ฎีกาที่ คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 310/2483

ประเด็นกฎหมาย

โจทก์ในฐานะผู้ปกครองศาลเจ้าที่ตั้งบนที่ดินเอกชนมีอำนาจฟ้องขับไล่จำเลยในนามของศาลเจ้าหรือไม่

หลักกฎหมาย

ศาลเจ้าที่ตั้งอยู่ในที่ดินซึ่งเอกชนมีกรรมสิทธิ์และมิได้อุทิศให้รัฐบาลปกปักษ์รักษา ไม่อยู่ในบังคับของกฎกระทรวงมหาดไทยว่าด้วยที่กุศลสถานชนิดศาลเจ้า พ.ศ. 2463 และมาตรา 123 แห่งพระราชบัญญัติลักษณะปกครองท้องที่ พ.ศ. 2457 ใช้บังคับเฉพาะศาลเจ้าที่ตั้งบนที่ดินของรัฐเท่านั้น

คำวินิจฉัย

ศาลฎีกาพิพากษายืนตามศาลอุทธรณ์ว่าโจทก์ไม่มีอำนาจฟ้องในนามของศาลจ้าว

ข้อเท็จจริงสำคัญ

ศาลจ้าวโพงวนตึ๊งตั้งอยู่ในที่ดินซึ่งเอกชนมีกรรมสิทธิ์ โดยนายเงาเหลาเจ้าของเดิมยกให้แต่ยังมิได้แก้โฉนดโอนทะเบียน โจทก์ฟ้องขับไล่จำเลยในฐานะผู้ปกครองศาลเจ้า

กฎหมายที่เกี่ยวข้อง

  • ป.พ.พ. ม. 525
  • มาตรา 123 แห่งพระราชบัญญัติลักษณะปกครองท้องที่

เนื้อหาคำพิพากษา (บางส่วน)

ฎีกาตัดสินเกี่ยวกับปัญหาข้อกฎหมายคำพิพากษาศาลฎีกาที่ 310/2483นายคั่น อวัยวานนท์ ผู้ปกครอง ศาลจ้าวโพงวนตึ๊งโจทก์นายจิตร์ ประทุมล. ป.ที่ดิน ป.พ.พ. ม. 525กฎกระทรวงมหาดไทยว่าด้วยที่กุศาสถานชะนิดศาลจ้าว พ.ศ. 2463 พรบ ปกครองท้องที่ พ.ศ. 2457 ม. 123 ศาลจ้าวซึ่งตั้งอยู่ในที่ดินอันเอกชนมีกรรมสิทธิเป็นเจ้าของนั้นไม่อยู่ในบังคับแห่งกฎกระทรวงดังกล่าง บทบัญญัติมาตรา 123 แห่ง พรบ ลักษปกครอง ืต้องที่ซึ่งบัญญัติว่ารัฐบาลได้ปกปักรักษาที่กุศลสถานทั้งหมดนั้นหมายความถึงกุศลสถานหรือศาลจ้าวซึ่งตั้งอยู่ในที่ดินซึ่งรัฐบาลเป็นเจ้าของหรือเป็นผู้ปกปักรักษาเท่านั้นไม่กินความถึงศาลจ้าวซึ่งตั้งอยู่ในที่ดินอันเอกชนเป็นเจ้าของกรรมสิทธิ์ เพียงแต่ให้ศาลจ้าวตั้งอยู่ในที่ของตนโดยไม่แก้โฉนดโอนทะเบียนและทำเรื่องราวขออุทิศ ไม่เรียกว่าเป็นการอุทิศที่ดินนั้นสำหรับศาลจ้าวโดยสิทธิขาดคดีนี้โจทก์ฟ้องขับไล่จำเลยในฐานะที่โจทก์เป็นผู้ปกครองศาลจ้าวโพง่วนตึ๊ง ที่ พิพาทซึ่งตั้งศาลจ้าวนั้นนายเงาเหลาเจ้าของเดิมยกให้แต่ยังมิได้แก้โฉนดโอนทะเบียนกัน ในวันพิจารณาโจทก์จำเลยให้ศาลวินิจฉัยอำนาจฟ้องของโจทก์ คือ ถ้าโจทก์มีอำนาจฟ้องแล้วจำเลยยอมแพ้ถ้า โจทก์ไม่มีอำนาจฟ้อง โจทก์ยอมแพ้ ศาลชั้นต้นเห็นว่า เรื่องนี้ต้องพิจารณาตามกฎกระทรวงมหาดไทยว่าด้วยที่กุศลสถานชะนิดศาลจ้าวลงวันที่ ๑๕ มีนาคม พ.ศ. ๒๔๖๓ ซึ่งได้บัญญัติ ไว้เป็นพิเศษ และในข้อ ๑๔ ก ว่า ผู้จัดการปกครองศาลจ้าวมีอำนาจหน้าที่เข้าเป็น โจทก์มีอำนาจฟ้องขับไล่จำเลยได้พิพากษาให้ขับไล่จำเลยออกจากที่ดินของ ศาลจ้าวโพง่วนตึ๊ง ศาลฎีกาวินิจฉัยว่า ศาลจ้าวนี้ตั้งอยู่ในที่ดินซึ่งเอกชนมีกรรมสิทธิ และที่ดินนี้เจ้าของหาได้อุทิศให้ตกอยู่ในความปกปักษ์รักษาของรัฐบาลตามที่บัญญัติไว้ในกฎกระทรวงที