ฎีกาที่ คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 894/2470

ประเด็นกฎหมาย

สัญญายกทรัพย์ให้แก่กันเมื่อตายโดยมิได้ทำเป็นพินัยกรรมเป็นโมฆะ

หลักกฎหมาย

การจัดการทรัพย์สินเมื่อตายต้องทำเป็นพินัยกรรม มิฉะนั้นสัญญายกทรัพย์ให้แก่กันเป็นโมฆะ

คำวินิจฉัย

พิพากษาให้แบ่งที่ดิน 2 แปลงตามที่โจทก์มีชื่อในโฉนดกึ่งหนึ่งเท่านั้น ส่วนทรัพย์อื่นโจทก์เรียกคืนไม่ได้ ให้ยกฟ้อง

ข้อเท็จจริงสำคัญ

โจทก์ (บุตรบุญธรรม) กับ ผ. (ภรรยาของ จ.) ทำสัญญาแบ่งมรดกของ จ. โดยที่ดินแบ่งคนละครึ่งและลงชื่อในโฉนดร่วมกัน ส่วนทรัพย์อื่นให้ ผ. ปกครองจนตาย หากใครตายก่อนทรัพย์ตกแก่ผู้อยู่ ต่อมา ผ. มีสามีใหม่ (จำเลย) และทำพินัยกรรมยกทรัพย์ให้จำเลย โจทก์จึงฟ้องเรียกทรัพย์คืน

เนื้อหาคำพิพากษา (บางส่วน)

ฎีกาตัดสินเกี่ยวกับปัญหาข้อกฎหมายคำพิพากษาศาลฎีกาที่ 894/2470นางสุกโจทก์นางพองล. ป.ที่ดิน ยกทรัพย์ให้แก่กันเมื่อตายแล้ว สัญญาขัดต่อกฎหมายเปนโมฆะใช้ไม่ได้ ผู้ใดมีชื่อในโฉนดต้องถือว่าผู้นั้นมีกรรมสิทธิคดีนี้โจทก์ซึ่งเปนบุตร์บุญธรรมของ จ. กับ ผ. ซึ่งเปนภรรยา จ. ได้ทำสัญญาตกลงแบ่งมฤดกของ จ. ผู้ตายว่า ที่ดินให้แบ่งกันคนละครึ่งแลได้ลงชื่อในโฉนดด้วยกันเสร็จแล้ว ส่วนทรัพย์อื่นนั้นให้ ผ. ปกครองไปจนตาย ถ้าใครตายก่อนทรัพย์นั้นตกเปนของผู้ที่อยู่ เมื่อทำสัญญากันเสร็จแล้ว ผ. ได้ พ. จำเลยเปนสามี ต่อมา ผ. ได้ทำพินัยกรรมยกทรัพย์รายนี้ให้แก่ พ. สามี ต่อมา ย. ตาย โจทก์จึงฟ้องเรียกทรัพย์ตามบัญชีหมาย ข. คืนได้ความดังนี้ ศาลฎีกาตัดสินว่า ถ้าผู้ใดมีประสงค์จะจัดการทรัพย์สมบัติของตนจะต้องทำอย่างไรในเมื่อตนตายแล้ว กฎหมายบังคับว่าต้องทำเปนพินัยกรรม แต่เรื่องนี้โจทก์กับผู้ตายไม่ได้ปฏิบัติตามกฎหมายเพราะฉนั้นการทำสัญญายกทรัพย์ให้แก่กันเปนโมฆะใช้ไม่ได้ พิพากษาให้แบ่งที่ดิน ๒ แปลงตามที่โจทก์มีชื่อในโฉนดกึ่งหนึ่งเท่านั้น ส่วนทรัพย์อื่นโจทก์จะเรียกคืนไม่ได้ให้ยกฟ้อง(พิพาก-หริศ-ศรี)แหล่งที่มากองผู้ช่วยผู้พิพากษาศาลฎีกาแผนกหมายเลขคดีดำศาลฎีกาหมายเลขคดีดำศาลชั้นต้นหมายเลขคดีแดงศาลชั้นต้นหมายเหตุรายการที่ 1/ ของหน้าที่ 1 พิมพ์คำพิพากษาปิดฉบับย่อ