ฎีกาที่ คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 727/2478

ประเด็นกฎหมาย

ศาลโปริสภามีอำนาจพิจารณาและพิพากษาคดีอาญาที่มีอัตราโทษตามมาตรา 304 ซึ่งมีกำหนดโทษสูงสุด 3 ปี โดยไม่มีอัตราโทษขั้นต่ำ และศาลเห็นว่าคดีอยู่ในฐานะที่จะลง

หลักกฎหมาย

ศาลโปริสภามีอำนาจวินิจฉัยเองว่าคดีเป็นความผิดมโนสาเร่หรือไม่ และหากเห็นว่าคดีอยู่ในฐานะที่จะลงโทษจำคุกจำเลยไม่เกิน 6 เดือน ก็มีอำนาจรับไว้พิจารณาพิพากษาเสียเอง โดยไม่ต้องส่งให้ศาลสูงพิจารณาต่อไป

คำวินิจฉัย

ศาลฎีกาพิพากษายืนตามศาลล่าง

ข้อเท็จจริงสำคัญ

โจทก์ฟ้องจำเลยต่อศาลโปริสภาหาว่าสมคบกันฉ้อโกงโจทก์ ขอให้ศาลไต่สวนและสั่งให้โจทก์ฟ้องจำเลยยังศาลสูงต่อไป แต่ศาลล่างทั้งสองฟังว่าจำเลยไม่ได้ฉ้อโกงโจทก์ พิพากษายกฟ้อง โจทก์ฎีกาว่าคดีนี้ไม่ใช่คดีมโนสาเร่ ศาลเดิมมีอำนาจเพียงไต่สวนพยานโจทก์ฝ่ายเดียวแล้วส่งคดีให้ศาลสูงพิจารณาเท่านั้น

กฎหมายที่เกี่ยวข้อง

เนื้อหาคำพิพากษา (บางส่วน)

ฎีกาตัดสินเกี่ยวกับปัญหาข้อกฎหมายคำพิพากษาศาลฎีกาที่ 727/2478พระยานหุษราชทรงพรโจทก์นางช้อย นางจ้อยจำเลย ป.อ. ม. 304 พระธรรมนูญศาลยุติธรรม ร.ศ.127 ม. 14 พ.ร.บ.วิธีพิจารณาแพ่ง ร.ศ. 127 ม. 14 ป.วิ.อ. คดีอาญาที่ศาลโปริสภาเคยรับไว้วินิจฉัยโดยพิจารณาดูว่าดคีพอจะลงโทษจำคุกจำเลยได้ไม่เกิน 6 เดือนแม้โจทก์จะขอมาในฟ้องเพียงแต่ให้ศาลสั่งไต่สวนแลสั่งฟ้องจำเลยยังศาลสูงต่อไป ศาลโปริสภาก็มีอำนาจที่จะพิจารณาแลพิพากษาคดีนั้นเสียเองได้คดีนี้โจทก์ฟ้องจำเลยต่อศาลโปริสภาหาว่าสมคบกันฉ้อโกงโจทก์ ขอให้ศาลออกหมายเรียกจำเลยมาไต่สวนและสั่งโจทก์ให้ฟ้องจำเลยยังศาลพิจารณาพิพากษาต่อไป ศาลล่างทั้ง ๒ ฟังว่าจำเลยไม่ได้ฉ้อโกงโจทก์ พิพากษาให้ยกฟ้องโจทก์ โจทก์ฎีกาว่า คดีเช่นนี้ไม่ใช่คดีมโนสาเร่ ศาลเดิมมีอำนาจกระทำการไต่สวนแต่พะยานโจทก์ฝ่ายเดียวเท่านั้น ถ้าเห็นคดีโจทก์มีมูลก็ส่งคดีให้ศาลสูงพิจารณาพิพากษาต่อไปเท่านั้น ศาลฎีกาเห็นว่า อัตราโทษตามมาตรา ๓๐๔ มีกำหนดอย่างสูง ๓ ปี แลไม่มีอัตราโทษอย่างน้อยกำหนดไว้ คดีชนิดนี้ศาลโปริสภา เคยรับไว้วินิจฉัยโดยพิจารณาดูหลักฐานว่าคดีอยู่ในฐานะพอที่จะลงโทษจำคุกจำเลยเกินกว่า ๖ เดือนหรือไม่ถ้าอยู่ในฐานะจะลงโทษจำเลยไม่เกินกว่า ๖ เดือนแล้วก็รับไว้แลพิจารณาพิพากษาเสียเองโดยไม่ต้องสั่งให้ไปฟ้องยังศาลสูงอีกชั้นหนึ่ง ซึ่งเป็นการสดวกแก่การชำระคดีโดยทำให้รวดเร็วขึ้น แลศาลฎีกาก็ได้เคยพิพากษามาแล้วว่า เป็นการกระทำที่ชอบด้วยกฎหมายโดยถือว่าศาลโปริสภามีอำนาจจะวินิจฉัยเองว่าจะเป็นความผิดมโนสาเร่หรือไม่จึงพิพากษายืนตามศาลล่าง(ดูปลาตร์-นล-อิศร)ศาลชั้นต้น - พระดุลยทัณฑ์ศาลอุทธรณ์ - นายเทพโพท์แหล่งที่มากองผู้ช่วยผู้พิพากษาศาลฎีกาแผนกหมายเลขคดีดำศาลฎีกาหมายเลขคดีดำศาลชั้นต้นหมายเลขคดีแดงศาลชั้นต้นหมา