระราชบัญญัติมหาวิทยาลัยวลัยลักษณ์ พ.ศ. ๒๕๓๕ จึงเป็นหน่วยงานทางปกครองตามมาตรา ๓ แห่งพระราชบัญญัติจัดตั้งศาลปกครองและวิธีพิจารณาคดีปกครอง พ.ศ. ๒๕๔๒ แต่เมื่อพิจารณาสัญญาพิพาท เป็นสัญญาที่จำเลยเช่าซื้อพร้อมติดตั้งและเปลี่ยนเครื่องปรับอากาศแยกส่วนที่มีอยู่เดิมเป็นชนิดที่มีประสิทธิภาพสูง ตกลงชำระค่าเช่าซื้อเป็นงวดจำนวนเท่ากัน โดยให้ถือเอาค่าเช่าซื้อที่ชำระเป็นส่วนหนึ่งของราคาเครื่องปรับอากาศที่เช่าซื้อ และเมื่อผู้เช่าซื้อชำระราคาครบถ้วนตามสัญญาแล้ว กรรมสิทธิ์ในเครื่องปรับอากาศตกเป็นของผู้เช่าซื้อทันที ซึ่งมีลักษณะเป็นสัญญาเช่าซื้อทรัพย์สินทั่วไปที่พบเห็นได้ในการทำนิติสัมพันธ์ระหว่างเอกชนกับเอกชน และมิได้มีลักษณะเป็นสัญญาสัมปทาน สัญญาที่ให้จัดทำบริการสาธารณะ สัญญาจัดให้มีสิ่งสาธารณูปโภคหรือแสวงประโยชน์จากทรัพยากรธรรมชาติ อันจะถือเป็นสัญญาทางปกครองตามบทนิยาม "สัญญาทางปกครอง" ในมาตรา ๓ แห่งพระราชบัญญัติจัดตั้งศาลปกครองและวิธีพิจารณาคดีปกครอง พ.ศ. ๒๕๔๒ เมื่อโจทก์ทั้งสามฟ้องว่า จำเลยบอกเลิกสัญญาเช่าซื้อ โดยอ้างว่าโจทก์ทั้งสามไม่ดำเนินการติดตั้งเครื่องปรับอากาศให้แก่จำเลยให้เป็นไปตามข้อกำหนดในสัญญา ทำให้โจทก์ทั้งสามได้รับความเสียหาย ขอให้จำเลยชดใช้ค่าเสียหายพร้อมคืนหนังสือค้ำประกันสัญญาให้แก่โจทก์ทั้งสาม และจำเลยฟ้องแย้งเรียกค่าเสียหายจาก