ศาลมีอำนาจให้จำเลยคืนหรือใช้ราคาทรัพย์แก่เจ้าทรัพย์ได้หรือไม่ แม้เจ้าทรัพย์จะมิได้ร้องขอ
ตามกฎหมายลักษณอาญามาตรา 95 ถึงแม้เจ้าทรัพย์ผู้เสียหายจะไม่ได้ฟ้องร้องมาในทางแพ่งหรือขอให้จำเลยที่ทำผิดในทางอาญาแล้ว จะพิพากษาให้จำเลยคืนหรือใช้ราคาทรัพย์แก่เจ้าทรัพย์ก็ได้
ศาลฎีกาพิพากษายืนตามศาลเดิม
โจทก์ฟ้องว่าจำเลยสมคบกันลักโคของบ.ไป 1 ตัว ราคา 15 บาท แล้วเอาไปฆ่าเสียโดยมิได้รับอนุญาต ศาลเดิมพิพากษาให้จำคุกจำเลยคนละ 1 ปี ตามมาตรา 321 และปรับตาม พ.ร.บ.ฆ่าโคกระบือแลสุกร 40 บาท กับให้ใช้ราคาโค 15 บาทแก่เจ้าทรัพย์ ส่วน บ.จำเลยให้ปล่อยตัวไป ศาลอุทธรณ์พิพากษายืน แต่ให้แก้เฉพาะที่ศาลเดิมพิพากษาให้ใช
ฎีกาตัดสินเกี่ยวกับปัญหาข้อกฎหมายคำพิพากษาศาลฎีกาที่ 244/2478อัยยการกาฬสินธุ์ -โจทก์นายบุญ นายแก้ว นายอ่อน -ล พ.ร.บ.ลักษณะฆ่าโคกระบือและสุกรตามหัวเมือง ร.ศ.119 อาชญา ม. 95, ม. 321อำนาจศาลในคดีเรื่องจำเลยกระทำผิดฐานรับของโจร ศาลมีอำนาจให้จำเลยคืนหรือใข้ราคาทรัพย์แก่เจ้าทรัพย์ได้แม้เจ้าทรัพย์จะมิได้ร้องขอนั้นมาก็ตามโจทก์ฟ้องว่าจำเลยสมคบกันลักโคของบ.ไป ๑ ตัวราคา ๑๕ บาท แล้วเอาไปฆ่าเสียโดยมิได้รับอนุญาต จึงขอให้ลงโทษจำเลยกับให้ใช้ราคาโคแก่เจ้าทรัพย์ด้วย ศาลเดิมพิพากษาให้จำคุกจำเลยคนละ ๑ ปี ตามมาตรา ๓๒๑ แลปรับตาม พ.ร.บ.ฆ่าโคกระบือแลสุกร ๔๐ บาท กับให้ใช้ราคาโค ๑๕ บาทแก่เจ้าทรัพย์ ส่วน บ.จำเลยให้ปล่อยตัวไป ศาลอุทธรณ์พิพากษายืน แต่ให้แก้ฉะเพาะที่ศาลเดิมพิพากษาให้ใช้ราคาโค ๑๕ บาท แก่เจ้าทรัพย์เสีย ศาลฎีกาเห็นว่า ตามกฎหมายลักษณอาญามาตรา ๙๕ นั้น ถึงแม้เจ้าทรัพย์ผู้เสียหายจะไม่ได้ฟ้องร้องมาในทางแพ่งหรือขอให้จำเลยที่ทำผิดในทางอาญาแล้ว จะพิพากษาให้จำเลยคืนหรือใช้ราคาทรัพย์แก่เจ้าทรัพย์ก็ได้ ทั้งคดีนี้โจทก์ก็ขอมาให้ฟ้องด้วย จึงพิพากษายืนตามศาลเดิม(พลางกูร-มนธา-อมาตย)ศาลชั้นต้น - หลวงวิชิตศาลอุทธรณ์ - แหล่งที่มากองผู้ช่วยผู้พิพากษาศาลฎีกาแผนกหมายเลขคดีดำศาลฎีกาหมายเลขคดีดำศาลชั้นต้นหมายเลขคดีแดงศาลชั้นต้นหมายเหตุรายการที่ 1/ ของหน้าที่ 1 พิมพ์คำพิพากษาปิดฉบับย่อ