ฎีกาที่ คำวินิจฉัยที่ 27/2565

ประเด็นกฎหมาย

คดีพิพาทเกี่ยวกับการดำเนินกิจการทางศาสนา ไม่อยู่ในอำนาจพิจารณาพิพากษาของศาลปกครอง

หลักกฎหมาย

การดำเนินการตามพระราชบัญญัติคณะสงฆ์ พ.ศ. 2505 เป็นการดำเนินกิจการทางศาสนา มิใช่กิจการทางปกครอง การแต่งตั้งเจ้าอาวาสหรือผู้รักษาการแทนเจ้าอาวาสจึงไม่ใช่คำสั่งทางปกครองที่อยู่ในอำนาจตรวจสอบของศาลปกครอง

คำวินิจฉัย

คดีพิพาทเกี่ยวกับการดำเนินกิจการทางศาสนา ไม่อยู่ในอำนาจพิจารณาพิพากษาของศาลปกครอง แต่อยู่ในอำนาจของศาลยุติธรรม

ข้อเท็จจริงสำคัญ

โจทก์ซึ่งเป็นพระภิกษุฟ้องว่าจำเลยซึ่งเป็นพระภิกษุดำเนินการแต่งตั้งผู้รักษาการแทนเจ้าอาวาสโดยไม่ชอบด้วยพระราชบัญญัติคณะสงฆ์และกฎมหาเถรสมาคม

กฎหมายที่เกี่ยวข้อง

เนื้อหาคำพิพากษา (บางส่วน)

ฎีกาตัดสินเกี่ยวกับปัญหาข้อกฎหมายคำวินิจฉัยที่ 27/2565ศาลจังหวัดพิจิตรศาลผู้ส่งความเห็นศาลปกครองพิษณุโลกศาลผู้รับความเห็นพระ บ. ที่ 1 กับพวกรวม 3 คนโจทก์พระครู พ. ที่ 1 กับพวกรวม 5 คนจำเลย รัฐธรรมนูญแห่งราชอาณาจักรไทย พ.ร.บ.วิธีปฏิบัติราชการทางปกครอง พ.ศ.2539 พ.ร.บ.จัดตั้งศาลปกครองและวิธีพิจารณาคดีปกครอง พ.ศ.2542 พ.ร.บ.คณะสงฆ์ พ.ศ.2505 คดีพิพาทเกี่ยวกับการกระทำของหน่วยงานทางปกครองหรือเจ้าหน้าที่ของรัฐที่จะอยู่ในอำนาจพิจารณาพิพากษาของศาลปกครองได้นั้น ต้องเป็นคดีพิพาทอันเนื่องมาจากการใช้อำนาจในทางปกครองหรือดำเนินกิจการทางปกครองของฝ่ายบริหารหรือเจ้าหน้าที่ของรัฐฝ่ายปกครอง แต่โดยที่พระราชบัญญัติคณะสงฆ์ พ.ศ. 2505 เป็นกฎหมายที่ตราขึ้นโดยมีวัตถุประสงค์เพื่อจัดโครงสร้างการบริหาร และการปกครองคณะสงฆ์ในประเทศไทยให้เป็นไปโดยเรียบร้อย เพื่อประโยชน์แห่งพระพุทธศาสนา การดำเนินการตามพระราชบัญญัติดังกล่าวจึงเป็นการดำเนินกิจการทางศาสนา มิใช่กิจการทางปกครอง และไม่ต้องดำเนินการตามพระราชบัญญัติวิธีปฏิบัติราชการทางปกครอง พ.ศ. 2539 ทั้งนี้ ตามมาตรา 4 วรรคหนึ่ง (9) การดำเนินการเพื่อพิจารณาแต่งตั้งเจ้าอาวาสหรือการออกคำสั่งแต่งตั้งผู้รักษาการแทนเจ้าอาวาสจึงไม่ใช่การพิจารณาทางปกครองหรือคำสั่งทางปกครองตามนัยมาตรา 5 แห่งพระราชบัญญัติวิธีปฏิบัติราชการทางปกครอง พ.ศ. 2539 ที่จะอยู่ในอำนาจการตรวจสอบของศาลปกครอง คดีนี้โจทก์ทั้งสามซึ่งเป็นพระภิกษุ สังกัดวัด บ. ฟ้องว่าได้รับความเสียหายจากการที่จำเลยทั้งห้าซึ่งเป็นพระภิกษุ โดยจำเลยที่ 1 เป็นรักษาการเจ้าอาวาสวัด บ. จำเลยที่ 2 เป็นเจ้าคณะตำบล จำเลยที่ 3 เป็นเจ้าคณะอำเภอ จำเลยที่ 4 เป็นเจ้าคณะจังหวัด จำเลยที่ 5 เป็นรักษาการแทนเจ้าคณะภาค กระทำการที่ไม่ชอบด้วยพระ