ภาระการพิสูจน์สัญญาและการครอบครองปรปักษ์ในคดีกู้เงินโดยมอบที่ดินทำกินต่างดอกเบี้ย
ผู้ใดอ้างสัญญา ผู้นั้นต้องนำสืบ และการครอบครองโดยอาศัยอำนาจของผู้อื่นไม่ใช่การครอบครองปรปักษ์
ศาลฎีกาพิพากษายืนตามศาลอุทธรณ์ ให้จำเลยรับเงิน 920 บาท และคืนที่นาให้โจทก์
โจทก์กู้เงินจำเลยและมอบที่นาให้จำเลยทำกินต่างดอกเบี้ย จำเลยอ้างว่าเป็นการซื้อขายและครอบครองปรปักษ์ แต่ศาลฎีกาเห็นว่าจำเลยนำสืบไม่ได้ว่าสัญญาเป็นซื้อขาย และการเข้าทำนาโดยอาศัยอำนาจโจทก์ไม่ใช่การครอบครองปรปักษ์
ฎีกาตัดสินเกี่ยวกับปัญหาข้อกฎหมายคำพิพากษาศาลฎีกาที่ 110/2473นายเขย พรประดับโจทก์นายไป๋จำเลย ป.วิ.พ. สัญญาซื้อขายวิธีพิจารณาแพ่งผู้ใดอ้างสัญญา ผู้นั้นต้องนำสืบกู้เงินเขาให้ที่ดินทำต่างดอกเบี้ยโจทก์ฟ้องขอให้ศาลบังคับจำเลยรับเงินและคืนที่นาให้โจทก์ โดยอ้างว่าเมื่อ ๗-๘ มีนานี้โจทก์ได้กู้เงินของจำเลยไป แล้วมอบที่นาซึ่งไม่มีโฉนดตราแสดงให้จำเลยทำต่างดอกเบี้ย จำเลยต่อสู้ว่า โจทก์ได้ขายที่นารายนี้ให้เปนสิทธิแก่จำเลย โดยทำหนังสือซื้อขายกันเอง และโจทก์ได้ปกครองตลอดมาจนบัดนี้ ศาลเดิมฟังว่าโจทก์ขายที่นารายนี้ให้แก่จำเลยแม้หนังสือซื้อขายจะทำไม่ถูกต้องตามกฎหมายก็ดี เมื่อจำเลยได้ปกครองโดยอำนาจปรปักษ์มาทั้ง ๘-๙ ปี ที่เปนสิทธิแก่จำเลย จึงตัดสินให้ยกฟ้องโจทก์ ศาลฎีกาตัดสินยืนตามศาลอุทธรณ์ ให้จำเลยรับเงิน ๙๒๐ บาท และคืนที่นาให้โจทก์ โดยฟังว่าโจทก์จำเลยได้ทำหนังสือสัญญาให้ไว้ต่อกันจริง ซึ่งเปนหน้าที่ของจำเลยจะต้องนำหนังสือสัญญาที่อ้างว่าเปนสัญญาซื้อขายมาสืบ เมื่อจำเลยนำสืบให้สมข้อต่อสู้ไม่ได้ ต้องเชื่อว่าโจทก์ได้ทำหนังสือสัญญากู้และมอบที่นาให้จำเลยทำกินต่างดอกเบี้ย จำเลยเข้าทำนาโดยอาศัยอำนาจโจทก์ จะอ้างว่าปกครองโดยปรปักษ์ไม่ได้(นล-ศรี-หริศ)ศาลชั้นต้น - ศาลอุทธรณ์ - พระยามนูเนติแหล่งที่มากองผู้ช่วยผู้พิพากษาศาลฎีกาแผนกหมายเลขคดีดำศาลฎีกาหมายเลขคดีดำศาลชั้นต้นหมายเลขคดีแดงศาลชั้นต้นหมายเหตุรายการที่ 1/ ของหน้าที่ 1 พิมพ์คำพิพากษาปิดฉบับย่อ