การที่ศาลชั้นต้นสั่งพิจารณาคดีสองสำนวนรวมกันแล้วบังคับให้บุคคลซึ่งมิได้เป็นคู่ความในคดีส่งเด็กคืน โดยอาศัยพยานหลักฐานจากอีกสำนวนที่คู่ความนั้นไม่มีโอก
การสั่งพิจารณาคดีรวมกันไม่ทำให้บุคคลที่มิได้เป็นคู่ความกลายเป็นคู่ความ และศาลจะบังคับคดีนอกคำขอหรือใช้พยานหลักฐานที่คู่ความไม่มีโอกาสซักค้านไม่ได้
ศาลฎีกาพิพากษายืนตามศาลอุทธรณ์ ให้ยกข้อบังคับให้ ม. และ ล. ส่งเด็ก แต่ไม่ตัดสิทธิโจทก์ที่จะฟ้อง ม. และ ล. ต่อไป
เดิม ย. ฟ้อง ม. และ ล. ขอให้ส่งเด็กหญิงจันทร ต่อมา ห. (บิดา) ฟ้อง ย. ขอให้ส่งเด็กคืน ศาลชั้นต้นสั่งพิจารณารวมกันและงดสืบพยาน แล้วพิพากษาให้ ม. และ ล. ส่งเด็กให้ ห. โดยอาศัยพยานจากคดีของ ย. ซึ่ง ม. และ ล. ไม่มีโอกาสซักค้าน
ฎีกาตัดสินเกี่ยวกับปัญหาข้อกฎหมายคำพิพากษาศาลฎีกาที่ 90/2478นายโห แซ่ตั้งโจทก์นายยงภักดีจำเลย ป.วิ.พ. บังคับคนนอกสำนวนเดิมมีการฟ้องกันเรื่องขอให้ส่งเด็กคืนสำนวนหนึ่งแล้วต่อมาบิดาของเด็กนั้นฟ้องโจทก์ในสำนวนก่อนนี้เป็นจำเลยขอให้ส่งเด็กซึ่งเป็นบุตรของตนคืนบ้าง ศาลสั่งให้พิจารณารวมกันแล้วกลับบังคับให้จำเลยในสำนวนก่อนนั้นคืนเด็กให้แก่โจทก์ในสำนวนใหม่นี้ เรียกว่าเป็นการที่ศาลบังคับคดีนอกคำขอผิดประเด็นผิดสำนวน พะยาน เอาคำพะยานซึ่งคู่ความไม่มีโอกาศซักค้านถามพะยานมาประกอบเป็นหลักฐานบังคับคดีอีกเรื่องหนึ่งเป็นการไม่ชอบด้วยวิธีพิจารณาคดีนี้เดิม ย.จำเลยเป็นโจทก์ฟ้อง ม. แล ล.ขอให้ส่งตัวเด็กหญิงจันทรโดยกล่าวว่า ม.แล ล.พาเด็กหญิงจันทรบุตรบุญธรรมของโจทก์ไปจากความคุ้มครองของโจทก์ ต่อมา ห .โจทก์ในคดีนี้เป็นโจทก์ฟ้อง ย .จำเลยขอให้ส่งตัวเด็กหญิงจันทรคนเดียวกันนี้คืน โดยกล่าวว่าตนเป็นบิดาเด็กหญิงจันทรเมื่อหลายปีมาแล้วจำเลยขอไปเลี้ยงเป็นบุตรบุญธรรมแต่แล้วกลับไปยกให้ผู้อื่นต่อไป จึงฟ้องเรียกคืน ศาลเดิมสั่งพิจารณาคดีทั้ง ๒ สำนวนนี้รวมกัน แลจดรายงานสอบถามคู่ความทั้ง ๓ ฝ่ายต่อไป แล้วสั่งงดสืบพะยานทั้ง ๒ สำนวน แลวินิจฉัยว่าเมื่อทางพิจารณาได้ความว่าเด็กหญิงจันทรเป็นบุตรโจทก์ ๆ ย่อมมีอำนาจเรียกคืนได้เสมอไม่ว่าเด็กจะไปตกอยู่ที่ใคร แม้โจทก์จะไม่ได้ฟ้อง ม.แล ล.ก็ดีเมื่อศาลสั่งให้พิจารณาคดี ๒ สำนวนรวมกันแล้ว ศาลก็ย่อมบังคับให้ ม.แล ล.คืนเด็กให้แก่โจทก์ได้ทีเดียว จึงพิพากษาบังคับให้ ม. แล ล.ส่งตัวเด็กหญิงจันทรคืนให้โจทก์ ศาลอุทธรณ์พิพากษากลับให้ยกข้อที่บังคับให้ ม. แล ล.ส่งเด็กหญิงจันทรให้แก่โจทก์เสีย แต่ไม่ตัดสิทธิโจทก์ที่จะฟ้อง ม. แล ล.ต่อไป ศาลฎีกาเห็นว่าคดีนี้ ม. แล ล. มิได้เป็นคู่ความกับโจทก์ ถึงแม้ศาลจะ